Zitadelle Spandau

De Zitadelle Spandau in Berlijn geldt als een van de best bewaarde vestingen uit de Italiaanse renaissance in Europa. Ze ligt in het westen van de stad, waar de Havel en de Spree samenkomen, en is veel meer dan een slotgracht met bakstenen muren: je vindt hier een stadsmuseum, de tentoonstelling “Enthüllt” met Berlijnse monumenten, een uitkijktoren en een van de belangrijkste winterverblijven voor vleermuizen van Europa. Voor wie Berlijn bezoekt, is de Zitadelle een prachtig uitstapje buiten het centrum.

Geschiedenis: een vesting met bastions

De Zitadelle werd tussen 1559 en 1594 gebouwd rond een middeleeuwse burcht, waarvan de Juliusturm en het Palas bewaard zijn gebleven. Bouwmeester Francesco Chiaramella de Gandino ontwierp het complex; vanaf 1578 nam graaf Rochus zu Lynar het over. Typerend voor de Italiaanse vestingbouw is de symmetrische plattegrond met vier bastions, die door muren met elkaar verbonden zijn en geen dode hoeken overlaten.

In de loop der eeuwen deed de vesting dienst als garnizoen en gevangenis. In 1806 gaf ze zich zonder slag of stoot over aan de troepen van Napoleon, in 1813 veroverde Pruisen haar terug en in 1945 nam het Rode Leger haar in. Tot de staatsgevangenen behoorden onder anderen Eberhard Danckelmann en Friedrich Ludwig Jahn. De Juliusturm raakte in 1813 beschadigd door een brand; Karl Friedrich Schinkel ontwierp later de nieuwe kantelen.

Wat je er ziet

• Juliusturm: de ruim 30 meter hoge toren heeft 153 treden en biedt vanaf de top een wijd uitzicht over de Zitadelle en de Havel; het bezoek is bij de entree inbegrepen.
• Enthüllt. Berlin und seine Denkmäler: de vaste tentoonstelling toont standbeelden en monumenten die uit het stadsbeeld zijn verdwenen.
• Stadsmuseum Spandau (Stadtgeschichtliches Museum): de geschiedenis van de stad Spandau in de historische gebouwen.
• Bastions en wallengang: een wandeling rond de vesting laat zien hoe groot het complex is.
• Vleermuizen: in de gewelven overwinteren veel dieren; de Zitadelle is een van de belangrijkste winterverblijven van Europa.

Tickets en openingstijden

De Zitadelle is van vrijdag tot en met woensdag van 10.00 tot 17.00 uur open en op donderdag van 13.00 tot 20.00 uur; de laatste toegang is een half uur voor sluitingstijd. Bij concerten en evenementen kunnen de tijden veranderen. De entree kost € 4,50, met korting € 2,50, het gezinskaartje € 10; kinderen onder de zes jaar betalen niets. In de prijs zijn de musea, de Juliusturm en de tentoonstellingen inbegrepen. Op bijna elke eerste zondag van de maand (“Zitadellensonntag”) is de toegang gratis, en op zaterdag en zondag om 14.00 uur zijn er openbare rondleidingen. Kijk vóór je bezoek even naar de speciale openingstijden.

Bereikbaarheid en parkeren

De Zitadelle ligt aan Am Juliusturm 64 in 13599 Berlijn. Het gemakkelijkst reis je met de U7 tot halte Zitadelle (rolstoeltoegankelijk) of met bus X33; de S-Bahn-lijnen S3 en S9 stoppen op station Spandau. Vanuit Berlijn-Mitte duurt de reis ongeveer 30 minuten. Met de auto: in de omgeving zijn parkeermogelijkheden, er zijn aangepaste parkeerplaatsen aan de Zitadellenweg en het terrein ligt buiten de Berlijnse milieuzone. Je kunt je fiets op het terrein neerzetten, maar kluisjes zijn er niet.

Met kinderen, honden en toegankelijkheid

Kinderen zijn dol op de toren en de weergangen, en op sommige dagen zijn er kinderfeesten. Rolstoeltoegankelijk zijn onder meer het Proviantmagazin, de Alte Kaserne, het Zeughaus, de Galerie Kronprinz, de Exerzierhalle en het Archäologische Fenster (archeologisch venster); er zijn toiletten voor mensen met een beperking. De Juliusturm is alleen via trappen te bereiken. Of je hond mee mag, vraag je bij twijfel vooraf telefonisch na.

In de buurt

• Oude binnenstad van Spandau met de Nikolaikirche en het marktplein
• Havel en Spreemonding voor wandelingen langs het water