Schloss Charlottenburg

Schloss Charlottenburg in Berlijn is het grootste en belangrijkste slotcomplex van de Brandenburgse keurvorsten, Pruisische koningen en Duitse keizers in de hoofdstad. De barokke zomerresidentie met haar groene koepel, pompeuze zalen en een uitgestrekte slottuin hoort tot de belangrijkste bezienswaardigheden van Berlijn. Wie de Pruisische geschiedenis wil beleven, rococozalen wil bewonderen of gewoon door het park wil wandelen, is hier op de juiste plek.

Geschiedenis: een slot voor Sophie Charlotte

De geschiedenis begint in 1695: keurvorst Frederik III, de latere koning Frederik I, schonk zijn vrouw Sophie Charlotte het dorp Lietze aan de Spree. Naar plannen van Johann Arnold Nering ontstond daar een klein lustslot, dat op 11 juli 1699 werd ingewijd en aanvankelijk Lietzenburg heette. Na de dood van de kunstzinnige koningin in 1705 kregen het slot – en de nederzetting eromheen – de naam Charlottenburg.

In meerdere bouwfasen tot 1791 groeide het complex: Johann Friedrich Eosander plaatste tussen 1709 en 1712 het middengedeelte met de 48 meter hoge koepel, bekroond door een vergulde Fortuna als windwijzer. Voor Frederik de Grote bouwde Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff vanaf 1740 de Neue Flügel (Nieuwe Vleugel); later voegde Carl Gotthard Langhans het slottheater en de orangerie toe. In de nacht van 22 op 23 november 1943 verwoestte een luchtaanval grote delen van het slot. De wederopbouw begon in 1948 op initiatief van Margarete Kühn; in 1957 was de koepel hersteld.

Wat je er ziet

• Altes Schloss (Oude Slot): barokke paradevertrekken met het beroemde porseleinkabinet, de slotkapel en de slaapkamer van Frederik I. Daarbij een inleiding op de dynastie van de Hohenzollern.
• Neue Flügel: met de Weiße Saal (Witte Zaal) en de Goldene Galerie (Gouden Galerij), die volgens de SPSG tot de mooiste rococoscheppingen van Europa behoren, plus een van de grootste collecties Franse schilderkunst uit de 18e eeuw buiten Frankrijk, onder meer met werk van Antoine Watteau.
• Ehrenhof: met het ruiterstandbeeld van de Grote Keurvorst van Andreas Schlüter (1696), dat hier sinds 1952 staat.
• Slottuin: zo'n 55 hectare, vanaf 1697 door Siméon Godeau aangelegd als Franse barokke tuin en later door Peter Joseph Lenné uitgebreid tot landschapspark. In het park liggen het Belvedere, het mausoleum voor koningin Luise en het Neue Pavillon van Karl Friedrich Schinkel.

Tickets en openingstijden

Gegevens van oktober 2026, volgens de Stiftung Preußische Schlösser und Gärten (SPSG):

• April tot en met oktober: dinsdag tot en met zondag 10.00–17.30 uur, maandag gesloten.
• November en december: dinsdag tot en met zondag 10.00–16.30 uur. Op 24 en 25 december gesloten, op oudejaarsdag 10.00–14.00 uur.
• Laatste toegang telkens 30 minuten voor sluiting.
• Altes Schloss: € 12, met korting € 8. Neue Flügel: eveneens € 12, met korting € 8.
• Ticket charlottenburg+ voor alle gebouwen in de slottuin op één dag, inclusief speciale tentoonstelling: € 19, met korting € 14; als gezinsticket (2 volwassenen, maximaal 4 kinderen onder 18) € 45. Bij aankoop boek je een vast tijdstip voor het Altes Schloss.
• De slottuin is dagelijks open vanaf 8.00 uur tot het donker wordt – de toegang is gratis.

Bezoek, kinderen en toegankelijkheid

Voor het Altes Schloss en de Neue Flügel moet je twee tot drie uur uittrekken; met een wandeling door het park een halve dag. De gratis app “SANSSOUCI” biedt multimediatours in veel talen – neem je eigen koptelefoon mee. Rondleidingen zijn er in het Duits en Engels; ook een tour over de sporen van het kolonialisme is in de app beschikbaar.

Het Altes Schloss is volgens de SPSG slechts beperkt rolstoeltoegankelijk, de slottuin daarentegen goed. Kinderwagens mogen om conserveringsredenen niet de tentoonstellingsruimten in en grote bagage zoals koffers kan niet worden bewaard. Hulphonden zijn welkom. Voor kinderen is het park met zijn paden, de karpervijver en veel ruimte om te rennen vaak de leukste helft van het uitje.

Onze planningstip: wil je beide slotgebouwen zien, dan is het ticket charlottenburg+ goedkoper dan twee losse tickets. Kom het liefst op een doordeweekse ochtend, dan is het rustiger in de paradevertrekken. Voor kleine jassen en tassen is er een gratis garderobe. In de herfst is de wandeling door het landschappelijke deel van de tuin tot aan het Belvedere aan de Spree extra de moeite waard.

Bereikbaarheid en parkeren

Het adres is Spandauer Damm 10–22, 14059 Berlijn. Met het openbaar vervoer rijd je tot de halte “Schloss Charlottenburg”, waar onder meer buslijn M45 en 109 stoppen. Direct bij het slot zijn betaalde parkeerplaatsen voor personenauto's en bussen, maar in Berlijn is reizen met bus en trein meestal comfortabeler.

In de buurt

Tegenover het slot liggen het Museum Berggruen en de Sammlung Scharf-Gerstenberg, en op slechts enkele minuten ligt het Bröhan-Museum. Na het bezoek past een wandeling door de Charlottenburger Altstadt (oude kern van Charlottenburg) rond de Schloßstraße. Ons oordeel: Schloss Charlottenburg is de moeite waard – vooral als je voor Potsdam te weinig tijd hebt en toch de Pruisische slotcultuur wilt beleven.

Kerstmarkt 2026

Voor de verlichte slotgevel staat van 23 november tot 27 december 2026 de kerstmarkt bij Schloss Charlottenburg; op kerstavond is hij gesloten. De markt is van maandag tot en met donderdag open van 13.00 tot 22.00 uur, van vrijdag tot en met zondag van 12.00 tot 22.00 uur, en ook op 25 en 26 december van 12.00 tot 22.00 uur. De toegang is gratis. Meer markten in de stad vind je in ons overzicht Kerstmarkten in Berlijn 2026.