Siegessäule

De Siegessäule in Berlijn (overwinningszuil) is een van de bekendste oriëntatiepunten van de hoofdstad. Midden in de Tiergarten, op de rotonde Großer Stern, steekt de zuil zo'n 67 meter de lucht in, bekroond door de verguld bronzen godin van de overwinning, Victoria – door de Berlijners liefdevol “Goldelse” genoemd. Via een wenteltrap klim je naar het uitkijkplatform vlak onder het beeld en kijk je van daaruit over de Tiergarten tot aan de Brandenburger Tor, de Reichstag en de Fernsehturm. Een klim die vooral loont bij helder weer.

Geschiedenis: een monument dat moest verhuizen

De zuil is ontworpen door architect Heinrich Strack. Ze moest herinneren aan de Pruisische overwinningen in de drie zogeheten eenwordingsoorlogen tegen Denemarken (1864), Oostenrijk (1866) en Frankrijk (1870/71). Ingewijd werd ze op 2 september 1873, de verjaardag van de slag bij Sedan.

Oorspronkelijk stond de zuil op de Königsplatz voor het latere Reichstagsgebouw, het huidige Platz der Republik. In het kader van de nazi-plannen voor de “wereldhoofdstad Germania” werd ze in 1938/39 verplaatst naar de Großer Stern en daarbij met een vierde trommel verhoogd: van ongeveer 60,5 naar zo'n 67 meter. Uit die tijd stammen ook de vier poortgebouwtjes bij de toegangen.

Na de Tweede Wereldoorlog liet Frankrijk de bronzen reliëfs aan de sokkel verwijderen. Pas in 1987, bij de viering van 750 jaar Berlijn, keerden ze op initiatief van president François Mitterrand terug. Van maart 2010 tot mei 2011 werd het monument grondig gerestaureerd, waarbij Victoria nieuwe glans kreeg. Sindsdien schittert de Goldelse weer ver zichtbaar boven de boomtoppen van de Tiergarten – bij zon zie je haar vanuit veel delen van de binnenstad.

Wat je er ziet

• De Goldelse: het bronzen beeld van Friedrich Drake is 8,32 meter hoog en weegt zo'n 35 ton.
• Verguld kanongeschut: in de cannelures van de zuil zitten in totaal 60 buitgemaakte kanonlopen uit de drie oorlogen.
• Zuilengalerij met mozaïek: in de omgang aan de voet van de zuil toont een groot glasmozaïek naar een ontwerp van Anton von Werner oorlogstaferelen uit de tijd van de rijksstichting.
• Uitkijkplatform: via 285 treden bereik je het platform op ruim 50 meter hoogte. Het uitzicht reikt over het groen van de Tiergarten en de Straße des 17. Juni tot aan de Brandenburger Tor, de regeringswijk en Schloss Bellevue.

Ook in de popcultuur is de zuil bekend: in Wim Wenders' film “Der Himmel über Berlin” (1987) zitten de engelen op de Goldelse, in 2008 sprak Barack Obama hier voor ruim 200.000 mensen, en de Loveparade hield bij de Großer Stern jarenlang haar slotmanifestatie.

Openingstijden en entree

Volgens Berlin.de is het platform in de zomer van 9.30 tot 19.00 uur en in de winter van 9.30 tot 17.30 uur open, op 24 december gesloten. Andere portalen noemen iets afwijkende tijden – vooral rond de overgang naar het winterseizoen loont een korte check. De entree kost volgens Berlin.de € 4,50, met korting € 3,50, en je betaalt alleen contant (gegevens van oktober 2026).

Bereikbaarheid en toegang

Het adres is Großer Stern 1, 10557 Berlijn. Belangrijk: de zuil staat midden op de rotonde. Steek de rijbaan niet over, maar gebruik de voetgangerstunnels vanaf de vier poortgebouwtjes aan de rand van het plein.

• Bus: de halte Großer Stern ligt direct aan het plein; hier rijdt onder meer de sightseeinglijn 100.
• S-Bahn: tot Bellevue, daarna zo'n tien minuten lopen door de Tiergarten
• Metro: U9 tot Hansaplatz, eveneens ongeveer tien minuten lopen
• Auto: parkeren bij de Großer Stern is bijna onmogelijk; kom liever met trein, bus of fiets.

Tips voor je bezoek

• Kom bij helder zicht: op dampige dagen vervagen de Fernsehturm en de Potsdamer Platz aan de horizon, maar op heldere herfstdagen gloeit de Tiergarten onder je in felle kleuren – een van de mooiste seizoenen voor de klim.
• Combineer met een wandeling: vanaf de Brandenburger Tor loop je over de Straße des 17. Juni recht op de zuil af en kom je langs het Sovjetmonument. Terug loop je dwars door de Tiergarten, bijvoorbeeld naar de Neuer See of richting Potsdamer Platz.
• Neem contant geld mee: aan de kassa kun je alleen contant betalen.
• Let op grote evenementen: de Straße des 17. Juni is regelmatig het toneel van grote evenementen, zoals de oudejaarsviering bij de Brandenburger Tor. Op zulke dagen kan de toegang tot de Großer Stern beperkt zijn.

Met kinderen en toegankelijkheid: het platform is niet toegankelijk voor rolstoelen en er is geen lift. De smalle wenteltrap met 285 treden vraagt wat conditie; wie hoogtevrees heeft, kan de klim onaangenaam vinden. Houd kleine kinderen op de trap goed in het oog. Voor kinderwagens is de klim ongeschikt. Reken voor de klim, het uitzicht en de afdaling op ongeveer 45 tot 60 minuten.

In de buurt

• Tiergarten – het grote stadspark van Berlijn rond de zuil
• Schloss Bellevue – ambtswoning van de Bundespräsident, een paar minuten naar het noorden
• Brandenburger Tor en Reichstag – via de Straße des 17. Juni zo'n 30 minuten lopen
• Zoologischer Garten – ongeveer 15 minuten naar het zuidwesten
• Potsdamer Platz – door de Tiergarten in zo'n 25 minuten