Magdeburger Dom

De Magdeburger Dom St. Mauritius en St. Katharina is het symbool van Magdeburg en de eerste kathedraal op Duitse bodem die van meet af aan gotisch werd ontworpen. Binnen ligt keizer Otto de Grote begraven, naast hem rust zijn eerste vrouw, koningin Editha. Met torens van meer dan 100 meter hoog, beeldhouwwerk van Europees niveau en een torenrondleiding met een wijd uitzicht over de Elbe is de dom een van de belangrijkste bezienswaardigheden van Saksen-Anhalt.

Geschiedenis: van Otto's klooster tot gotische kathedraal

Het verhaal begint in 937, toen Otto I in Magdeburg een Mauritiusklooster stichtte. De kerk ervan werd uitgebreid en in 968 verheven tot kathedraal van het nieuwe aartsbisdom Magdeburg; Magdeburg was toen een van de machtscentra van het rijk. Na een stadsbrand in 1207 begon in 1209 de nieuwbouw, ditmaal in de nieuwe gotische stijl uit Frankrijk. De dom werd in 1363 gewijd en pas in 1520 voltooid met de westtorens: meer dan 300 jaar bouwtijd. In de tijd van de Reformatie werd Magdeburg een bolwerk van het protestantisme, mede uit ergernis over de aflaathandel van aartsbisschop Albrecht van Brandenburg. In de Dertigjarige Oorlog veroverden keizerlijke troepen onder Tilly de stad op 20 mei 1631; bij het bloedbad dat volgde kwamen ongeveer 20.000 mensen om, en van Magdeburg bleef nauwelijks meer dan de dom overeind. In de Tweede Wereldoorlog troffen bommen in 1944/45 ook de dom; na de restauratie werd hij in 1955 heropend. Tegenwoordig is hij de preekkerk van de Landesbischof van de Evangelische Kirche in Mitteldeutschland en eigendom van de Kulturstiftung Sachsen-Anhalt.

Wat je er ziet

• Graf van Otto de Grote: het ligt in de viering, tussen de rijen van het koorgestoelte. Het grafmonument van Editha staat achter in de kooromgang; archeologen konden in 2010 haar gebeente identificeren.
• Wijze en Dwaze Maagden: aan het noordportaal staan de omstreeks 1240/50 ontstane beelden van de vijf wijze en vijf dwaze maagden, geflankeerd door Ecclesia en Synagoge: een hoofdwerk van de gotische beeldhouwkunst.
• Zittende beelden van een heersersechtpaar: in de zestienhoekige kapel in het schip troont een gekroond paar dat vaak als Otto en Editha wordt uitgelegd.
• Barlach-gedenkteken: het monument van Ernst Barlach uit 1929 herdenkt de gevallenen van de Eerste Wereldoorlog; in de nazitijd werd het verwijderd en in 1955 teruggehaald.
• Afmetingen: de binnenruimte is 118 meter lang, het middenschip 32 meter hoog. De noordtoren meet ongeveer 101 meter, de zuidtoren ruim 99 meter.
• Kruisgang en Domgarten: aan de zuidkant sluiten de resten van het oude Mauritiusklooster aan.

Tickets, openingstijden en rondleidingen

Stand oktober 2026, volgens de website van de domgemeente:

• Openingstijden: mei tot en met september 10.00–18.00 uur, april en oktober 10.00–17.00 uur, november tot en met maart 10.00–16.00 uur; op zon- en kerkelijke feestdagen pas vanaf 11.30 uur.
• Entree: voor het bezichtigen van de dom zelf is geen entreeprijs vastgesteld; rondleidingen kosten wel geld.
• Openbare domrondleiding: maandag tot en met zaterdag 14.00 uur, van april tot en met oktober bovendien 16.00 uur, zondag 11.30 uur na de dienst (oktober tot en met april ook 14.00 uur); volwassenen € 9, met korting € 6. Verzamelpunt is de kaartentafel in de dom.
• Torenrondleiding: mei tot en met oktober vrijdag 16.00 uur, zaterdag 15.00 uur, zondag 12.00 uur; € 9, met korting € 6. Beperkt aantal plaatsen, niet vooraf te reserveren.
• Nachtrondleiding: vanaf oktober om de twee weken op vrijdag om 22.00 uur, € 10.

Tijdens kerkdiensten en concerten is bezichtigen beperkt.

Bezichtiging en tijdsplanning

Voor een eerste rondgang heb je 45 tot 60 minuten nodig, met rondleiding of toren eerder twee uur. De torenrondleiding gaat via 433 treden naar een platform op ruim 80 meter hoogte; aan het eind wordt de wenteltrap nog maar zo'n halve meter breed: niets voor wie claustrofobisch is, maar je wordt beloond met een panorama over de stad en de Elbe. Kom vroeg, want de plaatsen zijn beperkt en worden alleen ter plekke verdeeld. De nachtrondleidingen zijn een bijzondere belevenis, als de gigantische ruimte in het donker ligt. Voor gezinnen biedt de domgemeente van april tot en met oktober op de tweede zaterdag van de maand een rondleiding voor kinderen en gezinnen aan. De toren bereik je alleen via trappen; vragen over toegankelijkheid kun je het best vooraf bespreken met het gemeentebureau.

Bereikbaarheid en parkeren

Magdeburg bereik je met de trein vanuit Berlijn in ongeveer 1,5 tot 2 uur, vanuit Leipzig en Hannover ongeveer even snel. Vanaf het centraal station loop je ongeveer 15 minuten via de Ernst-Reuter-Allee en de Breiter Weg naar het Domplatz. Met de auto kom je via de A2 en A14; in het centrum zijn meerdere parkeergarages, parkeerplaatsen direct aan het Domplatz zijn schaars.

In de buurt

• Grüne Zitadelle: het kleurrijke Hundertwasserhaus ligt maar een paar minuten lopen naar het noorden aan de Breiter Weg.
• Kloster Unser Lieben Frauen: Romaans kloostercomplex met kunstmuseum, ook aan de domas.
• Dommuseum Ottonianum: tentoonstelling over de tijd van Otto de Grote direct aan het Domplatz.
• Elbuferpromenade: wandelpad langs de rivier onder de dom. Bij laag water duikt daar de Domfelsen op uit de Elbe, in de volksmond “Hungerfelsen” genoemd, omdat weinig regen vroeger slechte oogsten betekende.