Burg und Kloster Oybin

Midden in het Zittauer Gebirge steekt een zandsteenrots zo'n 120 meter boven het dorp Oybin uit. Op de top liet keizer Karel IV vanaf 1364 een woonhuis voor zijn oude dag bouwen en stichtte hij enkele jaren later een klooster, waarvan de gotische kerk nog altijd als hoge ruïne tegen de lucht afsteekt. Romantische schilders als Caspar David Friedrich en Carl Gustav Carus maakten de Oybin beroemd. Burcht, kloosterruïne en het kleine bergkerkhof ertussen vormen een van de bekendste bezienswaardigheden van de Oberlausitz.

Geschiedenis: roofriddernest, keizerszetel, ruïne

De eerste sporen van bewoning stammen uit de bronstijd. In een oorkonde duikt de Oybin op in 1291, toen de stad Zittau een burcht verwoestte die roofridders als steunpunt diende. Vanaf 1311 werd hij uitgebouwd tot een versterkte vesting om de handelsroutes te beschermen. In 1364 liet Karel IV het keizerlijke huis bouwen, in 1369 droeg hij de berg over aan de Celestijner monniken. De kloosterkerk ontstond tussen 1366 en 1384 met medewerking van de Praagse domloods van Peter Parler. Twee keer, in 1420 en 1429, belegerden de Hussieten de berg vergeefs; daarna gold hij als onneembaar. Met de Reformatie verlieten de monniken het klooster; de laatste vertrok in 1559 naar Zittau. In 1577 stak een blikseminslag de kerk in brand, in 1681/82 verwoestte een rotsval nog meer delen, en de dalbewoners gebruikten de muren als steengroeve.

Wat je er ziet

• Kloosterkerk: de hoge gotische vensteropeningen van de ruïne staan vrij tegen de lucht. Sinds 1972 worden hier dankzij de goede akoestiek concerten gegeven.
• Kaiserhaus en burchtplaats: de resten van Karels woongebouw aan de westkant (in 1877 veiliggesteld), met daarbij de burchtpoort en verdedigingsmuren.
• Bergkerkhof: sinds ongeveer 1512 tot 1515 worden de doden van het dorp begraven tussen rotsen en kloostermuren. Precies dit tafereel schilderden de romantici.
• Tentoonstellingen: in de woontoren vertelt de vaste tentoonstelling “Der Oybin – ein Fels in der Weltgeschichte” de geschiedenis van de berg, in het Bahrhaus gaat het over “Heilige und Sünder”.
• Camera obscura en rondwandeling: op het hoogste punt staat een camera obscura, en een wandelroute loopt rond het hele toppenplateau.

Wetenswaardigheden

Tijdens de Hussietenoorlogen werd een deel van de domschat van de Praagse Veitsdom op de Oybin in veiligheid gebracht. De berg heeft ook een sage: de gebroeders Grimm en Ludwig Bechstein schreven het verhaal van de “Jungfernsprung” op. Na de Tweede Wereldoorlog redde Hermann Knobloch hier het bijna vernielde Grote Zittauer Vastendoek uit 1472. Tot wel 100.000 mensen beklimmen de berg ieder jaar.

Openingstijden en tickets

• April tot oktober: 9.00–18.00 uur; november tot maart: 10.00–16.00 uur. Op 24 en 31 december sluit de burchtpoort om 14.00 uur. Het complex is het hele jaar open.
• Entree april tot oktober: € 9, met korting € 8, kinderen van 6 tot 14 jaar € 3, gezinnen € 22.
• Entree november tot maart: € 6, met korting € 5,50, kinderen € 2, gezinnen € 14.

Thematische rondleidingen, bijvoorbeeld 's avonds met fakkels, zijn op aanvraag mogelijk.

Bereikbaarheid

De klim begint in het centrum van Oybin, voert langs de Bergkirche (bergkerk) en duurt ongeveer 15 minuten. Een mooie variant loopt door de Ritterschlucht, een smalle rotsspleet. Het sfeervolst reis je met de smalspoortrein vanuit Zittau, die sinds 1890 naar Oybin rijdt.

Tripto-tip

Reken op twee tot drie uur voor de klim, de ruïnes en de tentoonstellingen. Loop na de ingang eerst de rondwandeling om het plateau. Dan zie je hoe burcht en klooster met de rots vergroeid zijn. Stevige schoenen zijn aan te raden, want de paden over trappen en zandsteen zijn oneffen. In juli wordt in oneven jaren een middeleeuws burcht- en kloosterfeest gehouden, in even jaren de “Klosternacht”.