Oude stad van Bautzen

De oude stad van Bautzen troont op een granietrots hoog boven de Spree en hoort met haar torens, bastions en barokke burgerhuizen tot de mooiste bezienswaardigheden van de Opper-Lausitz. De ruim duizend jaar oude stad is tegelijk het culturele centrum van de Sorben, wat je meteen merkt aan de tweetalige straatnaamborden. Of je nu langs de stadsmuur wandelt, de scheve Reichenturm beklimt of mosterd proeft: Bautzen is de moeite waard als dagtrip vanuit Dresden of als tussenstop op weg naar Görlitz.

Geschiedenis: duizend jaar op de rots

Bautzen wordt voor het eerst in een oorkonde genoemd in 1002, als “civitas Budusin”, hoofdplaats van de Sorbische stam der Milzeners. De Sorbische naam Budyšin leeft tot op heden voort. De oude stad ligt op het rotsplateau boven de Spree, met op de punt de Ortenburg, en wordt begrensd door de oude stadsmuur. Als historische hoofdstad van de Opper-Lausitz werd Bautzen rijk, en dat zie je aan de verdedigingswerken: de stad telt nog altijd 16 torens, bastions en poorten.

De 20e eeuw liet donkere sporen na. De gevangenissen “Gelbes Elend” (Bautzen I) en Bautzen II werden in de DDR een symbool van politieke vervolging. In het Gedenkstätte Bautzen (herinneringscentrum) wordt die geschiedenis nu verwerkt.

Wat je in de oude stad van Bautzen ziet

• Hauptmarkt en raadhuis: het barokke raadhuis met zijn gele toren en meerdere klokken bepaalt het plein. Rondom staan burgerhuizen in Dresdner barok.
• Dom St. Petri: de laatgotische hallenkerk is de oudste en een van de grootste simultaankerken van Duitsland. De katholieke en de protestantse gemeente delen het godshuis.
• Reichenturm: de 56 meter hoge toren uit 1490–1492 helt zo'n 1,4 meter over naar het noordwesten – Bautzens “scheve toren”. Vanaf het uitkijkplatform kijk je ver over het land.
• Alte Wasserkunst: de 47 meter hoge watertoren uit 1558 voorzag de stad vroeger van water uit de Spree. Nu is hij een technisch museum met uitkijkplatform en café. Samen met de Michaeliskirche vormt hij het bekendste fotomotief van de stad.
• Ortenburg met het Sorbisch Museum op de punt van het rotsplateau
• Mosterdmuseum: Bautzener mosterd is beroemd; in het museum leer je meer over de geschiedenis ervan.
• Mühltor: de kleinste stadspoort; het wachtlokaal is van Pasen tot oktober in het weekend gratis te bezoeken.

Bezoek en tips

Voor een rondje door de oude stad heb je ongeveer twee tot drie uur nodig, met musea en torens een hele dag. De Tourist-Information op Hauptmarkt 1 biedt de rondleiding “1000 Schritte durch 1000 Jahre” aan, die zo'n anderhalf uur duurt, en combitickets voor torens en musea. In de advent trekt de Wenzelsmarkt, een van de oudste kerstmarkten van Duitsland.

Het mooiste uitzicht op de skyline heb je vanuit het Spreetal en vanaf de Friedensbrücke, vooral in de late namiddag. De oude stad is vrij toegankelijk. De Reichenturm is van april tot oktober dagelijks open van 10.00 tot 17.00 uur, de domtoren beklim je op zaterdag van 12.00 tot 17.00 uur en op zondag van 13.00 tot 17.00 uur. Gegevens van oktober 2026.

Bereikbaarheid en parkeren

Bautzen ligt zo'n 50 km ten oosten van Dresden aan de spoorlijn naar Görlitz. De Regional-Express doet er vanaf Dresden ongeveer 46 minuten over, de Regionalbahn zo'n 54 minuten; het Deutschlandticket is geldig. Vanaf het station loop je gemakkelijk naar de oude stad.

Met de auto verlaat je de A4 bij de afslagen Salzenforst, Bautzen-West of Bautzen-Ost; bij Bautzen-West heb je een mooi zicht op de oude stad. Gunstig gelegen is de Schützenplatz met zo'n 500 parkeerplaatsen, die buiten evenementen gratis zijn, op ongeveer vijf minuten lopen van de oude stad. Betaald maar centraal zijn de parkeergarage Centrum aan de Äußere Lauenstraße en de parkeergarage bij het Kornmarkt-Center. Bussen en campers parkeren op de toeristenparkeerplaats aan de Schliebenstraße.

Met kinderen en toegankelijkheid

Kinderen vinden de scheve toren, de stadsmuur en de techniek van de Alte Wasserkunst geweldig. Voor rolstoelen en kinderwagens zijn de steegjes met kinderkopjes en de steile paden naar de Spree vermoeiend; de torens zijn alleen via trappen te bereiken.

In de buurt

• Talsperre Bautzen: stuwmeer ten noorden van de stad
• Saurierpark Kleinwelka: uitstapje voor gezinnen aan de rand van de stad
• Görlitz: oude stad aan de Neisse, verder oostwaarts aan dezelfde spoorlijn
• Zittauer Gebirge en Lausitzer Bergland om te wandelen