Ulmer Münster

Het Ulmer Münster is een van de grootste gotische kerken van Duitsland en heeft met 161,53 meter de hoogste kerktoren van het land. Het gotische godshuis bepaalt de skyline van Ulm aan de Donau al van verre. Binnen wachten je een lichtdoorstroomd, machtig kerkschip en beroemde kunstwerken uit de late gotiek, buiten een beklimming over honderden treden met uitzicht over de stad tot aan de Zwabische Alb. Een bezoek loont voor liefhebbers van architectuur even goed als voor gezinnen met een goede conditie.

Geschiedenis: een kerk van de burgers

De eerste steen werd op 30 juni 1377 gelegd door de burgers van Ulm – niet een bisschop of vorst, maar de stad zelf financierde de bouw. Al in 1405 werd de kerk onder een nooddak ingewijd. Bouwmeester Ulrich von Ensingen nam in 1392 het werk over en plande een hoofdtoren van meer dan 150 meter. Zijn opvolger Matthäus Böblinger wijzigde de plannen; er kwamen statische problemen, en de noordelijke muur van het schip helt tot op de dag van vandaag tot wel 27 centimeter over.

Na de Reformatie, waarvoor de inwoners van Ulm in 1530/31 met grote meerderheid kozen, werden meer dan 60 altaren verwijderd. In 1543 lag de bouw stil. Pas in de 19e eeuw ging het verder, en op 31 mei 1890 was de hoofdtoren voltooid – ruim 500 jaar na de eerste steen. In de Tweede Wereldoorlog doorstond het Münster de zware luchtaanvallen op Ulm verrassend goed. In maart 1945 sloeg een bom door het dak en het koorgewelf, maar ze ontplofte niet.

Lang gold de toren als de hoogste kerktoren ter wereld. Eind oktober 2025 werd hij voorbijgestreefd door de nog onvoltooide Jezustoren van de Sagrada Família in Barcelona. Omdat die geen klokken heeft, blijft Ulm de hoogste klokkentoren ter wereld – en in Duitsland sowieso onbetwist nummer één.

Wat je er ziet

• Hoofdschip: het middenschip is 41,6 meter hoog, de kerk in totaal meer dan 123 meter lang. Tegenwoordig biedt ze ongeveer 2.000 zitplaatsen.
• Koorgestoelte: Jörg Syrlin de Oudere maakte het van 1469 tot 1474 – een van de belangrijkste houtsnijwerken van de late gotiek, met levensechte borstbeelden van profeten, sibyllen en filosofen.
• Man van Smarten (Schmerzensmann): het beeld van Hans Multscher staat op de middenpijler van het hoofdportaal. Buiten zie je een kopie, het origineel bevindt zich binnen.
• Hoofdportaal: de rijk versierde voorhal onder de westtoren met zijn reliëfs verdient een goede blik.
• Ulmer Spatz: kijk uit naar de mus op het dak – het wapendier uit de Ulmer legende.

Torenbeklimming

De torenbeklimming is voor velen het hoogtepunt. Normaal leiden 768 treden naar de galerij op 143 meter hoogte. Wegens renovatiewerkzaamheden kom je momenteel alleen tot het niveau op 102 meter – dat zijn nog altijd ongeveer 520 treden over smalle wenteltrappen. Het uitzicht op het eerste platform is momenteel duidelijk beperkt. Bij gladheid blijft het niveau op 102 meter gesloten. Een lift is er niet, en met hoogtevrees wordt het zwaar. De galerij op 143 meter is volgens het Münster naar verwachting eind juni 2027 weer toegankelijk.

Tickets en openingstijden

• Kerk: april tot 14 oktober dagelijks 9.00 tot 18.00 uur (op zondag ongeveer 10.30 tot 17.00 uur), van 15 oktober tot maart dagelijks 10.00 tot 17.00 uur. Tijdens diensten is bezichtiging niet mogelijk.
• Toren: april tot 14 oktober 9.00 tot 17.00 uur, in het winterhalfjaar 10.00 tot 16.00 uur. Het niveau op 102 meter is dagelijks van 10.00 tot 16.00 uur toegankelijk.
• Torenticket: volwassenen € 9, met korting € 6 (kinderen van 7 tot 17 jaar, studenten, leerlingen in een beroepsopleiding, mensen met een zwaar-gehandicaptenpas), gezinsticket € 23. Kinderen onder 7 jaar klimmen gratis.

Of er voor de kerkruimte zelf entree wordt gevraagd, lees je op de website van het Münster. Tickets voor de toren en rondleidingen zijn te koop in de Münstershop en in de webshop.

Bereikbaarheid en bezoekplanning

Het Münster staat midden in het voetgangersgebied, vanaf het centraal station van Ulm is het slechts enkele minuten lopen. Ulm ligt aan de ICE-lijn tussen Stuttgart en München. Met de auto bereik je de stad via de A 7 en de A 8; gebruik de parkeergarages aan de rand van de oude stad, want de Münsterplatz is autovrij.

Reken voor de kerk op krap een uur, met torenbeklimming twee tot tweeënhalf uur. Vlakbij liggen het Stadthaus van Richard Meier direct aan de Münsterplatz, de wijk van vissers en leerlooiers (Fischer- und Gerberviertel) en de Donaupromenade met de stadsmuur. In de advent vindt op de Münsterplatz de kerstmarkt van Ulm plaats.

Met kinderen en toegankelijkheid

Voor kinderen is de torenbeklimming een echt avontuur: smalle wenteltrappen, uitzichten door het maaswerk en aan het eind de stad in miniatuur. Kinderen onder 7 jaar betalen niets, het gezinsticket loont al vanaf twee volwassenen met twee kinderen. Kinderwagens en grote rugzakken laat je beter beneden, want de wenteltrappen zijn smal en steil.

De toren is niet rolstoeltoegankelijk, een lift is er niet. Vraag voor de toegankelijkheid van de kerkruimte het best vooraf telefonisch na in de Münstershop. Mensen met een zwaar-gehandicaptenpas krijgen het torenticket met korting.