Kloster Wiblingen

Gemarmerde zuilen in roze en groen, vergulde kapitelen, een rondlopende galerij en daarboven een reusachtig plafondfresco: de bibliotheekzaal van Kloster Wiblingen hoort tot de indrukwekkendste rococoruimtes van Zuid-Duitsland. De voormalige benedictijnerabdij ligt in het zuiden van Ulm, tussen Iller en Donau, zo'n vier kilometer van de Münster, en wordt vaak over het hoofd gezien. Toch biedt ze naast de bibliotheek ook een basiliek in vroeg-classicistische stijl en een klein kloostermuseum.

Geschiedenis: 700 jaar benedictijnen

Het klooster werd in 1093 gesticht door de graven Hartmann en Otto von Kirchberg, die de monniken in 1099 een relikwie van het Heilig Kruis schonken. Vanaf 1714 verrees naar het voorbeeld van het Spaanse Escorial een enorm nieuw complex, met de kerk in het midden van een symmetrisch vierkant. De bibliotheekzaal was in 1744 klaar; later nam de Münchense bouwmeester Johann Michael Fischer de bouwleiding over. De kerk werd eerst ontworpen door Johann Georg Specht en vanaf 1778 voltooid door de schilder Januarius Zick in vroeg-classicistische stijl; ze werd in 1783 ingewijd.

Op 27 maart 1806 werd het klooster als een van de laatste opgeheven. Het werd residentie van hertog Hendrik van Württemberg, en de Wiblingers mochten het op straffe van boete alleen nog “Schloss” noemen, daarom heet de straat langs de kloostermuur tot op heden Schloßstraße. Vanaf 1848 diende het complex als kazerne van de Bundesfestung Ulm; pas in 1915–1917 werd de ontbrekende zuidvleugel toegevoegd. Tegenwoordig gebruiken het Universitätsklinikum Ulm en een academie delen van de gebouwen.

Wat je er ziet

• De bibliotheekzaal: het plafondfresco van Franz Martin Kuen (1744) loopt van Adam en Eva in het paradijs tot taferelen uit het kloosterleven en geldt als zijn hoofdwerk. Aan de zijkanten staan acht levensgrote, wit beschilderde beelden van Dominikus Hermenegild Herberger: vier christelijke en vier wereldlijke allegorieën, onder wie Justitia en de tijdgod Chronos. Boven de kasten tonen bordjes nog de oude vakgebieden.
• De basiliek St. Martin: sinds 1993 basilica minor, met fresco's van Januarius Zick rond het Heilig Kruis en een laatgotisch kruisbeeld van Niklaus Weckmann onder de koorboog. Het kruisrelikwie wordt getoond in de Ölbergkapelle. Tot naar verwachting 2028 wordt de kerk gerenoveerd en door steigers is ze maar beperkt te zien.
• Het kloostermuseum: in de voormalige gastenkamers van het convent leggen films, maquettes en een audiogids het leven in het klooster uit.

Openingstijden en entree

Bibliotheekzaal, museum en kassa hebben dezelfde tijden:

• 8 september tot en met 31 oktober: dinsdag tot en met vrijdag, zondag en feestdagen 10.30–16.00 uur, zaterdag 13.00–16.00 uur.
• 1 november tot en met 14 maart: alleen op zaterdag, zondag en feestdagen 12.00–16.00 uur.
• 15 maart tot en met 5 april en 1 augustus tot en met 7 september: dinsdag tot en met zondag 10.30–16.00 uur.
• 6 april tot en met 31 juli: zoals in het najaar, op zaterdag pas vanaf 13.00 uur.
• Entree bibliotheekzaal met museum: volwassenen € 6, met korting € 3, gezinnen € 15. Speciale rondleidingen € 9.
• Basiliek: gratis toegang.

Op maandag is het gesloten. Het klooster is drempelvrij toegankelijk en fotograferen voor privégebruik is toegestaan.

Bereikbaarheid en parkeren

Het adres is Schlossstraße 38, 89079 Ulm-Wiblingen. Met de bus rijd je vanaf halte Ehinger Tor met lijn 4 tot “Kloster Wiblingen”. Op loopafstand liggen ongeveer 100 gratis parkeerplaatsen voor auto's en drie voor touringcars en campers.

Tripto-tip

Reken op een tot anderhalf uur. Let op de korte wintertijden: van november tot half maart kom je alleen in het weekend binnen. In de bibliotheekzaal loont het om langs de galerij omhoog te kijken, want pas vanuit het midden van de zaal komt het fresco echt tot zijn recht. Combineer het bezoek met het Fischerviertel en de Münster in de oude binnenstad van Ulm.