Schwarzes Moor

Een houten pad voert door een landschap dat eerder op Lapland lijkt dan op Franken: kleine dennen en knoestige berken, rood veenmos, donkere waterogen en wollegras. Het Schwarze Moor in de Beierse Rhön, vlak bij het drielandenpunt van Beieren, Hessen en Thüringen, is met 66,4 hectare het grootste veencomplex van de Rhön en geldt als een van de belangrijkste hoogvenen van Midden-Europa. Het ligt op 770 tot 782 meter hoogte, precies op de waterscheiding tussen Rijn en Wezer, en is vrij toegankelijk.

Hoe het veen is ontstaan

Het veen vormde zich zo'n 12.000 jaar geleden, na de laatste ijstijd, in een ondiepe hellingkom die was afgedicht door kleiachtig sediment en verweerd basalt. Veel regen en koele bodems lieten het veenmos groeien; in het midden is het veen deels meer dan acht meter dik. Het veen is koepelvormig opgewelfd, net als de venen van Scandinavië. Van 1770 tot 1939 werd er telkens turf gestoken, en in 1905 werd er zelfs kortstondig badturf naar Bad Kissingen geleverd. Op 6 januari 1939 werd het gebied onder natuurbescherming geplaatst. Omdat dagjesmensen in de jaren zestig voetpaden dwars door het veen trokken en zelfs in de veenogen baadden, werd het in 1976 omheind en eerst via een pad, later via vlonders toegankelijk gemaakt.

Wat je er ziet

• Het plankenpad: sinds 1987 voert het eerste veenleerpad van Beieren over eikenplanken door het veen. In totaal is het 2,7 km; het eerste deel loop je heen en terug, de rest als rondwandeling. Informatieborden leggen planten en dieren uit.
• De veenogen: de grootste van de drie kolken bij het pad is bijna 500 m² groot en zo'n 2,5 m diep. Typerend voor het Schwarze Moor zijn ook de Flarken, lange scheuren in het veenoppervlak die ontstaan door de beweging van het veenlichaam.
• Planten: let op de ronde zonnedauw en het vetblad, die insecten vangen, op de veenbes, de lavendelheide en het rossige Magelhaens veenmos. Elf van de 30 Midden-Europese veenmossoorten groeien hier.
• Karpatenberken: de knoestige bomen aan de veenrand behoren tot een berggroeivorm van de moerasberk.
• De uitkijktoren: de 17 m hoge toren aan de noordrand uit 2007 biedt uitzicht over het centrale hoogveenplateau.

Bezoek, bereikbaarheid en parkeren

Het veen is vrij toegankelijk, er wordt geen entree geheven en het plankenpad is rolstoeltoegankelijk. Van half november tot half maart is het leerpad gesloten. Van mei tot en met oktober zijn er meerdere keren per week begeleide wandelingen.

Het veen ligt aan de Hochrhönstraße en de Staatsstraße 2287 vanuit de richting van Seiferts, ongeveer zes kilometer van Fladungen. Zo'n 300 meter noordoostelijk, aan de weg naar Seiferts, is er een grote parkeerplaats met het Haus zum Schwarzen Moor (infocentrum, kiosk, snackbar en toiletten). Elk jaar komen er 100.000 tot 150.000 bezoekers; na de Kreuzberg is het de op één na populairste bestemming van de Beierse Rhön, dus kom in het weekend liever vroeg.

Tripto-tip

Reken voor de rondwandeling met uitkijktoren op ongeveer een tot anderhalf uur. Het meest sfeervol is het veen in de herfst, als heide en berken kleuren, of vroeg in de ochtend, als er mist over de vlaktes hangt. Blijf beslist op het pad: het veen is kerngebied van het biosfeerreservaat Rhön. De langeafstandswandelroute Hochrhöner komt langs het veen; wie wil, combineert het bezoek met een langere wandeling over de Lange Rhön.