Gedenkstätte Point Alpha

De Gedenkstätte Point Alpha (herdenkingsplaats) tussen Rasdorf in Hessen en Geisa in Thüringen is een van de indrukwekkendste plekken om de Duitse deling te begrijpen. Op de Rhönhoogte staan de voormalige Amerikaanse observatiepost en de grensinstallaties van de DDR op een paar honderd meter tegenover elkaar. Wie hier over de Kolonnenweg (patrouilleweg langs de grens) loopt en vanaf de toren over het landschap kijkt, voelt hoe dichtbij Oost en West elkaar tijdens de Koude Oorlog kwamen – en waarom deze plek nu een leerplek voor vrijheid is.

Geschiedenis: observatiepost aan de Fulda Gap

Point Alpha was een van vier Amerikaanse observatieposten aan de binnen-Duitse grens in Hessen en lag midden in de zogeheten Fulda Gap. NAVO-planners rekenden erop dat troepen van het Warschaupact in een noodgeval door deze laagte richting Frankfurt zouden kunnen oprukken. Vanaf 1965 gebruikte het Amerikaanse leger het terrein, eerst met het 14th Armored Cavalry Regiment, vanaf 1972 met het 11th Armored Cavalry Regiment “Blackhorse”. Op de houten toren van 1968 volgden een stalen en in 1985 de betonnen toren. In 1991 gaven de Amerikanen de post op.

Vanaf 1995 bouwde een vereniging het complex uit tot gedenkplaats, sinds 2008 is de Point Alpha Stiftung de beheerder. Bovendien reikt het Kuratorium Deutsche Einheit hier regelmatig de Point-Alpha-Preis uit voor verdiensten voor de eenheid van Duitsland en Europa; tot de eerste winnaars in 2005 behoorden George H. W. Bush, Michail Gorbatsjov en Helmut Kohl.

Wat je er ziet

• US Camp met observatietoren, barakken, voertuigen en een tentoonstelling over de Amerikaanse soldaten aan de grens
• Grensinstallaties uit de jaren zestig tot tachtig: metalen gaashek, Kolonnenweg en gereconstrueerde versperringen
• Haus auf der Grenze (huis op de grens) met tentoonstellingen over het grensregime, gedwongen verhuizingen en het Grüne Band (de groene strook van de voormalige grens)
• Weg der Hoffnung (weg van de hoop): een ruim 1,4 kilometer lang beeldenpad met 14 stations op de voormalige dodenstrook
• Wiesenfelder Turm, de voormalige commandopost van de DDR-grenscompagnie Geisa (binnen alleen met rondleiding)

Mediastations leggen onderweg alles uit, dus een rondleiding is niet per se nodig. Reken op twee tot vier uur als je beide delen en de route ertussen wilt zien.

Tickets en openingstijden

Het dagticket kost € 8 voor volwassenen, € 6 met korting en € 22 voor gezinnen; online gekochte tickets zijn vier weken geldig (stand oktober 2026). Van april tot en met oktober is dagelijks open van 10.00 tot 18.00 uur, in november en maart van 10.00 tot 16.30 uur; van december tot en met februari is het op maandag gesloten. Rondleidingen zijn alleen na vooraf aanmelden mogelijk, open rondleidingen waarbij je spontaan kunt aansluiten zijn er niet.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de auto bereik je Point Alpha via Hünfeld (A7) en Rasdorf, of vanuit Thüringen via Geisa. Er zijn twee parkeerzones: bij het US Camp, met een laadpaal voor elektrische auto's, en bij het Haus auf der Grenze; campers vinden er drie plaatsen. Zonder auto reis je met de trein tot Hünfeld en vandaar met bus 77 of 120 tot de halte “Point Alpha”.

Met kinderen en hond

Voor schoolkinderen en tieners is Point Alpha aanschouwelijk: toren, voertuigen en grenshek maken geschiedenis tastbaar, en buiten is veel ruimte. Honden zijn aan de lijn welkom op het buitenterrein, maar in de tentoonstellingen niet toegestaan. In de Black Horse Inn in het US Camp zijn snacks verkrijgbaar; je betaalt er contant.

In de buurt

• Hünfeld en de barokstad Fulda met dom en stadsslot liggen in het westen.
• De Rasdorfer Berg biedt wijd uitzicht over de voormalige grensstrook.
• De Rhön met de Wasserkuppe nodigt uit tot wandelingen over het Grüne Band.