Lutherhaus Eisenach

Het Lutherhaus in Eisenach is een van de oudste bewaard gebleven vakwerkhuizen van Thüringen en een van de belangrijkste Reformatieplekken van Europa. Volgens de overlevering woonde de jonge Maarten Luther hier als scholier bij de familie Cotta. Tegenwoordig toont het museum de bekroonde tentoonstelling “Luther und die Bibel”, die aanschouwelijk uitlegt hoe Luthers vertaling de Duitse taal heeft gevormd. Samen met de Wartburg en het Bachhaus hoort het tot de bezienswaardigheden die je in Eisenach niet mag missen.

Geschiedenis: Luthers “lieve stad”

Van 1498 tot 1501 bezocht Maarten Luther de Latijnse school van St. Georgen in Eisenach om zich voor te bereiden op zijn studie in Erfurt. In die tijd woonde hij bij de invloedrijke families Cotta en Schalbe, aan wie het huidige Lutherhaus toebehoorde. Eisenach noemde Luther later zijn “lieve stad”. Twintig jaar daarna keerde hij terug: in 1521/22 hield hij zich op de Wartburg boven de stad schuil en vertaalde hij daar het Nieuwe Testament in het Duits.

Het huis wordt tegenwoordig beheerd door de Stiftung Lutherhaus Eisenach van de Evangelische Kirche in Mitteldeutschland en draagt het Europees Erfgoedlabel. Na een ingrijpende renovatie ging het in 2015 weer open en is het sindsdien voor het eerst rolstoeltoegankelijk.

Wat je er ziet

• “Luther und die Bibel”: de vaste tentoonstelling, in 2022 vernieuwd, voert langs de oorzaken en gevolgen van de bijbelvertaling, met veel interactieve onderdelen. Reken op minstens een uur.
• Het huis zelf: bekijk voor je naar binnen gaat de gevel: blauw-wit vakwerk en kleurig beschilderde figuren aan het portaal.
• “Erforschung und Beseitigung”: sinds 2019 belicht een tentoonstelling het kerkelijke “Entjudungsinstitut”, dat van 1939 tot 1945 in Eisenach werkte: een donker, belangrijk hoofdstuk uit de kerkgeschiedenis.
• Ai Weiwei, “man in a cube”: de Chinese kunstenaar maakte het beeld voor het Reformatiejubileum van 2017.

Openingstijden en tickets

Stand oktober 2026

• Dinsdag tot en met zondag: 10.00–17.00 uur, ook op zon- en feestdagen
• Maandag: gesloten
• Winterstop: 24 december tot en met 31 januari (speciale openstellingen mogelijk)

Entree voor volwassenen € 11, met korting € 7, senioren € 9, kinderen tot zes jaar gratis. De grote gezinskaart kost € 22, de kleine € 12. Met het Bach-Luther-Ticket van € 23,50 bezoek je bovendien het Bachhaus. Alle tickets gelden 24 uur. Je koopt ze bij de museumkassa of online via Eisenach-Wartburgregion Touristik.

Bereikbaarheid en parkeren

Het museum ligt aan het Lutherplatz 8, midden in de oude stad. Eisenach Hauptbahnhof is een ICE-halte; van daar loop je gemakkelijk naar het Lutherhaus. Buslijn 3, de “Luthershuttle”, stopt bij de halte Markt/Georgenkirche, zo'n 250 meter verderop. Met de auto kom je via de A4. Direct voor het museum is een parkeerterrein met een invalidenplaats; meer plaatsen zijn er in de parkeergarages “Am Markt” en “Tor zur Stadt”.

Met kinderen en toegankelijkheid

Voor kinderen is er een eigen audiogids: met de Lutherhaus-uilen Momo en Matteo gaan ze op schattenjacht door het museum. Het bestand kun je vooraf op je telefoon downloaden; anders zijn er leentoestellen. Het huis is gecertificeerd volgens “Reisen für Alle”; er is een lift, een toegankelijk toilet en er zijn zitplekken in de tentoonstellingen.

In de buurt

• Wartburg: de burcht op de UNESCO-Werelderfgoedlijst boven de stad, waar Luther het Nieuwe Testament vertaalde.
• Bachhaus: museum over Johann Sebastian Bach, die in Eisenach werd geboren; met het combiticket voordeliger.
• Georgenkirche: in de kerk aan de markt werd Bach gedoopt, en op haar Latijnse school leerde Luther.