Leuchtenburg

Op een bergkegel 395 meter boven de zeespiegel troont de Leuchtenburg zo markant boven het Saaledal dat men haar de “Koningin van het Saaledal” noemt. Haar geschiedenis is allesbehalve koninklijk: ruim 800 jaar was ze machtszetel, gevangenis, armen- en krankzinnigenhuis, hotel en jeugdherberg. Tegenwoordig verbindt de burcht haar verleden met een ongewone tentoonstelling over porselein, en op de Steg der Wünsche (brug der wensen) breek je een bord boven de afgrond.

Geschiedenis: van ambtszetel tot tuchthuis

Voor het eerst genoemd wordt de burcht op 15 april 1221, toen Hartmann IV van Lobdeburg-Leuchtenburg een rechtsgeschil bijlegde. De in geldnood geraakte Lobdeburgers verkochten haar in 1333, in 1392 veroverden de Wettiners het complex en maakten er de zetel van een ambt voor zo'n 20 dorpen van. Vanaf 1724 diende de burcht als tucht-, armen- en krankzinnigenhuis. Tot 1871 werden hier 5193 mensen geregistreerd, veroordeelden evenzeer als zieken en armen. Daarna begon de toeristische tijd: hotel vanaf 1873, museum sinds 1906, begin jaren twintig een van de eerste jeugdherbergen van Thüringen. In de jaren tachtig was de burcht voor crisistijd bedoeld als interneringskamp voor maximaal 600 mensen, en in het hoofdgebouw ontmoette de Stasi haar informanten. In 2007 kocht de Stiftung Leuchtenburg het complex en renoveerde het ingrijpend.

Wat je er ziet

• Porzellanwelten: zeven belevingswerelden op 3000 m² vertellen de geschiedenis van het “witte goud” van het oude China tot in de keukens van nu. Aanraken is uitdrukkelijk gewenst.
• Grootste vaas ter wereld: 8 meter hoog, samengesteld uit 360 porseleinen honingraten en door kunstenaar Alim Pasht-Han in kobaltblauw en goud beschilderd. Vlakbij staat de kleinste theepot ter wereld, maar 3 x 3 x 4 mm groot.
• Steg der Wünsche: een 20 meter lange skywalk steekt over het dal uit. Elke gast krijgt een porseleinen bord, schrijft er een wens op en gooit het naar beneden.
• Porzellankirche: de burchtkapel kreeg in 2016 een nieuwe inrichting, met een lamellengordijn van technisch porselein van vloer tot plafond.
• Bergfried en ringmuur: de ongeveer 26 meter hoge ronde toren stamt uit de 13e eeuw. Van boven reikt het uitzicht ver over het Saaledal en het Thüringer Holzland.

Wetenswaardigheden

De gebouwen van de voorburcht uit 1720 tot 1724 waren ooit tucht- en werkhuis; de gevangenen moesten door harde arbeid gebeterd worden. In 2016 diende de burcht als fictieve “Burg Schwanitz” voor een Tatort-aflevering, en na de uitzending steeg het aantal bezoekers aanzienlijk. Aan de voet van de burchtberg wordt sinds 2000 weer wijn verbouwd, zoals lang traditie was in het Saaledal.

Openingstijden en tickets

• April tot en met oktober: dagelijks 9.00–18.00 uur; november tot en met maart: dagelijks 10.00–17.00 uur, op 24 december tot 14.00 uur. De burcht is 365 dagen per jaar open.
• Entree: € 16,90, senioren € 15,90, met korting € 12,90, kinderen van 6 tot 16 jaar € 9, gezinskaart € 42. Vanaf 16.00 uur is er een goedkopere late entree voor volwassenen van € 12. Online tickets zijn voordeliger.
• Openbare rondleiding door de Porzellanwelten: dagelijks om 11.00 uur.

Bereikbaarheid en parkeren

Het navigatieadres is Dorfstraße 100, 07768 Seitenroda. Aan de voet van de burchtberg is een gratis parkeerplaats met laadpalen. Van daar is het ongeveer 500 meter en 60 hoogtemeters lopen, reken op 10 tot 15 minuten. Gasten met beperkte mobiliteit mogen tot voor de burchtpoort rijden, de burcht zelf is toegankelijk. Met de trein reis je over het traject Jena–Saalfeld tot Kahla, vandaar rijdt bus 419 naar Seitenroda, al niet elke dag.

Tripto-tip

Reken op twee tot drie uur, alleen al de Porzellanwelten vullen gemakkelijk een uur. Bewaar de Steg der Wünsche voor het eind, als het licht in het Saaledal zachter wordt. Bij helder zicht loont de beklimming van de Bergfried. Wie van wandelen houdt, klimt vanuit het Saaledal te voet omhoog en ziet de burcht onderweg vanuit steeds nieuwe hoeken.