Erzbergwerk Rammelsberg

Het Erzbergwerk Rammelsberg in Goslar hoort tot de indrukwekkendste bezienswaardigheden van de Harz: een mijn waar meer dan duizend jaar lang erts werd gewonnen en die nu als museum en bezoekersmijn tot het UNESCO-werelderfgoed behoort. Hier rijd je met de mijntrein de berg in, loop je door galerijen uit de 18e eeuw en zie je enorme waterraderen onder de grond. Een uitstap die de moeite waard is voor techniekliefhebbers, gezinnen en geschiedenisfans.

Geschiedenis: duizend jaar mijnbouw

Volgens de overlevering begon de mijnbouw op de Rammelsberg in het jaar 968. Archeologische vondsten wijzen er echter op dat hier al veel eerder erts werd gesmolten – slakresten reiken terug tot de 3e eeuw. Zilver, koper, lood en zink uit de berg maakten Goslar in de middeleeuwen rijk en verklaren waarom de keizers hier hun keizerlijke palts lieten bouwen.

Op 30 juni 1988 eindigde de winning, omdat de ertsafzetting grotendeels uitgeput was. In totaal werd zo'n 27 miljoen ton erts gewonnen. Dat de installaties niet werden gesloopt, is te danken aan een burgerinitiatief, waaruit museum en bezoekersmijn voortkwamen. Al in 1992 nam de UNESCO de Rammelsberg samen met de oude binnenstad van Goslar op in de Werelderfgoedlijst; in 2010 kwam de Oberharzer Wasserwirtschaft (waterbeheer van de Boven-Harz) erbij.

Een belangrijke naam is Johann Christoph Roeder: hij moderniseerde de mijn tussen 1797 en 1805 en liet de afwateringsgalerij aanleggen die nu zijn naam draagt. De opvallende, terrasvormig tegen de helling gebouwde bovengrondse installaties ontstonden in de jaren dertig naar plannen van de industriearchitecten Fritz Schupp en Martin Kremmer – dezelfde architecten die ook de Zeche Zollverein in Essen vormgaven.

Wat je er ziet

De Rammelsberg werkt als een bouwdoos: je koopt een museumticket voor de tentoonstellingen bovengronds en combineert het met één, twee of drie rondleidingen. De belangrijkste tochten op een rij:

• Roeder-Stollen: de klassieker. Je volgt de weg van het water door een oud galerijenstelsel en ziet de ondergrondse waterraderen die vroeger pompen en liftinstallaties aandreven.
• Met de mijntrein de berg in: met de trein gaat het de berg in, waar je ontdekt hoe machines het werk in de 20e eeuw veranderden – lichter werd het er niet door.
• Vom Erzbrocken zum Konzentrat (van ertsbrok tot concentraat): rondleiding door de ertsverwerking, waar het gesteente werd fijngemaakt en tot concentraat verwerkt.
• De schuine lift: een rit van 100 meter omhoog naar het hoogste punt van het terrein, met uitzicht over het complex.
• Aus Klein wird Groß (van klein word je groot): gezinsrondleiding waarbij kinderen op speurtocht gaan.
• Rathstiefster Stollen: middeleeuwse waterlossingsgalerij, waarschijnlijk voor 1150 begonnen en in 1271 voor het eerst vermeld. Deze expeditie met mijnlamp is alleen na aanmelding mogelijk en valt niet onder de combitickets.

Daarnaast zijn er thematische rondleidingen, bijvoorbeeld over de nazitijd en de dwangarbeid in de Tweede Wereldoorlog (“Schlägel, Eisen, Hakenkreuz”). In 2026 werkt het museum aan een nieuw opgezette vaste tentoonstelling – kijk vóór je bezoek op de website welke delen op dat moment open zijn.

Tickets en openingstijden

Per oktober 2026:

• April tot en met oktober: dagelijks 9.00 tot 18.00 uur, laatste rondleiding 16.30 uur
• November tot en met maart: dagelijks 9.00 tot 17.00 uur, laatste rondleiding 15.30 uur
• Gesloten op 24 en 31 december

Prijzen (geldig sinds 1 januari 2025):

• Museum zonder rondleiding: € 10, met korting € 7, kinderen en jongeren (4–17 jaar) € 5,50
• Museum + 1 rondleiding: € 21, met korting € 17, kinderen € 14
• Museum + 2 rondleidingen: € 30, met korting € 24, kinderen € 19
• Museum + 3 rondleidingen: € 37, met korting € 30, kinderen € 23

Voor gezinnen (2 volwassenen + 2 kinderen) zijn er voordeligere tarieven voor kleine groepen, bijvoorbeeld € 50 voor museum plus een rondleiding. Tickets kun je ook online boeken. Met je ticket krijg je binnen zeven dagen 10 procent korting bij partners als de Kaiserpfalz Goslar of het Oberharzer Bergwerksmuseum.

Plan minstens drie uur als je het museum en een rondleiding combineert; met twee of drie tochten is het snel een hele dag. In het hoogseizoen en in de vakanties loont het om vroeg te komen. Ondergronds is het ook in de hoogzomer koel en deels vochtig – een jas en stevige schoenen horen in je bagage. In het museumrestaurant “Casino” kun je tussen twee rondleidingen eten.

Bereikbaarheid en parkeren

• Met de trein: Goslar bereik je elk uur vanuit Hannover, Brunswijk, Göttingen en Halle (Saale). Vanaf het stationsplein rijdt buslijn 803 ongeveer elk halfuur naar de eindhalte “Bergbaumuseum”.
• Met de auto: via de A 7 (afrit Rhüden, dan B 82) of via A 36/B 6 (afrit Goslar Zentrum). De mijn ligt aan de zuidrand van de stad, aan de straat Bergtal.
• Parkeren: parkeerplaatsen voor auto's en bussen liggen direct bij het terrein; twee gehandicaptenparkeerplaatsen bevinden zich bij de ingang. Vraag vooraf bij het museum na of parkeren geld kost.

Met kinderen en toegankelijkheid

Voor kinderen is de rit met de mijntrein het hoogtepunt, en met “Aus Klein wird Groß” is er een eigen gezinsrondleiding. Zo'n 70 procent van de bezoekersgedeelten is rolstoeltoegankelijk. De rondleiding met de mijntrein kan dankzij een aangepast rijtuig ook in een rolstoel worden gevolgd, net als de schuine lift en het restaurant. Er staan drie leenrolstoelen klaar en rondleidingen in gebarentaal zijn te boeken. Hulphonden zijn uitdrukkelijk welkom; of andere honden mee mogen, regel je het best vooraf telefonisch.

In de buurt

De oude binnenstad van Goslar met marktplein, vakwerkhuizen en de Kaiserpfalz hoort bij hetzelfde werelderfgoed en ligt maar een paar busminuten verderop. Wie meer over de mijnbouw wil weten, rijdt naar de Boven-Harz, naar Clausthal-Zellerfeld, voor het Oberharzer Bergwerksmuseum.