Oude stad van Goslar

De oude stad van Goslar aan de noordrand van de Harz staat sinds 1992 op de UNESCO-werelderfgoedlijst, samen met de ertsmijn Rammelsberg en het Oberharzer Wasserwirtschaft, het historische watersysteem van de Opper-Harz. Meer dan 1500 vakwerkhuizen uit meerdere eeuwen, met leisteen gedekte daken, gildehuizen en een Romaanse keizerpalts maken van de voormalige rijksstad een van de indrukwekkendste historische steden van Duitsland. Het zilver en koper uit de Rammelsberg brachten Goslar ooit rijkdom en macht, en precies die welvaart zie je nog steeds aan de gevels rond het marktplein.

Geschiedenis: keizerstad en mijnstad

Goslar wordt voor het eerst genoemd in 979, als mijnbouwplaats aan de Rammelsberg. Rond 1025 zou keizer Koenraad II de eerste steen voor de keizerpalts hebben gelegd, en eeuwenlang hielden keizers en koningen hier hof en rijksdagen. In 1290 werd Goslar rijksonmiddellijk en tot 1802 bleef het een vrije rijksstad; daarvan getuigt de adelaar in het stadswapen en op de marktfontein nog altijd. Met de ertsmijnbouw groeiden gilden en kooplieden uit tot invloedrijke groepen die zich prachtige huizen bouwden. De mijn Rammelsberg werd in 1988 gesloten en is nu een museum.

Wat je in de oude stad ziet

• Marktplatz: het hart van de oude stad met het gotische raadhuis, de marktfontein met de bronzen rijksadelaar (een kopie, het origineel staat in het museum) en het felrode gildehuis Kaiserworth uit 1494, nu een hotel.
• Beiaard aan het Kaiserringhaus: elke dag om 9.00, 12.00, 15.00 en 18.00 uur vertellen figuren en klokken aan de oostkant van de markt de geschiedenis van de mijnbouw in de Harz.
• Huldigungssaal in het raadhuis: de raadzaal werd tussen 1505 en 1520 ingericht; muren, plafond en zelfs de vensternissen zijn helemaal bekleed met laatgotische paneelschilderingen. Ter bescherming zie je het origineel door een glazen ruit, een multimediale presentatie legt de schilderingen uit.
• Brusttuch (1521) en St. Annenhaus (1488), het oudste volledig bewaarde vakwerkhuis van de stad.
• Siemenshaus uit 1693, stamhuis van de industriëlenfamilie Siemens.
• Schuhhof, een plein met huizen bekleed met leisteen en vakwerk, en de waterlopen van de Abzucht.
• Kaiserpfalz aan de zuidrand van de oude stad, een van de belangrijkste wereldlijke gebouwen uit de Romaanse tijd, met de Kaisersaal.

Een wandeling naar de Kaiserpfalz loont ook vanwege de geschiedenis van het gebouw zelf: vanaf 1868 werd het gerestaureerd en met grote wandschilderingen van Hermann Wislicenus tot nationaal monument ingericht, die je in de Kaisersaal kunt bewonderen. In de Pfalzgarten erachter staat sinds 1975 het beeld “Goslarer Krieger” van Henry Moore, een winnaar van de Goslarer Kaiserring. Op de terugweg leiden kleine steegjes je langs kerken, gildehuizen en resten van de stadsversterking. In het voorjaar trekt bovendien de Walpurgismarkt naar het marktplein.

Tickets, openingstijden en rondleidingen

De steegjes zijn altijd vrij toegankelijk. Het eerste aanspreekpunt is de Tourist-Information in het historische raadhuis aan de Markt 1; van april tot oktober en in december is ze dagelijks open van 10.00 tot 17.00 uur, van januari tot maart en in november van maandag tot en met zaterdag. In hetzelfde gebouw toont het Welterbe-Infozentrum gratis een 3D-landschapsmaquette van het werelderfgoed in de Harz.

De Huldigungssaal is van april tot oktober en in december dagelijks toegankelijk van 10.30 tot 16.30 uur, van januari tot maart en in november korter en op zondag gesloten. Volwassenen betalen € 6, scholieren en studenten € 4, met gastenkaart € 5 (gegevens van oktober 2026). Openbare stadswandelingen voor individuele gasten en rondleidingen door het raadhuis kun je via de Tourist-Information boeken; de actuele data staan in de online agenda van meingoslar.de. Wie liever zelf op pad gaat, gebruikt de audiogids of de digitale stadswandeling.

Je bezoek plannen: tijd, kinderen en toegankelijkheid

Voor een wandeling door de oude stad met beiaard en Huldigungssaal volstaan drie tot vier uur. Met de Kaiserpfalz en de Rammelsberg wordt het gemakkelijk een hele dag of een weekend. Het sfeervolst is Goslar in de adventstijd: dan vult de kerstmarkt de pleinen en ontstaat op de Schuhhof een verlicht kerstbos van meerdere meters hoge sparren. Voor gezinnen biedt de stad programma's als kinderrondleidingen en een rallyboekje. De kinderkopjes zijn met een rolstoel of kinderwagen hier en daar lastig; niet alle rondleidingen zijn geschikt voor mensen met beperkte mobiliteit.

Bereikbaarheid en parkeren

Het station Goslar ligt direct aan de rand van de oude stad, zodat je bijna alle bezienswaardigheden te voet bereikt. Regionale treinen verbinden Goslar onder meer met Hannover, Hildesheim, Brunswijk, Bad Harzburg en Halle; aansluiting op het langeafstandsvervoer vind je in Hannover, Brunswijk of Halle. Met de auto ben je vanuit Hannover ongeveer een uur onderweg via de A7 en de B6 of B82, vanuit Brunswijk zo'n 45 minuten. Overnacht je in Goslar, dan geldt je gastenkaart met HATIX-logo als gratis vervoerbewijs voor alle buslijnen in de Harz.

In de buurt

• Erzbergwerk Rammelsberg, bezoekersmijn en deel van het werelderfgoed
• Kaiserpfalz Goslar met Pfalzgarten en een beeld van Henry Moore
• Oberharzer Wasserwirtschaft, het historische watersysteem van de mijnbouw
• Okertal en Bad Harzburg om te wandelen in de Harz
• Hildesheimer Dom en Autostadt Wolfsburg als andere uitstapjes in Neder-Saksen

Kerstmarkt 2026

De kerstmarkt en het kerstbos lopen van 25 november tot 30 december 2026, met zo'n 70 houten kraampjes tegen de achtergrond van het marktplein. De markt is dagelijks open van 11.00 tot 20.00 uur, het kerstbos tot 22.00 uur. Op kerstavond geldt 11.00 tot 14.00 uur, op beide kerstdagen 12.00 tot 19.00 uur en op de laatste dag 11.00 tot 18.00 uur. Meer daarover in onze gids Kerstmarkt Goslar 2026.