Stasimuseum

Het Stasimuseum in Berlijn-Lichtenberg zit in Haus 1 van het voormalige hoofdkantoor van het Ministerie voor Staatsveiligheid van de DDR. Vanaf deze plek stuurde Erich Mielke dertig jaar lang het bespiedingsapparaat van de SED-dictatuur aan. Nu loop je zijn bewaard gebleven werkkamers binnen en zie je in een tweetalige tentoonstelling hoe de Stasi mensen bespioneerde, intimideerde en vervolgde. Voor wie geïnteresseerd is in de DDR hoort het museum tot de belangrijkste adressen van Berlijn.

Geschiedenis: van machtscentrum tot museum

Haus 1 werd in 1960/61 gebouwd als dienstzetel van Erich Mielke, die van 1957 tot november 1989 minister voor Staatsveiligheid was. Rond het gebouw groeide een enorm, hermetisch afgesloten complex waar duizenden vaste medewerkers werkten.

Op 15 januari 1990 bezetten burgers het Stasi-hoofdkantoor om te voorkomen dat de dossiers werden vernietigd. In de zomer van 1990 richtten burgerrechtenactivisten de vereniging ASTAK op, die het museum nog datzelfde jaar opende en nog steeds draagt. Sinds 2015 toont het de vaste tentoonstelling “Staatssicherheit in der SED-Diktatur” (Staatsveiligheid in de SED-dictatuur), die samen met de toenmalige Stasi-Unterlagen-Behörde is gemaakt. Op het terrein werkt nog altijd het Stasi-Unterlagen-Archiv; daarnaast is er een openluchttentoonstelling over de revolutie en de val van de Muur.

Wat je in het museum ziet

• Mielkes ministersetage met werkkamer, voorkamer en vergaderzaal, grotendeels in de staat van 1989
• Afluisterapparatuur, verborgen camera's en verkleedde voorwerpen waarmee de Stasi mensen bespioneerde
• Voorbeelden van dossiers, foto's en levensverhalen van vervolgden en medewerkers
• Zalen over de opbouw en werkwijze van het MfS als “schild en zwaard van de partij”

De hele tentoonstelling is in het Duits en Engels beschreven. Voor een grondig bezoek reken je op anderhalf tot tweeënhalf uur.

Tickets, openingstijden en rondleidingen

De entree kost € 12 voor volwassenen, € 9 met korting en € 6 voor kinderen vanaf 13 jaar (gegevens van oktober 2026). Het museum is van maandag tot en met vrijdag open van 10.00 tot 18.00 uur, in het weekend en op feestdagen van 11.00 tot 18.00 uur; op 24 en 31 december en op nieuwjaarsdag is het gesloten.

Van maandag tot en met zaterdag zijn er openbare rondleidingen om 13.00 uur in het Duits en om 15.00 uur in het Engels, voor € 5 bovenop de entree; daarna verken je de ministersetage en de tentoonstelling op eigen houtje. Het aantal deelnemers is beperkt tot 25 en tickets kun je vooraf online boeken. Een audiogids in zeven talen huur je voor € 2. Groepen vragen rondleidingen minstens vier weken van tevoren aan; ook gesprekken met ooggetuigen zijn te boeken.

Bereikbaarheid

Vanaf de Alexanderplatz rijd je met de U5 in zo'n 15 minuten naar Magdalenenstraße; neem de uitgang Ruschestraße. Je kunt ook met de ringlijn van de S-Bahn naar Frankfurter Allee reizen en dan ongeveer tien minuten lopen. Bij het museum oriënteer je je aan de hand van de plattegrond op de website, want het terrein is uitgestrekt.

Met tieners en toegankelijkheid

De tentoonstelling werkt met veel teksten en documenten en is daarom meer geschikt voor tieners en volwassenen; het kindertarief begint bij 13 jaar. De museumruimtes zijn voor mensen met een beperkte mobiliteit volledig toegankelijk: gebruik de personeelsingang links van de hoofdingang, een traplift brengt je naar de foyer. Wie wil weten of de Stasi een dossier over de eigen familie heeft aangelegd, krijgt bij de kassa aanvraagformulieren voor het Stasi-Unterlagen-Archiv.

In de buurt

• De Gedenkstätte Berlin-Hohenschönhausen, de voormalige centrale Stasi-gevangenis, is een goede aanvulling op je bezoek.
• De Karl-Marx-Allee met de monumentale gebouwen van de DDR-architectuur ligt aan de U5 richting centrum.
• De East Side Gallery aan de Spree is met S-Bahn en U-Bahn goed te bereiken.