Römersteine Mainz

Als verweerde tanden steken ze uit het gras: in het Zahlbachtal in het zuidwesten van Mainz staat een lange rij grijze stenen pijlers. De mensen uit Mainz noemen ze eenvoudig de Römersteine. Het zijn de resten van een aquaduct dat bijna 2000 jaar geleden water naar het Romeinse legerkamp Mogontiacum bracht. Waar je nu op ooghoogte voor een brok metselwerk staat, liep ooit een waterkanaal op wel 25 meter hoogte.

Geschiedenis: water voor twee legioenen

Na de onrustige tijd van het Jaar van de vier keizers (68/69 n.Chr.) liet keizer Vespasianus het dubbele legioenskamp van Mainz op de Kästrich in steen uitbouwen. Rond 70 n.Chr. begon men ook aan een stenen waterleiding. Baksteenstempels langs het traject laten zien dat het veertiende legioen het bouwwerk optrok, waardoor de bouwtijd te beperken is tot de jaren tussen 69 en 92 n.Chr.

Lang werd gezegd dat de leiding zo'n negen kilometer lang was en bij de Königsborn bij Finthen begon. Met zekerheid aangetoond is tot nu toe ongeveer 3,8 kilometer van het bovengrondse deel, dat in het gebied “Bettzieg” begon en bij een verdeelbekken bij het huidige universitair ziekenhuis eindigde. Daartussen moest het Zahlbachtal worden overbrugd. Met een hoogte van maximaal 25 meter geldt dit aquaduct als het hoogste ten noorden van de Alpen.

Wat je er ziet

• Pijlerrij: zichtbaar zijn de resten van 69 pijlers van Romeins gietmetselwerk. Bij sommige pijlers is nog een deel van de stenen buitenbekleding bewaard, de andere tonen de ruwe kern.
• Boogconstructie: het aquaduct liep hier in twee boven elkaar liggende rijen bogen over de dalbodem met de beek Wildgraben. Met een beetje fantasie zie je aan de tussenruimtes van de pijlers hoe de bogen gespannen waren.
• Andere sporen: pijlerresten vind je ook bij het sportterrein van de universiteit en aan de Koblenzer Straße; op het terrein van de universiteitsklinieken zijn delen van het opvangbekken te zien.

Weetjes

Lang vertelde men over de “Ritter von Ageduch” (ridders van Ageduch), die hier in de middeleeuwen zouden hebben gewoond en een aquaductboog in hun wapen zouden hebben gevoerd. Inmiddels is duidelijk dat de ridders en hun vermeende grafstenen een vervalsing uit de 19e eeuw zijn, verzonnen door de geschiedkundige Franz Joseph Bodmann. De naam Finthen, waar de bronnen vermoed worden, gaat overigens waarschijnlijk terug op het Latijnse “fontanetum”, het brongebied.

Praktische info

De Römersteine staan in de openlucht in een groenstrook en zijn vrij toegankelijk; er wordt geen entree gevraagd. Langs de pijlerrij loopt een wandelpad. Rondleidingen en andere Romeinse plekken in de stad, zoals het heiligdom van Isis en Mater Magna in de Römerpassage, worden gepresenteerd door het initiatief Römisches Mainz.

Tripto-tip

Reken op 30 tot 45 minuten. De Römersteine zijn een goede halte op een Romeinse tocht door Mainz: de Drususstein op de citadel, het Römisches Theater bij het gelijknamige station en tot slot de pijlers in het Zahlbachtal. In de winter, als de bomen kaal zijn, zie je de lange rij het best.