Kloster Eberbach

Kloster Eberbach bij Eltville am Rhein is een van de best bewaarde middeleeuwse kloostercomplexen van Europa. In het stille Kisselbachtal aan de rand van de Rheingau stichtten cisterciënzers in 1136 een abdij die in de loop der eeuwen uitgroeide tot een van de grootste wijnbouwbedrijven van Duitsland. Romaanse basiliek, gotisch monnikendormitorium en oude wijnkelders zijn tot op de dag van vandaag bewaard. Het klooster werd beroemd als filmlocatie voor “De naam van de roos” met Sean Connery, en nog altijd verbindt het cultuur, wijn en natuur.

Geschiedenis

Al in 1116 vestigden Augustijner kanunniken zich op deze plek, maar ze moesten in 1131 weer vertrekken. Op 13 februari 1136 trokken abt Ruthard en twaalf monniken uit Clairvaux hier in, uitgezonden uit de omgeving van Bernardus van Clairvaux. De basiliek werd vanaf 1140 gebouwd en in 1186 gewijd. Rond 1500 woonden hier meer dan honderd monniken, en de abdij exploiteerde meer dan 300 hectare wijngaard, destijds het grootste wijnbezit van Duitsland. In het jaar 1500 werd voor het eerst het “Große Fass” van zo'n 71.000 liter gevuld.

Met de secularisatie eindigde in 1803 het kloosterleven. Daarna diende het complex als verbeteringsgesticht, vanaf 1815 deels als psychiatrische inrichting en van 1877 tot 1912 als centrale gevangenis. Na de Tweede Wereldoorlog werden er vluchtelingen ondergebracht, in de Koude Oorlog was Eberbach bedoeld als uitwijkzetel van de Hessische deelstaatregering. Sinds 1998 zorgt de non-profitstichting Stiftung Kloster Eberbach voor behoud en gebruik. Jaarlijks komen er zo'n 300.000 bezoekers.

Wat je er ziet

• Basiliek: de sobere romaanse kerk is 76 meter lang en biedt plaats aan zo'n 1.400 toehoorders. Hier vinden concerten van het Rheingau Musik Festival plaats.
• Monnikendormitorium: de gewelfde slaapzaal van de monniken is 74 meter lang en behoort tot de indrukwekkendste ruimtes van het complex.
• Kruisgang en kapittelzaal: rustige binnenhoven, gotische gewelven en grafplaten van vroegere abten.
• Laienrefectorium: de eetzaal van de lekenbroeders herbergt een collectie historische wijnpersen.
• Cabinetkeller: hier lagen de beste wijnen van het klooster opgeslagen. Hij geldt als naamgever van het predicaat “Kabinett”.
• Klostermuseum: schilderijen, beelden en documenten uit de tijd van de monniken.

Voor filmfans loont een blik op de opnamelocaties: in de winter van 1985/86 werden hier binnenopnamen gemaakt voor “De naam van de roos” van Jean-Jacques Annaud. Ook “Vision” over Hildegard von Bingen is in Eberbach gedraaid.

Tickets en openingstijden

Van 1 april tot en met 31 oktober is het kloostercomplex van maandag tot en met vrijdag van 10.00 tot 19.00 uur en in weekends en op feestdagen van 9.00 tot 19.00 uur geopend. Van 1 november tot en met 31 maart geldt: maandag tot en met vrijdag 11.00 tot 18.00 uur, weekend en feestdagen 10.00 tot 18.00 uur. Laatste toegang is telkens 30 minuten voor sluiting.

Prijzen (gegevens van oktober 2026):

• Volwassenen € 13, met korting € 9
• Kinderen van 6 tot 12 jaar € 6, jongeren van 13 tot 17 jaar € 8, onder 6 jaar gratis
• Gezinsticket € 30 voor twee volwassenen met eigen kinderen
• Openbare rondleiding inclusief entree € 19, kinderen € 14

De audiogids is inbegrepen in de entree: je roept hem op via een QR-code met je eigen smartphone, eigen koptelefoon is handig. Momenteel beperken steigers vanwege renovatiewerkzaamheden delen van de rondgang.

Bezoek en tijdsplanning

Voor de rondgang reken je anderhalf tot twee uur, met wijnproeverij of een pauze eerder een halve dag. Vinotheek en wijnbar zijn dagelijks geopend, in de Klosterschänke (kloosterherberg) eet je regionaal. Wie van rust houdt, komt doordeweeks in de ochtend; in het weekend en bij concerten wordt het druk. Bijzonder sfeervol is de herfst, wanneer rondom de druivenoogst plaatsvindt.

Wijn en cultuur

De wijntraditie van de monniken leeft voort: de Hessischen Staatsweingüter Kloster Eberbach exploiteren tegenwoordig zo'n 200 hectare wijngaard, ongeveer driekwart daarvan met riesling. In de vinotheek kun je proeven en kopen, wijnproeverijen en rondleidingen boek je via de website. In de zomer worden basiliek en dormitorium het podium voor concerten van het Rheingau Musik Festival; door het jaar heen komen daar nog andere evenementen bij, en een tentoonstelling over “40 jaar De naam van de roos”. Bekijk vóór je bezoek de evenementenkalender, want op grote evenementdagen zijn parkeerplaatsen en ruimtes erg gewild.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de auto rijd je via de B 42 tot de afslag Kiedrich, volg je de bruine borden door Kiedrich en ga je op de L 3320 richting Hattenheim verder. Er wordt geparkeerd op de terreinen P-Ost, P-West en bij de Große Klosterhof; bij grote evenementen is de ruimte schaars.

Met bus en trein ga je naar station Eltville en vandaar met buslijn 172 elk uur naar de halte “Kloster Eberbach” bij de Barockpforte. Wie met het openbaar vervoer komt, krijgt op vertoon van het vervoerbewijs korting op de entree.

Met kinderen, honden en toegankelijkheid

Kinderen onder zes jaar komen gratis binnen, het gezinsticket loont al vanaf twee kinderen. Niet alle ruimtes zijn rolstoeltoegankelijk; meld je het best vooraf bij de kloosterkassa, zodat het team je kan helpen. Honden mogen niet in de klausuur, hulphonden uitgezonderd.

In de buurt

• Steinberg: de door een muur omgeven kloosterwijngaard met wijnbar, op een paar minuten afstand
• Kiedrich met zijn gotische parochiekerk
• Eltville am Rhein met het keurvorstelijk kasteel en de Rijnpromenade