Pompejanum

Een Romeins woonhuis aan de Main, geel geverfd, met een rode sokkel en een wijngaard ervoor: het Pompejanum in Aschaffenburg lijkt wel een stukje Pompeii dat naar Neder-Franken is verplaatst. En dat was precies de bedoeling. Koning Ludwig I van Beieren liet de villa vanaf 1840 bouwen naar het voorbeeld van een in Pompeii opgegraven huis, zodat kunstliefhebbers in Duitsland de woonkunst van de oudheid konden bestuderen zonder naar Italië te reizen. Nu loop je door de kleurrijk beschilderde kamers en bekijk je tussendoor echte Romeinse kunstwerken.

Geschiedenis: Ludwigs leerhuis van de oudheid

Het voorbeeld was de Casa dei Dioscuri in Pompeii, genoemd naar een muurtekening van de Dioscuren in de ingang. Hofarchitect Friedrich von Gärtner leverde de plannen, gebouwd werd er van 1840 tot 1848. Het Pompejanum was nooit bedoeld als koninklijke zomerresidentie, maar als betreedbaar studiemodel, een getuigenis van de bewondering voor de oudheid in de 19e eeuw. Toch hield men zich niet helemaal strikt aan het origineel: vanwege de ligging aan de Main kwamen er een uitzichtpaviljoen op de bovenverdieping en een buitentrap met zuilenportaal bij, en het atrium kreeg vanwege het klimaat een glazen dak.

In de Tweede Wereldoorlog raakte het huis zwaar beschadigd, na de oorlog verdwenen kunstwerken. Pas vanaf 1960 werd het in meerdere fasen herbouwd. Een Romeinse buste, vermoedelijk van Sextus Pompeius, dook in 2018 weer op in Texas en keerde in 2023 terug in het museum. Sinds 1994 toont het Pompejanum originele Romeinse werken uit de Staatliche Antikensammlung und Glyptothek München.

Wat je er ziet

• Atrium en viridarium: op de begane grond liggen de vertrekken rond twee binnenplaatsen: het atrium met waterbassin en de begroeide tuinhof. Ramen naar buiten zijn er nauwelijks, het licht komt van binnen.
• Muurschilderingen en mozaïeken: de schilders Christoph Friedrich Nilson, Joseph Schlotthauer en Joseph Schwarzmann kopieerden of varieerden antieke voorbeelden. Bijzonder indrukwekkend is het zomertriclinium, de eetkamer, met zijn rode en gele wandvelden.
• De antieke stukken: Romeinse marmeren beeldhouwwerken, kleinbronzen, glaswerk en twee zeldzame godentronen van marmer. Daarbij een bronzen militair diploma dat soldaat Octavius in het jaar 78 na Christus het Romeinse burgerrecht verleende.
• Bovenverdieping: kinderkamer, slaapkamers en de kamer van de vrouw des huizes, met voorwerpen uit het dagelijks leven in vitrines die vertellen over het leven van een Romeins gezin.
• Kleuren buiten: een “Pompeii-rode” sokkel, maisgele gevel en opgeschilderde natuursteenblokken, geheel in de traditie van antieke huizen.

Elk jaar is er een wisselende speciale tentoonstelling.

Openingstijden en entree

• 28 tot en met 31 maart: 10.00–16.00 uur.
• April tot en met 3 oktober: 9.00–18.00 uur.
• 4 tot en met 31 oktober: 10.00–16.00 uur.
• Op maandag gesloten, behalve op Tweede Paasdag, 1 mei, Tweede Pinksterdag, 15 augustus en 3 oktober. Laatste toegang telkens 30 minuten voor sluiting. Van november tot 27 maart is het Pompejanum gesloten.

De entree kost € 7, met korting € 6. De combikaart met Slot Johannisburg kost € 10, met korting € 8. Kinderen en jongeren onder de 18 jaar hebben gratis toegang. Belangrijk: bij de kassa in het Pompejanum kun je alleen contant betalen.

Route en parkeren

Het Pompejanum staat aan de Pompejanumstraße 5 in de Schlossgarten, een paar minuten lopen van Slot Johannisburg en de oude binnenstad. Met de bus rijd je tot halte “Stadthalle”. Automobilisten parkeren het best in een van de parkeergarages in het centrum.

Tripto-tip

Combineer het Pompejanum met Slot Johannisburg; het combiticket loont. Voor de villa heb je 45 tot 60 minuten nodig. Loop daarna door de Schlossgarten naar beneden naar de oever van de Main: van daar zie je het Pompejanum boven de kleine wijngaard, de traditierijkste van de stad, en de ontbijttempel (Frühstückstempel) ernaast. Voor kinderen is er een gratis smartphonetour door het huis.