Kaiserdom St. Bartholomäus

De Kaiserdom St. Bartholomäus in Frankfurt am Main is de grootste kerk van de stad en een van de geschiedkundig belangrijkste plekken van Duitsland: hier kozen de keurvorsten eeuwenlang de Rooms-Duitse koningen, en vanaf 1562 werden binnen zijn muren de Rooms-Duitse koningen en keizers gekroond. Het rode zandstenen bouwwerk met zijn 95 meter hoge westtoren bepaalt nog altijd het silhouet van de oude stad. Wie de beklimming van de domtoren aandurft, wordt beloond met een van de mooiste uitzichten over de Main en de skyline.

Geschiedenis: verkiezings- en kroningskerk, brand en wederopbouw

De huidige dom is al de vierde kerk op deze plek. Opgravingen gaan terug tot de 7e eeuw; de paltskapel was in 794 het toneel van een synode onder Karel de Grote. In 852 werd een Salvatorkerk gewijd, en al in 855 zou daar de eerste koningsverkiezing hebben plaatsgevonden. Sinds 1239 is de apostel Bartholomeüs patroon van de kerk – zijn schedeldak wordt tot op heden in de domschat bewaard.

De gotische dom werd grotendeels gebouwd tussen 1250 en 1514. De Gouden Bul van Karel IV uit 1356 legde de regeling van de koningsverkiezing bindend vast; vanaf 1438 kwamen de keurvorsten daarvoor bijeen in de speciaal daarvoor gebruikte Wahlkapelle (verkiezingskapel) bij het koor. In 1562 werd Maximiliaan II hier niet alleen gekozen, maar ook gekroond – eigenlijk was daarvoor Aken bedoeld, maar verkiezing en kroning op één plek waren praktischer, en de aartsbisschop van Keulen bereikte Frankfurt niet op tijd. Vanaf dat moment bleef Frankfurt kroningsplaats, tot de laatste keizerskroning van Frans II op 14 juli 1792.

Een woord over de naam: bisschopskerk was de “Dom” nooit. Tot 1803 was het een kapittelkerk; de benaming “Kaiserdom” burgerde in vanwege zijn rol bij verkiezing en kroning.

In de nacht op 15 augustus 1867 sloeg een brand uit een naburige herberg over op de dakstoel. De bovenste helft van de toren en bijna de hele inrichting gingen in vlammen op. Bij de wederopbouw voltooide dombouwmeester Franz Josef Denzinger de toren tot 1878 volgens de bewaard gebleven middeleeuwse plannen van Madern Gerthener – pas daarmee kreeg hij zijn karakteristieke koepel met lantaarn. Sinds 1877 hangt in de toren een negenstemmig klokkenspel met de bijna 12 ton zware Gloriosa.

Bij de zware luchtaanval van 22 maart 1944 brandde het interieur opnieuw uit. Dit keer had men de waardevolle inrichting tevoren in veiligheid gebracht, zodat die na de wederopbouw vanaf 1948 kon terugkeren.

Wat je in de dom ziet

• Westtoren en domtorenplatform: de toren is 95 meter hoog, het uitkijkplatform ligt op 66 meter. Bij helder zicht reikt het uitzicht tot de Taunus en de Odenwald.
• Wahlkapelle: de ruimte waar de keurvorsten de koning kozen.
• Hoog koor met Bartholomäusfries: de muurschilderingen uit 1407 tot 1427 vertellen in 28 taferelen het leven van de kerkpatroon; het koor bleef bij brand en oorlog grotendeels gespaard.
• Maria-Schlaf-Altar (1438): volledig bewaard laatgotisch altaar in de Mariakapel.
• Kruisafneming: een groot schilderij dat volgens de overlevering van Anthonis van Dyck stamt – onder kenners is dat overigens omstreden.
• Dommuseum in de kloostergang: de domschat in de historische kloostergang, met audiogids-app in het Duits en Engels.

Tickets en openingstijden

Gegevens van oktober 2026.

• Dom: dagelijks 9.00–20.00 uur, entree gratis. Tijdens kerkdiensten vraagt de gemeente om het gebed niet te storen.
• Domtoren: april tot en met oktober maandag 12.00–18.00 uur, dinsdag tot en met zaterdag 10.00–18.00 uur, zon- en feestdagen 11.00–18.00 uur; november tot en met maart dinsdag tot en met vrijdag 10.00–17.00 uur, zaterdag, zon- en feestdagen 11.00–17.00 uur. Laatste beklimming 30 minuten voor sluiting. Entree € 3, met korting € 2; in het weekend met de tentoonstelling “Turm und Stadt” in de Türmerstube € 5, met korting € 3.
• Dommuseum: dinsdag tot en met vrijdag 10.00–17.00 uur, weekend en feestdagen 11.00–17.00 uur, maandag gesloten; € 4, met korting € 3, kinderen tot en met 8 jaar gratis. Op de laatste zaterdag van de maand is de entree gratis. Vanwege een nieuwe bijzondere tentoonstelling blijft het museum van 12 tot en met 25 oktober 2026 gesloten.

Bezoek, kinderen en toegankelijkheid

Voor de dom zelf volstaat 30 tot 45 minuten, met toren en museum reken je op twee uur. De torenbeklimming loopt over 328 treden van een smalle wenteltrap; een lift is er niet. Voor mensen met claustrofobie of hart- of bloedsomloopproblemen is hij niet aan te raden. Rugzakken en grote tassen geef je af bij de kassa, huisdieren zijn in de toren niet toegestaan. Omdat het aantal personen boven beperkt is, moet je vooral in het weekend rekening houden met wachttijden; bij zeer slecht weer blijft de toren dicht.

Met een kinderwagen is de toren vanwege de wenteltrap niet te doen; kinderen tot en met 8 jaar bezoeken het Dommuseum gratis. De hoofdingang van de dom is gelijkvloers, al zijn de deuren zwaar; een rolstoeltoegankelijk toilet ligt onder het orgel.

Bereikbaarheid en parkeren

De dom ligt aan de Domplatz 1 midden in de oude binnenstad. Met de metro (U4, U5) rijd je tot Dom/Römer, met de tram (11, 12, 14) tot Römer/Paulskirche. Wie met de auto komt, parkeert in de parkeergarage Dom Römer aan de Domstraße.

In de buurt

Direct ten westen begint de Neue Frankfurter Altstadt met de Königsweg naar de Römerberg – over die weg trok de kroningsstoet ooit van de dom naar het feestmaal in de Römer. In een paar minuten sta je bij de Eiserner Steg, het Goethe-Haus ligt zo'n tien minuten verderop. Voor een uitzicht van nog hoger op is de Main Tower de moeite waard, en met de metro ben je snel bij de Zoo Frankfurt.