Naturkunde-Museum Bamberg

Wie de Vogelsaal binnenstapt, staat in een ruimte die al ruim 200 jaar bijna ongewijzigd is: wit-blauwe vitrines op twee niveaus, een galerij eromheen en daarin meer dan duizend kleurrijke opgezette vogels. Het Naturkunde-Museum Bamberg in de Inselstadt bezit daarmee een van de oudste en mooiste natuurhistorische kabinetten ter wereld, een echt “museum in het museum”. Daarnaast wachten dinosauriërs, mineralen, een uitgestorven steppezebra en een paar beroemde vervalsingen.

Geschiedenis: een kabinet voor de universiteit

Prins-bisschop Franz Ludwig von Erthal richtte in 1791 een natuurhistorisch kabinet in. Het moest de biologie en geologie van het prinsbisdom Bamberg in kaart brengen en diende professoren en studenten van de universiteit in het voormalige jezuïetencollege, waar het museum nog steeds zit. Na de opheffing van de universiteit in 1803 nam natuuronderzoeker Dionysius Linder de collectie over en breidde haar uit; later kwamen er objecten bij van de reizen van verzamelaar Julius von Minutoli. Tegenwoordig beheren de Staatliche Naturwissenschaftliche Sammlungen Bayerns het huis; eigenaar is de Lyzeumstiftung Bamberg.

Wat je er ziet

• Vogelsaal: vanaf 1794 ingericht en ongeveer in de staat van 1810 op de oorspronkelijke plek bewaard. Waarom hij nooit is gemoderniseerd, is onduidelijk; bij de renovatie van 2006–2010 kreeg hij zijn oorspronkelijke kleuren terug: buiten getemperd wit, binnen bergblauw. Beneden staan Europese en exotische vogels, op de galerij insecten, vissen, reptielen, zoogdieren en planten.
• Wasfruit: zo'n 200 wasmodellen van appels, peren en kersen uit de tijd rond 1800; de meeste rassen worden nu niet meer geteeld.
• Kwagga: het museum bezit een van de wereldwijd slechts ongeveer 24 complete opgezette exemplaren van deze uitgestorven Afrikaanse steppezebra.
• Würzburger leugenstenen: wereldberoemde fossielenvervalsingen uit het begin van de 18e eeuw, waarvan er enkele in de Vogelsaal liggen.
• Dinozaal en Wattendorf-fossielen: de nieuwe zaal voert je naar de eilandenwereld van het Jura-Europa, met een vliegende saurus en een dwergsauropode. Uit de steengroeve van Wattendorf komen uitzonderlijk goed bewaarde versteningen, zo'n 154 miljoen jaar oud.

Wetenswaardigheden

De collectie omvat zo'n 200.000 objecten. Een curieus stuk is de “Bamberger Wunderkette” van meer dan 150 piepklein bewerkte pitten. En wie eerder op de Altenburg was, ziet hier iemand terug: de kop van “Poldi”, de laatste burchtbeer, die daar tot 1982 leefde, wordt in het museum getoond. Tot nader order loopt de tentoonstelling “Dead as a Dodo? Rettung für die Vogelschar”, die sinds 4 september 2026 de verhalen vertelt van bedreigde en gered soorten uit de Vogelsaal.

Openingstijden en entree

• 1 april tot en met 30 september: 9.00–17.00 uur
• 1 oktober tot en met 31 maart: 10.00–16.00 uur
• Gesloten: op maandag en op 1 januari, op vastenavonddinsdag, op Allerheiligen en op 24, 25 en 31 december.
• Entree: € 5, gepensioneerden en mensen met een ernstige beperking € 3, kinderen vanaf 6 jaar en studenten € 2,50. Er zijn gezins- en jaarkaarten. Betalen kan contant of met pinpas.

Bereikbaarheid

Het adres is Fleischstraße 2, midden in de Inselstadt van Bamberg. Vanaf het Alte Rathaus loop je ongeveer vijf minuten, vanaf het station zo'n 20 minuten.

Tripto-tip

Reken op een tot anderhalf uur; bewaar de Vogelsaal als hoogtepunt voor het laatst. Het museum is een goed plan voor regenachtige dagen en ligt in de advent maar een paar stappen van de kerstmarkt op de Maxplatz.