Oude stad van Bamberg

De oude stad van Bamberg is een van de best bewaarde historische stadscentra van Duitsland en sinds 1993 UNESCO-werelderfgoed. Op een kleine oppervlakte vind je middeleeuwse kerken, barokke paleizen, vakwerksteegjes aan de rivier en een biercultuur zonder weerga. Bamberg ligt in Opper-Franken tussen Neurenberg en Coburg, is met de ICE makkelijk te bereiken en laat zich bijna helemaal te voet verkennen – ideaal voor een dagtrip of een lang weekend.

Geschiedenis: keizerstad op zeven heuvels

De geschiedenis van de stad is nauw verbonden met keizer Hendrik II. In 1007 stichtte hij het bisdom Bamberg en liet hij een eerste dom bouwen. Dat gebouw brandde twee keer af; de huidige dom met zijn vier torens stamt uit de 13e eeuw. Omdat de stad over zeven heuvels is verdeeld, elk met een kerk erop, wordt Bamberg graag het “Frankische Rome” genoemd.

In de Tweede Wereldoorlog werd Bamberg weliswaar herhaaldelijk gebombardeerd, maar veel minder verwoest dan bijvoorbeeld Neurenberg. Daardoor bleef het gegroeide stadsbeeld grotendeels intact. De UNESCO waardeert vooral hoe hier de middeleeuwse basisstructuur en de barokke architectuur samensmelten tot een uniek geheel.

Het werelderfgoed bestaat uit drie historische delen:

• Bergstadt (bergstad) met de Domberg, de Alte Hofhaltung, de Neue Residenz en de Michelsberg
• Inselstadt (eilandstad) tussen de twee armen van de Regnitz – met voetgangerszone, molens en Klein Venedig
• Gärtnerstadt (tuinderstad) met kwekerijen waar al eeuwenlang midden in de stad groenten worden geteeld

Wat je er ziet

Altes Rathaus: het symbool van de stad staat midden in de Regnitz en is via twee bruggen bereikbaar. Het werd voor het eerst vermeld in 1387; zijn huidige vorm dankt het aan een verbouwing van 1461 tot 1467 en een barok-rococoherinrichting vanaf 1744. De fresco's op de gevel lijken dankzij schijnarchitectuur driedimensionaal – kijk goed naar het been van een putto, dat als echt beeldhouwwerk uit de muur steekt. Het kleine vakwerkhuis bij de brug, het Rottmeisterhäuschen, dateert uit 1668. Volgens de legende weigerde de bisschop de burgers een bouwplek, waarop ze palen in de rivier ramden en zo hun eigen eiland maakten. Let op: de binnenruimtes met de Porzellansammlung Ludwig zijn momenteel niet toegankelijk.

Klein Venedig: de rij voormalige vissershuizen aan de oever van de Regnitz hoort bij de mooiste fotomotieven van de stad. Het mooiste uitzicht heb je vanaf de overkant bij de Leinritt of vanaf een boot.

Domberg: de keizerdom met de beroemde Bamberger Reiter vormt samen met de Alte Hofhaltung en de Neue Residenz een indrukwekkend plein. Achter de residentie ligt de Rosengarten met meer dan 4.500 rozen en een wijd uitzicht over de daken van de stad.

Michelsberg: ook het voormalige benedictijnenklooster St. Michael gaat terug op Hendrik II. Vanaf het terras overzie je de oude stad tot aan de dom; in het klooster is het Fränkisches Brauereimuseum (Frankisch brouwerijmuseum) gevestigd.

Schloss Geyerswörth: via 132 treden klim je de slottoren op en word je beloond met een rondomuitzicht.

Bier en eten: Bamberg geldt als dé bierstad. Alleen al binnen de stadsgrenzen brouwen zo'n elf brouwerijen, in de omgeving zijn het er nog veel meer. Proef zeker het rookbier, waarvan het mout boven beukenhout wordt gerookt. Het bekendste adres is het traditierijke café-restaurant Schlenkerla midden in de oude stad, waar het bier uit houten vaten wordt getapt. Daarbij passen Frankische klassiekers als Schäufele of Bamberger Zwiebel.

Bezoek en tijdsplanning

Voor een eerste indruk volstaan drie tot vier uur: Altes Rathaus, Klein Venedig, Domplatz en Rosengarten. Wie musea, de Michelsberg en een brouwerijbezoek wil meepakken, plant beter een hele dag of een overnachting in. De afstanden zijn kort, maar naar de Bergstadt gaat het deels steil omhoog en veel steegjes hebben kinderkopjes – comfortabele schoenen zijn een must.

Een goed begin is het Welterbe-Besucherzentrum (bezoekerscentrum van het werelderfgoed) aan de Untere Mühlbrücke 5. Op zo'n 220 vierkante meter leggen maquettes, films en audiostations de drie stadsdelen uit. De entree is gratis. Stadswandelingen, rondvaarten en culinaire tochten boek je via Bamberg Tourismus, ook online.

De mooiste reistijd loopt van het voorjaar tot de herfst. In de zomer is er de Sandkerwa, in de advent de kerstmarkt. Zoek je rust, kom dan vroeg in de ochtend of doordeweeks – in het weekend en bij stops van riviercruiseschepen kan het in de Inselstadt druk worden.

Tickets en openingstijden

De oude stad zelf is dag en nacht vrij toegankelijk. De Tourist-Information aan de Geyerswörthstraße 5 is van maart tot oktober van maandag tot en met vrijdag open van 9.30 tot 18.00 uur, van november tot februari tot 17.00 uur; op zaterdag van 9.30 tot 15.00 uur, op feestdagen van 9.30 tot 14.00 uur. Op zondag is ze gesloten. Entreeprijzen voor de dom, musea en rondleidingen vraag je het best daar na. Gegevens van oktober 2026.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de trein: Bamberg ligt aan de ICE-lijn München–Neurenberg–Berlijn. Vanuit München ben je er in minder dan twee uur, vanuit Berlijn in ongeveer tweeënhalf uur. Vanuit Neurenberg rijden regionale treinen en S-Bahnen binnen het VGN-vervoersverbond. Vanaf het station loop je zo'n 20 minuten naar de Inselstadt, of je neemt een stadsbus.

Met de auto: de snelwegen A 73 (Neurenberg–Coburg) en A 70 (Schweinfurt–Bayreuth) kruisen elkaar bij Bamberg. Een parkeerverwijssysteem leidt je naar de parkeergarages in het centrum. Van maandag tot en met zaterdag adviseert de stad de park-and-ridepleinen van de Stadtwerke, want de steegjes in de oude stad zijn smal en parkeerplaatsen schaars.

Met kinderen en toegankelijkheid

Kinderen vinden een boottocht op de Regnitz leuk, net als de maquettes in het bezoekerscentrum en de torenklim in Geyerswörth. De Inselstadt is grotendeels vlak en goed te doen met een kinderwagen of rolstoel. De Domberg en de Michelsberg bereik je daarentegen alleen via hellingen en kinderkopjes. Honden zijn in de steegjes en parken geen probleem.

Kerstmarkt 2026

De kerstmarkt van Bamberg op het Maximiliansplatz loopt van 24 november tot 23 december 2026. Hij is van maandag tot en met donderdag open van 9.30 tot 20.00 uur, op vrijdag en zaterdag van 9.30 tot 21.00 uur, op zondag van 11.00 tot 20.00 uur; de entree is gratis. Aan het eind van de kraampjesstraten staat de grote kerststal in een Frankisch vakwerkhuis, waarvan de taferelen van week tot week wisselen. Meer daarover in onze gids Kerstmarkt Bamberg 2026.