Kloster Großcomburg

Van beneden lijkt de Großcomburg een burcht: ringmuur, wachttorens en daarboven drie spitse romaanse torens op een bergspoor waaromheen de Kocher een lus trekt. In werkelijkheid was ze meer dan 700 jaar klooster en stift. Je kunt de ringmuur rondlopen over de weergang en daarbij over het dal uitkijken tot aan Schwäbisch Hall. Binnen hangt een van de kostbaarste kunstschatten van Baden-Württemberg, een wielkroonluchter die de hemel moet voorstellen.

Geschiedenis: grafenburcht, klooster, ridderstift

Rond 1078 stichtten de graven van Comburg-Rothenburg op de plek van hun burcht een benedictijnerklooster; een van de stichters, graaf Burkhard, trad zelf als monnik in. Enkele jaren later kwam er een abt uit Hirsau, waarmee de Comburg bij de Hirsauer hervorming hoorde. Omdat alle monniken van adel waren en zich tegen strengere regels verzetten, werd het klooster in 1488 omgevormd tot een adellijk koorherenstift. De ringmuur met wachttorens stamt uit de 16e eeuw, de huidige stiftskerk liet deken Wilhelm Ulrich von Guttenberg van 1706 tot 1715 in barokstijl opnieuw bouwen; de drie romaanse torens bleven staan.

In 1802 bezette Württemberg het stift. De kerkschat werd omgesmolten, de bibliotheek ging naar Stuttgart. Daarna diende het complex onder meer als garnizoen voor invaliden, als Heimvolkshochschule (volkshogeschool met internaat) en in de nazitijd als school en kamp. Sinds 1947 is hier een academie voor lerarenopleiding gehuisvest.

Wat je er ziet

• De wielkroonluchter: de naar abt Hartwig genoemde kroonluchter heeft een doorsnede van 5 m en een omtrek van ongeveer 16 m. Twaalf vergulde koperen platen en twaalf torentjes tot een meter hoog verbeelden het hemelse Jeruzalem. Slechts vier van zulke romaanse wielkroonluchters zijn bewaard gebleven, de andere hangen in Aken en Hildesheim.
• Het antependium: de vergulde altaarvoorzijde van koperplaat ontstond eveneens omstreeks 1130.
• De Sechseckkapelle (zeshoekige kapel): het kleine romaanse gebouw voor het kerkportaal, waarschijnlijk omstreeks 1230 gebouwd, heeft een tweetraps, bijna pagodeachtig dak. Waarvoor het diende, is tot op heden onduidelijk.
• Poortgebouw en Michaëlskapel: boven de binnenpoort zit een romaanse kapel.
• De weergang: op de ringmuur loop je eenmaal rond het complex, met uitzicht over het Kochertal.

Bezoek en prijzen

• Kloosterterrein en weergangen: overdag vrij toegankelijk, geen entree.
• Stiftskerk: de binnenruimtes zie je alleen tijdens een rondleiding. De klassieke kloosterrondleiding vindt plaats van 1 april tot en met 31 oktober; volwassenen betalen € 5, met korting € 2,50, gezinnen € 12,50. Kinderen onder 12 jaar zijn gratis.
• Groepen: rondleiding door stiftskerk en kloosterterrein voor maximaal 35 personen € 70 plus entree.

Veel gebouwen worden gebruikt door de academie en de kerkgemeente en zijn niet openbaar. Voor weergang en buitenaanleg volstaat een uur, met rondleiding reken je op anderhalf tot twee uur.

Bereikbaarheid en parkeren

Het adres is Comburg 5, 74523 Schwäbisch Hall. Voor je navigatie voer je beter de “Großcomburger Weg” in. Zonder auto rijd je vanaf station Schwäbisch Hall met buslijn 4 tot “Steinbach Comburg” en loop je vandaar omhoog.

Tripto-tip

De mooiste foto van de Comburg maak je niet boven, maar aan de overkant: vanaf de burchtruïne Limpurg of vanaf de helling van de Kleincomburg, waarvan de romaanse Ägidiuskirche slechts ongeveer 15 minuten lopen verderop ligt. Wie de oude binnenstad van Schwäbisch Hall nog niet kent, combineert beide tot een dagtocht.