Kaiser-Wilhelm-Denkmal bij de Porta Westfalica

Waar de Wezer zich tussen het Wiehengebergte en het Wesergebergte door wringt, staat hoog op de helling een stenen baldakijn met keizerskroon, daaronder een bronzen keizer met opgeheven hand. Het Kaiser-Wilhelm-Denkmal bij de Porta Westfalica is in totaal 88 meter hoog en vanuit de vlakte rond Minden van ver te zien. Gebouwd als monument van nationale grootheid, is het nu vooral een uitkijkpunt met een geschiedenis om over na te denken.

Geschiedenis: een monument voor de provincie Westfalen

Na de dood van keizer Wilhelm I in maart 1888 ontstonden in heel Pruisen monumenten voor hem. De Westfaalse provinciale landdag koos op 15 maart 1889 met krappe meerderheid voor de Porta Westfalica, de “poort naar Westfalen”, als locatie. Ook de Hohensyburg bij Dortmund was in de running. De aanzet kwam van landraad Alexander von Oheimb uit Minden.

Er werd gebouwd van 1892 tot 1896 naar plannen van de Berlijnse architect Bruno Schmitz; het keizersbeeld werd gemaakt door beeldhouwer Caspar von Zumbusch. De inwijding was op 18 oktober 1896, bewust op de verjaardag van de Volkerenslag bij Leipzig en van de kroning van Wilhelm tot Pruisisch koning in 1861. De stijl geldt als monumentaalstijl, een overgang van het historisme naar de moderne tijd. Eigenaar is nu de Landschaftsverband Westfalen-Lippe (LWL), die het monument heeft gerenoveerd en in 2018 een bezoekerscentrum opende.

Wat je er ziet

• Het standbeeld: Wilhelm I draagt een kuras, hoge laarzen en een kroningsmantel met adelaars. Zijn linkerhand steunt op het zwaard, de rechter heft hij ten groet, op het hoofd draagt hij een lauwerkrans.
• Baldakijn: zes smalle pijlers dragen de koepel in de vorm van een keizerskroon met bol en kruis. De pijlers zijn zo slank gehouden dat het beeld goed zichtbaar blijft.
• Ringterras: het onderste terras heeft een doorsnede van 120 meter en rust op een muur met 30 steunberen. Daarboven leidt een brede trap naar het hoge terras met het opschrift “Wilhelm dem Großen / die Provinz Westfalen”.
• Uitzicht: vanaf de voet van het monument is het zo'n 170 hoogtemeter naar de Wezer. Je kijkt over de rivier, naar het noorden het laagland in en over naar de Jakobsberg.
• LWL-bezoekerscentrum: in de sokkel van het platform vertelt een tentoonstelling met zes mediastations in het Duits en Engels de natuur- en cultuurgeschiedenis van de Porta.

Goed om te weten

Er is Portazandsteen uit de nabije steengroeve Wolfsschlucht verwerkt, die goedkoper was dan het eerst geplande zandsteen uit Ibbenbüren. Bij de aanleg van het terras zakte de bodem weg, stenen raakten los en stortten naar beneden. Aan de overkant op de Jakobsberg in het Wesergebergte staat sinds 1902 de Bismarckturm, zodat de Porta aan beide zijden een nationaal monument heeft. Jaarlijks komen er ongeveer 100.000 tot 200.000 mensen naar boven.

Bezoek en bereikbaarheid

Terrein en monument zijn vrij toegankelijk en gratis. De parkeerplaats bij het monument is betaald en op mooie weekenden snel vol. Op zon- en feestdagen rijdt de pendelbus van lijn 518 vanaf de parkeerplaatsen “Porta Bahnhof”, “Willem” en “Kaiserhof” naar boven. Met de regionale trein kom je tot Porta Westfalica of Minden. Te voet leiden vanaf station Porta Westfalica twee wegen omhoog: de directe via het openluchttheater Goethe-Freilichtbühne of de steilere door de Wolfsschlucht.

Tot het bovenste terras is het terrein toegankelijk voor rolstoelen, naar het standbeeld zelf kom je alleen via trappen. Het bezoekerscentrum heeft twee liften. Bij het monument is een restaurant, bij de parkeerplaats een kiosk. Reken voor monument, tentoonstelling en uitzicht op ongeveer een tot twee uur, met een wandeling navenant meer. De openingstijden van het bezoekerscentrum bekijk je het best vooraf.

Tripto-tip

Rij na je bezoek naar beneden naar de Wezer en kijk vanaf de oever terug. Pas vanuit het dal begrijp je waarom juist deze plek is gekozen: het monument staat als een wachter boven de doorbraak.