Historisches Museum Regensburg

Wie wil begrijpen waarom Regensburg tegenwoordig op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat, vindt aan het Dachauplatz het voorverhaal: het Historisches Museum. In een voormalig minorietenklooster uit de 13e eeuw vertelt het stedelijke museum de geschiedenis van de stad en van Oost-Beieren, van de steentijd tot de 19e eeuw. De grootste schat is vaak het gebouw zelf: een hoge gotische bedelordekerk en een stille kruisgang, midden in de oude binnenstad en toch weg van de toeristenstromen.

Geschiedenis: van bedelorde tot stadsmuseum

Het klooster St. Salvator werd in de 13e eeuw gesticht door franciscanen, die hier minorieten heten. Het museum zelf werd al in 1931 opgericht, maar opende pas na de Tweede Wereldoorlog zijn deuren, in 1949 onder directeur Walter Boll. Het huis staat op het terrein van het voormalige Romeinse legerkamp Castra Regina, en juist die geschiedenis krijgt hier de meeste ruimte.

Wat je er ziet

• Prehistorie: de reeks loopt van de vuistbijl van Pösing, het oudste voorwerp uit de Opper-Palts, tot de late Keltische tijd. Over de ouderdom lopen de schattingen uiteen, van ongeveer 100.000 tot zo'n 250.000 jaar. Daarbij komt het graf van de “eerste inwoner van Regensburg” uit de tijd rond 5500 v.Chr.
• Romeins Regensburg: de populairste afdeling gaat over de tijd waarin Castra Regina het belangrijkste militaire steunpunt van het Romeinse Rijk in het huidige Beieren was. Je ziet de stichtingsinscriptie van het kamp, een muntschat, modellen en reconstructies. De verzameling uit de Romeinse provincietijd behoort tot de belangrijkste van Duitsland.
• Middeleeuwen: in de kerk en de kruisgang van het klooster draait het om handel, het dagelijks leven en de kunst van de vrije rijksstad. Let op de glas-in-loodramen uit de minorietenkerk van omstreeks 1360/65 en op een wandtapijt met “wilde mensen” uit het midden van de 15e eeuw. Ook Joodse grafstenen uit de jaren 1217/18 tot 1504 zijn bewaard gebleven.
• Altdorfer en de Donauschool: op de tweede verdieping hangen werken van de Regensburgse burger en schilder Albrecht Altdorfer (omstreeks 1480–1538) en zijn tijdgenoten.
• Stadsgeschiedenis: een model van Regensburg rond 1700 op schaal 1:4000, afbeeldingen van de Eeuwigdurende Rijksdag, meubels, klederdracht en achterglasschilderingen.

Goed om te weten

De archeologische collectie van het museum is na die van de Archäologische Staatssammlung in München de op een na grootste van Beieren. In de minorietenkerk vinden onder de naam “Klang.Raum.Museum” avondserenades en zondagse matinees plaats. Bij het museum hoort ook de zogeheten Romeinse brouwerij aan de Kornweg, een complex uit de tijd rond 200 n.Chr. dat je van buiten kunt bekijken onder een overkapping van glas.

Openingstijden en entree

• Openingstijden: dinsdag tot en met zondag en op feestdagen 10.00–16.00 uur. Gesloten op 1 januari, Vastenavonsdinsdag, Goede Vrijdag, 1 mei, 1 november en op 24, 25 en 31 december. Op 29 oktober 2026 is het museum dicht wegens een interne bijeenkomst.
• Entree: volwassenen € 5, met korting € 2,50, gezinnen € 10. Kinderen en jongeren onder de 18 en studenten onder de 30 komen gratis binnen. Op de eerste zondag van de maand is de entree voor iedereen gratis.
• Rondleidingen: “Römisches Regensburg” op zaterdag om 13.00 uur, “Regensburg im Mittelalter” op zondag en feestdagen om 13.00 uur, telkens € 8 inclusief entree.

Tot 7 februari 2027 loopt de studiotentoonstelling “Krieger und Christ”, die in de gewone entree is inbegrepen.

Bereikbaarheid

Het museum staat aan het Dachauplatz 2–4, aan de oostrand van de oude binnenstad. Vanaf de dom loop je ongeveer vijf minuten, vanaf het centraal station zo'n 15 minuten.

Tripto-tip

Reken op 1,5 tot 2 uur; wie alleen de Romeinen wil zien, redt het met een uur. Het museum is een prima plan bij slecht weer, en in de winter sluit het vroeg genoeg om daarna nog over de kerstmarkt op het Neupfarrplatz te slenteren. Voor gezinnen is het bezoek gunstig, want kinderen en jongeren onder de 18 betalen niets.