Befreiungshalle Kelheim

De Befreiungshalle (bevrijdingshal) in Kelheim is een reusachtig rond gebouw op de Michelsberg, van ver te zien boven de plek waar de Altmühl in de Donau uitmondt. Koning Lodewijk I liet het monument bouwen voor de overwinningen op Napoleon in de bevrijdingsoorlogen en als gedenkteken voor de eenheid van Duitsland. Binnen wacht je een 45 meter hoge koepelhal met een kring van overwinningsgodinnen, buiten een wijds uitzicht over het Donau- en Altmühldal.

Geschiedenis: Lodewijks gedenkteken voor de bevrijdingsoorlogen

De Befreiungshalle hoort bij een reeks monumentale bouwwerken van Lodewijk I, zoals de Walhalla bij Regensburg of de Ruhmeshalle in München. In 1838 begon architect Friedrich von Gärtner met de planning; de eerste steen werd gelegd op 19 oktober 1842. Na Gärtners dood in 1847 nam Leo von Klenze het over: hij gaf de gevel een nieuwe vorm met monumentale beeldhouwwerken en verving de geplande ronde koepel door een kegeldak met een moderne staalconstructie. Het gebouw werd ingewijd op 18 oktober 1863, precies 50 jaar na de Volkerenslag bij Leipzig.

Het getal 18 komt door het hele gebouw terug: de plattegrond is een achttienhoek en op de steunberen staan 18 kolossale beelden van Johann Halbig, allegorieën van de Duitse volksstammen. Van 2015 tot 2018 werd de gevel gerestaureerd.

Wat je er ziet

• Koepelhal: het interieur is 45 meter hoog en heeft een doorsnede van 29 meter. Het rijke kassetteplafond zorgt voor een bijzondere akoestiek.
• Overwinningsgodinnen: 34 Victoria's naar ontwerp van Ludwig von Schwanthaler reiken elkaar in een kring de hand.
• Galerijen: via 82 treden kom je bij de binnengalerij, nog eens 40 treden leiden naar de buitengalerij met uitzicht op het Donau- en Altmühldal.
• Buitengevel: de kolossale beelden en de brede trap zijn een geliefd fotomotief.

De Befreiungshalle staat in één rij met Lodewijks bouwwerken in München, zoals de Feldherrnhalle en de Siegestor. Samen met de Walhalla laat ze zien hoe de koning met architectuur de nationale geschiedenis in scène zette.

Openingstijden en entree

• April tot en met oktober: dagelijks 9.00–18.00 uur, kaartverkoop tot 17.15 uur
• November tot en met maart: dagelijks 10.00–16.00 uur, kaartverkoop tot 15.15 uur
• Gesloten op 1 januari, Vastenavonddinsdag (Faschingsdienstag), 24, 25 en 31 december

De entree kost € 5, met korting € 4; kinderen en jongeren onder 18 jaar betalen niets. Met de combikaart voor Befreiungshalle en Burg Prunn betaal je € 9, inclusief Walhalla € 13. Een gratis app met informatie in het Duits en Engels vervangt de rondleiding.

Bereikbaarheid en parkeren

Kelheim ligt ongeveer 30 kilometer ten zuidwesten van Regensburg. Direct bij de Befreiungshalle is een betaalde parkeerplaats zonder slagboom voor auto's en bussen; een auto betaalt € 2,50 per dag (stand juli 2025). Met de trein rijd je tot Saal an der Donau en verder naar Kelheim. Vanuit de stad brengt de Ludwigsbahn je naar boven; je kunt ook door het bos naar de Michelsberg wandelen.

Tips voor je bezoek

Reken op 45 tot 90 minuten. Honden mogen de hal niet in. Sinds 2008 bereiken rolstoelgebruikers de koepelhal met een lift. Voor een pauze is er een café bij de Befreiungshalle. Wie de galerijen beklimt, moet goed ter been zijn: tot de buitengalerij zijn het in totaal meer dan 120 treden. Ideaal is een combinatie met een boottocht door de Donaudoorbraak naar klooster Weltenburg of een bezoek aan Burg Prunn in het Altmühldal.