Groß St. Martin

Groß St. Martin in Keulen is een van de twaalf grote Romaanse kerken van de stad en bepaalt met zijn forse vieringtoren al eeuwenlang het Rijnsilhouet van de oude stad. De voormalige benedictijnerabdij staat direct aan de Fischmarkt tussen kleurige trapgevels en verrast binnen met sobere romaanse bouwkunst en Romeinse muurresten in de onderbouw. Wie de dom heeft gezien, moet deze kerk, op slechts enkele minuten lopen, niet overslaan – ze laat een heel andere, oudere kant van Keulen zien.

Geschiedenis: van Rijneiland tot klooster

De plek is ouder dan de kerk. In de 1e eeuw lag hier op een toenmalig Rijneiland waarschijnlijk een Romeins sportterrein met watervijvers; vanaf het midden van de 2e eeuw stonden er grote pakhuizen. Onder aartsbisschop Bruno ontstond rond 953–965 een stift, dat in 989 werd omgevormd tot een benedictijnerklooster met Iers-Schotse monniken.

Na een brand in 1150 begon de nieuwbouw, eerst met het markante klaverbladkoor. In 1172 werd de nieuwe kerk gewijd. In de loop der eeuwen beschadigden brand en storm de toren meerdere keren. In 1802 werd de abdij bij de secularisatie opgeheven, waarna de kerk als parochiekerk diende.

In de Tweede Wereldoorlog brandden toren en daken uit, en verdere aanvallen verwoestten grote delen van het gebouw. De wederopbouw sleepte zich tientallen jaren voort – pas op 13 januari 1985 kon de kerk weer worden geopend. Sinds 2009 leven en bidden hier de Monastieke Gemeenschappen van Jeruzalem, wier broeders en zusters de getijden openbaar in de kerk vieren.

Wat je er ziet

• Vieringtoren: ongeveer 75 meter hoog, geflankeerd door vier slanke hoektorentjes – vanaf de Rijnoever een van de bekendste beelden van Keulen.
• Klaverbladkoor (Trikonchos): drie halfronde absiden vormen het oostelijke einde, aan de buitenkant versierd met dwergbogengalerijen.
• Interieur: na de wederopbouw is de kerkruimte bewust sober, des te sterker komen pijlers, bogen en lichtinval tot hun recht.
• Onderkerk met opgravingen: via een trap in het noordelijke zijschip kom je bij de Romeinse funderingen onder de kerk.

Openingstijden en entree

Stand oktober 2026:

• Maandag: gesloten
• Dinsdag tot en met donderdag: 13.00–17.25 uur
• Vrijdag en zaterdag: 10.00–12.30 uur en 13.00–17.25 uur
• Zondag: 13.00–18.00 uur

Tijdens kerkdiensten en gebedstijden is bezichtiging niet mogelijk. De onderkerk kun je op werkdagen buiten de gebedstijden tot 17.00 uur bezoeken en op zondagmiddag tot 18.00 uur. De entree van de kerk is gratis; of voor de opgravingen een kleine bijdrage wordt gevraagd, hoor je ter plekke. Data van kerkrondleidingen publiceert de parochie op katholisch-in-koeln.de.

Reken op ongeveer 30 tot 60 minuten. Een mooi moment is de vesper aan het begin van de avond, wanneer de zang van de gemeenschap door de ruimte klinkt – kom dan wel als meevierende, niet als bezoeker met camera.

Bereikbaarheid en parkeren

Vanaf het Hauptbahnhof van Keulen loop je in ongeveer tien minuten langs de dom door de oude stad. De dichtstbijzijnde tramhalte is Heumarkt (lijnen 1, 7 en 9). Met de auto is de oude stad lastig: de ondergrondse parkeergarage Groß St. Martin was in de zomer van 2026 wegens bouwkundig onderzoek tot nader order gesloten; wijk uit naar de parkeergarages bij de dom of de Heumarkt.

In de buurt

• Fischmarkt en Rheingarten: kleurige trapgevelhuizen, cafés en de oeverpromenade direct voor de kerk, daarnaast het historische Stapelhaus.
• Alter Markt en stadhuis: brouwerijkroegen en de stadhuistoren liggen maar twee minuten verderop.
• Keulse Dom en Hohenzollernbrücke: ongeveer tien minuten lopen stroomafwaarts langs de Rijn.
• Schokoladenmuseum en Rheinauhafen: een mooie wandeling langs de Rijn naar het zuiden.