Zitadelle Petersberg

De Zitadelle Petersberg in Erfurt is een van de grootste en best bewaarde barokke stadsvestingen van Europa. Ze troont direct boven het Domplatz, en vanaf haar bastions heb je het mooiste uitzicht op de dom en de Severikerk. Het uitgestrekte vestingplateau is vrij toegankelijk en nodigt uit tot een wandeling, onder de grond wachten de geheimzinnige Horchgänge (luistergangen). Voor iedereen die Erfurt bezoekt hoort de klim naar de Petersberg bij het verplichte nummer.

Geschiedenis: Mainzer vesting boven de stad

Op de Petersberg stond al in de middeleeuwen een belangrijk benedictijnenklooster, waarvan de romaanse Peterskirche tussen 1103 en 1147 ontstond. De vesting liet vanaf 1665 de Mainzer keurvorst en aartsbisschop Johann Philipp von Schönborn bouwen – ze moest het onrustige Erfurt in toom houden, dat toen bij het keurvorstendom Mainz hoorde. Er werd in meerdere fases gebouwd tot 1702, later uitgebreid onder Maximilian von Welsch.

In 1802 nam Pruisen de citadel over; na de slag bij Jena en Auerstedt in 1806 hielden Franse troepen haar tot 1814 bezet. Tot 1871 bleef de Petersberg een Pruisische vesting, daarna was het tot in de DDR-tijd een militaire standplaats. Sinds 1963 zijn delen openbaar toegankelijk, na 1990 werd het complex ingrijpend gerestaureerd. De vestingkern beslaat zo'n 12 hectare, acht bastions en ongeveer twee kilometer muren. In 2021 was de Petersberg een van de hoofdlocaties van de Bundesgartenschau (grote Duitse tuinbouwtentoonstelling).

Wat je er ziet

• Peterstor en Kommandantenhaus: over een boogbrug betreed je de vesting; in het Kommandantenhaus zit het bezoekerscentrum.
• Tentoonstelling “Der Petersberg – eine spannende Zeitreise”: interactief met video's, modellen en een quizspeurtocht, van de kloostertijd via het soldatenleven tot de DDR. Reken op ongeveer een uur.
• Horchgänge: smalle gangen in de vestingmuren waarin soldaten afluisterden of vijanden tunnels groeven.
• Peterskirche: de romaanse kloosterkerk op het plateau.
• Defensionskaserne: het machtige kazernegebouw van 1828–1831.
• Bastion Leonhard en uitzicht: zicht op het Domplatz, de Dom St. Marien en de daken van de oude stad.

Openingstijden, rondleidingen en entree

Het terrein van de citadel is het hele jaar vrij toegankelijk. Tijden en prijzen in een overzicht:

• Bezoekerscentrum: dagelijks 10.00–18.00 uur, gratis toegang.
• Tentoonstelling in het Kommandantenhaus: dagelijks 10.00–18.00 uur, laatste toegang 17.00 uur. Volwassenen € 8, met korting € 4, vanaf 65 jaar € 6, gezinskaarten vanaf € 16; combiticket met de Peterskirche € 12.
• Rondleiding “Geheimnisvolle Wege” inclusief Horchgänge: april tot en met december dagelijks om 11.00 en 14.00 uur, januari tot en met maart dagelijks om 14.00 uur (in het weekend bovendien om 11.00 uur). Duur een uur, volwassenen € 9, met korting € 4, verzamelpunt Kommandantenhaus.

Daarnaast zijn er avondlijke Funzelführungen (rondleidingen bij lamplicht) met zaklamp. In de Horchgänge is het het hele jaar koel, neem dus een jas en stevig schoeisel mee. Dieren zijn bij de rondleidingen over de Petersberg niet toegestaan. Tickets krijg je online bij Erfurt Tourismus, bij de Tourist-Information aan het Benediktsplatz of in het bezoekerscentrum.

Bereikbaarheid, parkeren en toegankelijkheid

Vanaf het Erfurter Hauptbahnhof rijden tramlijnen 3 en 6 naar de halte Domplatz Nord, lijn 2 naar Domplatz Süd; vandaar is het maar zo'n 100 tot 200 meter naar de voet van de berg. Direct eronder ligt de Parkhaus Domplatz (Bechtheimer Straße 1). Naar boven leiden trappen, een ongeveer 600 meter lange, toegankelijke panoramaroute en een panoramalift die dagelijks van 9.00 tot 21.00 uur rijdt. De Horchgänge met hun smalle treden zijn voor mensen met beperkte mobiliteit maar deels geschikt.

In de buurt

• Erfurter Dom en Severikirche: direct onder de berg aan het Domplatz.
• Krämerbrücke: de langste doorlopend met huizen bebouwde brug van Europa, ongeveer tien minuten lopen.
• Alte Synagoge: onderdeel van het UNESCO-werelderfgoed “Jüdisch-Mittelalterliches Erbe in Erfurt” (Joods-middeleeuws erfgoed in Erfurt).
• Fischmarkt met raadhuis: het hart van de oude stad.