Gedenkstätte Buchenwald

De Gedenkstätte Buchenwald (Herdenkingsplaats Buchenwald) op de Ettersberg bij Weimar herinnert aan een van de grootste concentratiekampen op Duitse bodem. Tussen 1937 en 1945 waren hier zo'n 277.800 mensen uit ongeveer 50 landen gevangen, van wie er ongeveer 56.000 om het leven kwamen. Tegenwoordig kun je het voormalige kampterrein, tentoonstellingen en het monumentencomplex bezoeken. Het bezoek is gratis, maar het vraagt tijd en aandacht – en het is een van de indrukwekkendste plekken van de Duitse geschiedenis.

Geschiedenis van de plek

In juli 1937 begon de SS met de bouw van het kamp op de Ettersberg, op slechts enkele kilometers van Weimar – de stad van de klassieke cultuur, van Goethe en Schiller. Op 15 juli 1937 arriveerde het eerste transport gevangenen. In de acht jaar daarna werden hier politieke tegenstanders, Joden, Sinti en Roma, homoseksuelen, Jehovah's getuigen en mensen uit heel Europa vastgehouden. Velen stierven aan honger, ziekten, mishandeling, medische experimenten of werden vermoord. Onder de doden waren ongeveer 15.000 Sovjetburgers, 7.000 Polen, 6.000 Hongaren en 3.000 Fransen.

Op 11 april 1945 namen gevangenen bij het naderen van het Amerikaanse leger de controle over het kamp over. De klok aan het poortgebouw staat nog altijd op 15.15 uur, het tijdstip van de bevrijding.

Daarmee eindigde de geschiedenis niet: van augustus 1945 tot februari 1950 gebruikte de Sovjet-bezettingsmacht het terrein als Speziallager Nr. 2 (speciaal kamp nr. 2). Ongeveer 28.000 mensen werden hier geïnterneerd, zo'n 7.000 stierven. Op 14 september 1958 werd de Nationale Mahn- und Gedenkstätte Buchenwald (nationaal monument en herdenkingsplaats) ingewijd.

Wat je op het terrein ziet

• Poortgebouw met het opschrift “Jedem das Seine”: de letters op het ijzeren hek zijn naar binnen gericht – ze waren bedoeld om door de gevangenen te worden gelezen. De typografie werd ontworpen door de gevangene en Bauhaus-kunstenaar Franz Ehrlich.
• Gevangenenkamp: de meeste barakken bestaan niet meer; hun locaties zijn nu gemarkeerd met grindvlakten. Juist de wijdte van het lege terrein maakt veel indruk.
• Arrestcellen en crematorium: plekken waar bijzonder duidelijk wordt wat hier gebeurde.
• Tentoonstellingen: er zijn in totaal vier vaste tentoonstellingen. De hoofdtentoonstelling “Buchenwald. Ausgrenzung und Gewalt 1937 bis 1945” plaatst de geschiedenis van het kamp in de nazimaatschappij.
• Monumentencomplex aan de zuidhelling: het ensemble met klokkentoren en de beeldengroep van Fritz Cremer ligt wat afgelegen van het kamp. Reken hiervoor op ongeveer een uur.

Openingstijden, entree en rondleidingen

Gegevens van oktober 2026:

• April tot en met oktober: dinsdag tot en met zondag en op feestdagen 10.00–18.00 uur
• November tot en met maart: dinsdag tot en met zondag en op feestdagen 10.00–16.00 uur
• Op maandag zijn de tentoonstellingen gesloten; het historische terrein kun je dagelijks tot de schemering bezoeken.

De entree is gratis. Voor de hoofdtentoonstelling heb je een gratis ticket met tijdslot nodig, dat je online reserveert. Zonder reservering kom je alleen binnen als er plaats is.

Openbare rondgangen over het buitenterrein starten van dinsdag tot en met zondag tussen 10.30 en 14.30 uur ieder uur bij de bezoekersinformatie en kosten € 10, met korting € 5 (met de weimar card gratis). Rondleidingen zijn er in het Duits, Engels en Frans; de minimumleeftijd is 15 jaar. Je kunt ook een multimediagids voor € 5 huren of de gratis app “Buchenwald” downloaden.

Goed om te weten als je met gasten uit het buitenland komt: de audiogids is er in het Duits, Engels, Frans, Italiaans, Nederlands, Russisch, Spaans en in Duitse Gebarentaal, de gedrukte routewijzer zelfs in elf talen. De introductiefilm draait met Engelse ondertiteling. In de bezoekersinformatie, waar ook de rondgangen beginnen, vind je bovendien een boekhandel met literatuur over de geschiedenis van het kamp – een goede manier om het geziene thuis te verdiepen. Groepen en schoolklassen melden hun rondleiding vooraf aan via het aanvraagformulier.

Je bezoek plannen

Plan minstens drie uur in: voor de rondgang langs het SS-gedeelte en het gevangenenkamp heb je ongeveer twee uur nodig, de introductiefilm duurt 30 minuten. Trek stevige schoenen en warme kleding aan – op de Ettersberg is het vaak winderig en kouder dan in Weimar.

De herdenkingsplaats raadt aan het museum, de arrestcellen en het crematorium niet met kinderen onder 12 jaar te bezoeken. Fietsen is op het terrein niet toegestaan. Honden mogen niet het terrein van het voormalige gevangenenkamp en de begraafplaats op; buiten dat gebied zijn ze aan de lijn toegestaan; assistentiehonden zijn uitgezonderd. Bezoekersinformatie, tentoonstellingsgebouw en café zijn toegankelijk voor mensen met een beperking, de paden op het terrein zijn grotendeels drempelvrij.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de bus: lijn 6 rijdt vanaf de Goetheplatz en het centraal station van Weimar meerdere keren per dag in ongeveer 20 minuten naar Buchenwald, in het weekend bovendien lijn 4.

Met de auto: via de A4, afrit Nohra, is het ongeveer 18 kilometer. Op de bezoekersparkeerplaats zijn veel gratis parkeerplaatsen. Daar ligt ook Café Paul, dat echter beperkt geopend is – neem het best zelf iets te eten mee.

Contact: bezoekersservice, telefoon +49 3643 430200, information@buchenwald.de.