Würzburger Residenz

De Würzburger Residenz is het prachtige barokke paleis van de voormalige prinsbisschoppen van Würzburg en behoort tot de belangrijkste paleisgebouwen van Europa. Sinds 1981 staat ze samen met de Hofgarten en het Residenzplatz op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Beroemd is ze vooral om Balthasar Neumanns vrijdragende trappenhuis en Tiepolo's gigantische plafondfresco. Wie zich voor kunst, architectuur of gewoon voor mooie ruimtes laat begeesteren, mag de Residenz bij een bezoek aan Mainfranken zeker niet overslaan.

Geschiedenis: een paleis voor de Schönborns

De eerste steen werd in 1720 gelegd door prinsbisschop Johann Philipp Franz von Schönborn. Het paleis werd ontworpen door de jonge bouwmeester Balthasar Neumann, die daarmee een van de belangrijkste architecten van de barok werd. De ruwbouw stond in 1744, de inrichting van de binnenruimtes sleepte zich voort tot 1780. Onder Friedrich Karl von Schönborn werkten kunstenaars uit heel Europa aan de decoratie, onder wie de Venetiaan Giovanni Battista Tiepolo en de stukadoor Antonio Bossi.

Op 16 maart 1945 werd Würzburg zwaar getroffen door een luchtaanval. De zijvleugels brandden uit, maar Neumanns gewelven boven trappenhuis, Weißer Saal en Kaisersaal hielden stand. Al in september 1945 kreeg het gebouw een nooddak, dat veel schatten redde. De wederopbouw duurde tot 1987. Tegenwoordig telt de Residenz meer dan 300 vertrekken, waarvan je er zo'n 40 tijdens de bezichtiging kunt zien.

Wat je er ziet

• Trappenhuis: het vrijdragende gewelf overspant de ruimte zonder steunen. Daarboven schilderde Tiepolo in 1752/1753 een fresco van zo'n 580 vierkante meter, dat geldt als het grootste aaneengesloten plafondfresco ter wereld. Afgebeeld zijn de vier toen bekende werelddelen die de prinsbisschop hulde brengen. Zoek naar Tiepolo's zelfportret en naar Balthasar Neumann, die in officiersuniform op een kanonloop zit.
• Weißer Saal (Witte Zaal): een ruimte geheel in licht stuc, die werkt als een rustig contrast tussen trappenhuis en Kaisersaal.
• Kaisersaal: de feestzaal met marmeren zuilen, goud en meer fresco's van Tiepolo is het hoogtepunt van de rondgang.
• Spiegelkabinet: het origineel uit 1740 tot 1745 brandde in 1945 af. Vanaf 1979 werd het in acht jaar werk gereconstrueerd.
• Hofkirche: de weelderige slotkerk ontstond tussen 1732 en 1743. Een bezoek is gratis, behalve tijdens kerkdiensten en huwelijksvoltrekkingen.
• Hofgarten: terrassen, fonteinen, leifruitbomen en rozenperken achter het paleis – eveneens zonder entree.

In het gebouw zitten bovendien het Martin-von-Wagner-Museum van de universiteit en de Staatsgalerie. In het Rosenbachpalais aan het Residenzplatz ligt de Staatliche Hofkeller, een van de traditierijke wijngoederen van de stad.

Tickets en openingstijden

• Entree: volwassenen € 10, met korting € 9, kinderen en jongeren onder 18 jaar gratis. Hofkirche en Hofgarten kosten niets.
• Online tickets: met een ticket uit de officiële webshop ga je direct naar de ingang, zonder aan de kassa in de rij te staan.
• Openingstijden: april tot en met oktober dagelijks 9.00 tot 18.00 uur (laatste toegang 17.15 uur), november tot en met maart dagelijks 10.00 tot 16.30 uur (laatste toegang 16.00 uur). Alleen gesloten op 1 januari, carnavalsdinsdag en 24, 25 en 31 december.
• Hofgarten: dagelijks tot de schemering, uiterlijk tot 20.00 uur.

Gegevens van oktober 2026. Kortingen krijg je alleen tegen vertoon van het bewijs bij de ingang.

Bezoek en tijdsplanning

In het ticket zit een korte rondleiding van ongeveer 30 minuten. Duitse rondleidingen starten elk hele en halve uur, Engelse dagelijks om 11.00 en 15.00 uur. Je kunt ook alle vertrekken op eigen houtje verkennen. Plan voor paleis, Hofkirche en tuin twee tot drie uur.

Fotograferen voor privédoeleinden is in beperkte mate toegestaan – zonder flits, statief en selfiestick en niet tijdens een rondleiding. Het is het rustigst op doordeweekse ochtenden. Een audiogids is er niet – gebruik daarom het best de korte rondleiding die in het ticket zit. Tip: combineer het bezoek met een wandeling over de Alte Mainbrücke en omhoog naar de Festung Marienberg. Groepen vanaf 15 personen moeten zich zes werkdagen vooraf aanmelden. Het restaurant in het paleis is momenteel gesloten; cafés vind je op een paar minuten lopen in het centrum.

Bereikbaarheid en parkeren

Met trein en openbaar vervoer: vanaf het Würzburger Hauptbahnhof loop je ongeveer 20 minuten. Je kunt ook de tramlijnen 1, 3 of 5 tot “Dom” nemen, of bus 9 vanaf de Juliuspromenade tot “Residenz”.

Met de auto: Würzburg bereik je via de A 3 en de A 7. Volg in de stad de bewegwijzering naar “Parkplatz Residenz” direct aan het Residenzplatz. In het weekend en bij evenementen kan hij vol zijn.

Met kinderen en toegankelijkheid

Voor kinderen is het fresco in het trappenhuis een spannende zoekplaat vol exotische dieren, en in de Hofgarten kunnen ze zich tussen de fonteinen uitleven. Omdat minderjarigen geen entree betalen, is de Residenz ook voor gezinnen een voordelig uitstapje.

De Residenz is goed toegankelijk: naar de kassa leidt een helling, een lift bereikt alle hoofdgedeelten en op de begane grond is een invalidentoilet. Direct voor het paleis zijn drie gehandicaptenparkeerplaatsen. Het voorplein is wel bestraat met grof kinderkopjes, en in de Hofgarten leiden steilere paden naar de bovenste promenade.