Juliusspital Würzburg

Het Juliusspital is ziekenhuis, seniorenverblijf en wijndomein tegelijk, en dat al ruim vier eeuwen. Achter de lange gele Fürstenbau aan de Juliuspromenade opent zich een arcadenhof met barokfontein, daarachter een park met tuinpaviljoen. Onder het complex ligt een van de indrukwekkendste wijnkelders van Franken. Wie Würzburg wil begrijpen, een stad die door kerk en wijn is getekend, krijgt hier beide op één plek.

Geschiedenis: een gasthuis, betaald uit wijngaarden

Prins-bisschop Julius Echter von Mespelbrunn legde op 12 maart 1576 de eerste steen, in 1579 zekerde hij de stichting met akkers, bossen en wijngaarden, en op 10 juli 1580 werden de eerste 21 zieken opgenomen. Het gasthuis moest armen, zieken, wezen en pelgrims verzorgen. Voor de bouw liet Echter bovendien de begraafplaats van de eerder verdreven Joodse gemeenschap slechten, een donkere kant van de stichtingsgeschiedenis. Aan het Juliusspital werkten later beroemde medici als Albert von Koelliker en Rudolf Virchow. Bij het bombardement van 1945 werd het hoofdgebouw bijna volledig verwoest, de wederopbouw duurde tot 1953. In 2026 viert de stichting haar 450-jarig bestaan.

Tot op de dag van vandaag financiert ze haar sociale taken ook met wijn: het wijndomein behoort tot de grootste van Duitsland, het wijnbouwareaal beslaat ruim 160 hectare.

Wat je er ziet

• Fürstenbau en binnenplaats: het lange barokgebouw met arcaden omlijst de binnenplaats, waar een fontein van Jakob van der Auwera uit 1706 staat.
• Tuinpaviljoen: het kleine bouwwerk van 1705–1714 met koepeltorentjes diende tot 1853 als anatomisch theater, waar studenten geneeskunde ontledingen bijwoonden. Binnen is fijn stucwerk bewaard.
• Rococo-apotheek: een van de mooiste historische apotheken van Duitsland met originele inrichting, te zien bij bepaalde rondleidingen.
• Houtvatenkelder: de historische kelder onder de Fürstenbau is 225 meter lang en bevat 220 eikenhouten vaten, veel met gesneden vatbodems.
• Zehntscheune (tiendschuur): een van de oudste gebouwen uit de stichtingstijd, nu thuisbasis van de vinotheek.

Rondleidingen en prijzen

De openbare Schlenderweinprobe (wijnproeverij op je gemak) duurt ongeveer 90 minuten, voert zo'n 1,5 kilometer over het terrein, door de moderne kelder en de houtvatenkelder en eindigt met drie wijnen. Ze kost € 21 per persoon. Data in 2026 tot 20 december: vrijdag 17.00 uur, zaterdag 15.00, 17.00 en 17.30 uur, zondag 10.30 uur; de zondagse rondleiding omvat ook de rococo-apotheek. Kinderen onder de 14 jaar doen gratis mee. Tickets koop je in de online shop van het wijndomein, verzamelpunt is de wijntuin bij de vinotheek.

Wie meer tijd heeft, boekt een openbare wijnproeverij in de houtvatenkelder: drie uur, zes wijnen en een Frankisch broodplankje voor € 50. In de kelder is het koel, neem een jas mee. Zitplaatsen zijn er tijdens de rondgangen niet, dieren mogen niet mee.

De vinotheek in de Zehntscheune is van maart tot december van maandag tot en met zaterdag 10.00–19.00 uur geopend.

Bereikbaarheid

Het Juliusspital ligt aan de Juliuspromenade, vanaf het centraal station is het ongeveer tien minuten lopen, naar de dom eveneens. Met de auto kun je terecht in de openbare parkeergarage Juliusspital (toegang via de Koellikerstraße 4).

Tripto-tip

Reken voor binnenplaats, park en een rondleiding op één tot twee uur. De zondagse rondleiding van 10.30 uur is extra de moeite waard, omdat je dan ook de apotheek ziet. In de advent past het bezoek goed bij de kerstmarkt op de Marktplatz, die maar een paar minuten lopen verderop ligt.