Schloss Cappenberg

Schloss Cappenberg in Selm troont witgloeiend op een beboste heuvelrug aan de rand van het Münsterland en geldt als een van de belangrijkste voorbeelden van Westfaalse barokke kloosterbouw. Hier ontstond in 1122 de eerste norbertijnenabdij op Duitse bodem; later bracht de Pruisische hervormer vrijheer vom Stein hier zijn laatste levensjaren door. Tegenwoordig vormen een museum met wisselende tentoonstellingen, de romaanse stiftskerk met de beroemde Barbarossakopf en het uitzicht over het Lippetal samen een mooi uitstapje aan de noordrand van het Ruhrgebied.

Geschiedenis: van grafelijke zetel tot klooster

De graven Gottfried en Otto von Cappenberg veranderden hun burcht in 1122 in een klooster en droegen hun bezit over aan de ordestichter Norbert van Xanten. Het was de eerste norbertijnenabdij in het Duitse taalgebied. In de Dertigjarige Oorlog werden de kloostergebouwen verwoest; vanaf het midden van de 17e eeuw ontstond het huidige barokke complex met drie vleugels.

In 1803 werd de abdij opgeheven en werd ze Pruisisch staatsdomein. In 1816 kocht de voormalige staatsminister Karl vrijheer vom und zum Stein het landgoed en woonde hier tot zijn dood in 1831. Sinds 1926 is het slot eigendom van de graven von Kanitz.

Museum Schloss Cappenberg

Na vijf jaar renovatie is het museum sinds april 2022 weer open. Op de begane grond toont de Kreis Unna wisselende kunsttentoonstellingen; op de verdieping presenteert de Landschaftsverband Westfalen-Lippe de vaste tentoonstelling “Zu Besuch beim Freiherrn vom Stein” (Op bezoek bij vrijheer vom Stein). Tot 25 oktober 2026 loopt de tentoonstelling “Unter Tage” (onder de grond) met tekeningen van Alfred Schmidt over mijnbouw en mijnwerkers in het Ruhrgebied. Een museumwinkel en het Café Alte Kegelbahn maken het bezoek compleet.

Stiftskerk en Barbarossakopf

Direct naast het slot staat de Stiftskirche St. Johannes Evangelist, een romaanse pijlerbasiliek met drie beuken uit de 12e eeuw, die later gotisch werd verbouwd. De moeite waard zijn de koorbanken, het triomfkruis, de grafmonumenten van de stichters en een vleugelaltaar van de “Meester van Cappenberg”. De grootste schat is de Cappenberger Barbarossakopf: een verguld bronzen borstbeeld uit het midden van de 12e eeuw, dat geldt als portret van keizer Frederik Barbarossa. De keizer schonk het aan zijn peetvader Otto von Cappenberg. De kerk is parochiekerk; vraag daarom vóór je bezoek bij de gemeente na wanneer ze open is.

Openingstijden en entree

Tijdens de wisselende tentoonstellingen is het museum van dinsdag tot en met zondag en op feestdagen van 10.00 tot 17.30 uur geopend (gegevens van oktober 2026).

• Entree € 6, met korting € 3, groepen vanaf 10 personen € 4 per persoon
• Kinderen en jongeren tot 18 jaar gratis, evenals met WelcomeCard Ruhr of LWL-MuseumsCard
• Openbare rondleidingen op zondag en feestdagen: wisselende tentoonstelling om 11.30 en 14.30 uur, vaste tentoonstelling om 13.00 uur

Na het einde van de huidige tentoonstelling op 25 oktober check je vóór je bezoek of het museum open is.

Bereikbaarheid en tips

Het slot ligt in het dorpsdeel Cappenberg van de stad Selm (Schlossberg 1b), tussen Lünen en Werne, ongeveer 20 km ten noorden van Dortmund. Met de auto bereik je het via de A1 of A2; aan de straat “Schloss Cappenberg” is een bushalte. Volgens de Kreis Unna zijn de museumzalen na de renovatie toegankelijk met een lift. Reken voor museum, kerk en slotomgeving op twee tot drie uur en geniet vanaf het terras van het uitzicht naar het zuiden over het Lippetal. Rond de Schlossberg lopen wandelroutes door het Cappenberger Wald.