Pfaueninsel

De Pfaueninsel in Berlijn (Pauweneiland) is een autovrij eiland in de Havel, in het stadsdeel Wannsee, dat je alleen met een klein veerpontje bereikt. Op zo'n 67 hectare wachten een wit sprookjesslot, eeuwenoude eiken, wijde weiden en vrij rondlopende pauwen wier kreten over het water klinken. Als onderdeel van het UNESCO-werelderfgoed “Paleizen en parken van Potsdam en Berlijn” en als natuurreservaat is het eiland een van de sfeervolste uitstapjes die Berlijn te bieden heeft.

Geschiedenis: van konijnen, glas en een koninklijke liefde

Lang heette het eiland Kaninchenwerder, omdat de Grote Keurvorst er konijnen liet fokken. In 1685 schonk hij het eiland aan de alchemist Johannes Kunckel, die er glas maakte – tot zijn laboratorium in 1689 afbrandde. Zijn glans kreeg het eiland vanaf 1793 onder koning Frederik Willem II: samen met zijn jarenlange vertrouwelinge Wilhelmine Enke, de latere gravin Lichtenau, liet hij vanaf 1794 een klein lustslot bouwen in de stijl van een vervallen burcht. Later maakten koningin Luise en Frederik Willem III van het eiland een Ornamental Farm (siermoestuin en -boerderij), en Peter Joseph Lenné legde vanaf 1821 het landschapspark aan. De exotische menagerie verhuisde in 1842 naar de nieuwe Berlijnse dierentuin – de pauwen bleven.

Wat je er ziet

• Schloss Pfaueninsel: na jarenlange renovatie is het slotje sinds 25 mei 2025 weer open. Binnen is de inrichting uit de tijd rond 1795 grotendeels bewaard gebleven, zoals de feestzaal en het Otaheitische Kabinet in zuidzeestijl.
• Meierei: een boerderij verkleed als gotische kloosterruïne, in het oosten van het eiland.
• Kavaliershaus en Schweizerhaus: daarbij komen nog de fregathaven en andere parkgebouwen.
• Rosengarten: geldt als de oudste rozentuin van Berlijn.
• Pauwen en oude bomen: zo'n 400 oude eiken geven het park zijn karakter. De pauwen lopen vrij rond.

Veerpont, tickets en openingstijden

De openingstijden van het eiland volgen die van de veerpont (stand oktober 2026):

• Maart tot en met oktober: dagelijks 10.00–18.00 uur
• November tot en met februari: dagelijks 10.00–16.00 uur
• Laatste overtocht naar het eiland 45 minuten voor sluitingstijd

De veerpont kost heen en terug € 6, met korting € 5. Het gezinsticket voor twee volwassenen en maximaal vier kinderen kost € 12. Tickets zijn er online of bij de automaat bij de aanlegsteiger (pin of munten) – bij het veerpersoneel kun je niets kopen. Voor het slot betaal je € 8 extra, met korting € 6; die tickets zijn er alleen op de dag zelf bij het veerhuis.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de S-Bahn of de regionale trein rijd je tot station Wannsee, daarna met bus 218 tot de eindhalte Pfaueninsel. Van daar is het maar een paar stappen naar de aanlegsteiger. Met de auto parkeer je op openbare parkeerplaatsen aan de Nikolskoer Weg; op zonnige weekenden zitten die snel vol.

Regels, kinderen en toegankelijkheid

Omdat het eiland onder natuurbescherming valt, zijn honden, fietsen en drones niet toegestaan, behalve hulphonden. Ook roken is verboden. Fietsenrekken vind je bij de aanlegsteiger. Voor kinderen is er een gratis ontdekkingstocht om uit te printen, en de gratis app “SANSSOUCI” biedt rondleidingen in het Duits en Engels – download die vooraf. De paden zijn deels zanderig en voor rolstoelgebruikers alleen met begeleiding geschikt; het slot is niet toegankelijk voor rolstoelen. Een toegankelijk toilet vind je bij het veerhuis. Voor koffie en gebak zorgt een koffietuin.

In de buurt

• Blockhaus Nikolskoe en Kirche St. Peter und Paul: een korte boswandeling vanaf de aanlegsteiger, met uitzicht over de Havel.
• Schloss Glienicke en Glienicker Brücke: ook werelderfgoed, goed met de bus te bereiken.
• Haus der Wannsee-Konferenz: gedenkplaats aan de Große Wannsee.
• Potsdam: de Neue Garten met het Marmorpalais ligt maar een paar kilometer verderop.