Holländisches Viertel

De Hollandse wijk in Potsdam (Holländisches Viertel) is een van de charmantste oude stadswijken van Brandenburg: 134 huizen van rode baksteen met witte luiken en gebogen gevels, midden in het centrum. De wijk werd in de 18e eeuw gebouwd voor Nederlandse ambachtslieden; tegenwoordig lokken er cafés, kleine winkels, galerijen en restaurants. Een wandeling door de Mittelstraße is het hele jaar de moeite waard, maar vooral tijdens het Tulpenfest in het voorjaar en het Sinterklaasfest in de advent.

Geschiedenis: een stukje Amsterdam voor Pruisen

Koning Frederik Willem I, de “Soldatenkönig”, wilde Potsdam laten groeien en had daarvoor vakmensen nodig. Hij rekende op ambachtslieden uit de Nederlanden en liet een eigen wijk voor hen bouwen. Tussen 1733 en 1742 verrezen onder leiding van de Amsterdamse bouwmeester Jan Bouman 134 huizen in vier huizenblokken, gescheiden door de Mittelstraße en de Benkertstraße. Na de dood van de koning in 1740 voltooide zijn zoon Frederik II het project.

Het plan lukte echter maar half: er kwamen veel minder Nederlanders dan gehoopt. In de huizen trokken daarom ook Franse en Pruisische handelaren, kunstenaars en soldaten. In de DDR-tijd raakte de wijk steeds verder in verval; restauraties in de jaren zeventig konden dat niet stoppen. Pas na de Wende werden de huizen opgeknapt, mede met steun van het Nederlandse koningshuis. Dat de bouwstijl zo nadrukkelijk Nederlands uitviel, was ook een teken van de Pruisische tolerantiepolitiek.

Wat je er ziet

• Mittelstraße: de hoofdas met de typische klok- en halsgevels, terrassen en winkels.
• Benkertstraße: rustiger, met zicht op de huizenrijen – ideaal voor foto's.
• Jan-Bouman-Haus (Mittelstraße 8): het typische gevelhuis uit 1735 bestaat nog grotendeels uit originele bouwsubstantie en is nu een klein museum over de geschiedenis van de wijk, met binnenplaats, vakwerkachterhuis en tuin. Het is geopend van maandag tot en met vrijdag 13.00–18.00 uur, in het weekend en op feestdagen 11.00–18.00 uur. De entree kost volgens Potsdam Tourismus € 3, met korting € 2, kinderen tot 12 jaar gratis (gegevens van oktober 2026).
• Details: let op de witte houten luiken, de deuren met bovenlichten en de bakstenen gevels zonder pleisterwerk.

Feesten in de Hollandse wijk

Twee keer per jaar wordt de wijk een podium. Op het Tulpenfest in april verkopen handelaren tulpen, kaas en kunstnijverheid; in 2026 vond het plaats op 18 en 19 april. In december volgt het Sinterklaasfest, een kerstmarkt met Nederlandse inslag, die in 2026 op 12 en 13 december wordt gehouden, bij gratis toegang. Beide feesten worden georganiseerd door de Förderverein zur Pflege Niederländischer Kultur in Potsdam. Reken in die weekenden op volle straatjes.

Bereikbaarheid en tips

De wijk ligt in het noorden van het centrum van Potsdam, tussen de Friedrich-Ebert-Straße en de Hebbelstraße. Vanaf het centraal station ben je er met de tram richting het noorden tot de halte Nauener Tor in een paar minuten, of te voet in ongeveer 20–25 minuten via de voetgangerszone Brandenburger Straße. Vanuit Berlijn reis je met de Regionalexpress of S-Bahn naar Potsdam; het Deutschlandticket is geldig.

Met de auto is het zoeken naar een parkeerplaats in het centrum lastig. Gebruik liever een parkeergarage aan de rand van het centrum of park-and-ride. Voor de wandeling heb je een tot twee uur nodig, met museum en koffie eerder een halve middag. De wijk is vrij toegankelijk en gratis, honden aan de lijn zijn geen probleem. De kinderkopjes zijn met rolstoel en kinderwagen echter hobbelig.

In de buurt

• Nauener Tor, een van de drie bewaard gebleven stadspoorten van Potsdam, direct aan de wijk.
• Bassinplatz met de katholieke kerk St. Peter und Paul, ten zuiden van de wijk.
• Brandenburger Straße en de Brandenburger Tor als route richting Park Sanssouci.
• Schloss Cecilienhof in de Neuer Garten, goed bereikbaar met de bus.