Neues Palais

Het Neues Palais in Potsdam is het grootste slot in het Park Sanssouci en een van de indrukwekkendste barokcomplexen van Duitsland. Frederik de Grote liet het na de Zevenjarige Oorlog bouwen als stenen teken van Pruisische kracht – zelf noemde hij het een “Fanfaronade”, oftewel een opschepperij. Achter de lange gevel van rode baksteen wachten pronkerige feestzalen, de met schelpen bezette Grottensaal en een rococotheater. Bezoek je Sanssouci, plan dit slot aan de westkant van het park dan zeker in.

Geschiedenis: machtsvertoon na de oorlog

De Zevenjarige Oorlog (1756–1763) had Pruisen veel gekost. Zodra er vrede was, gaf Frederik II opdracht voor een nieuw slot dat Europa moest laten zien dat zijn staat niet geruïneerd was. Tussen 1763 en 1769 verrees naar ontwerpen van Johann Gottfried Büring, Heinrich Ludwig Manger en Carl von Gontard een complex met drie vleugels en een hoofdgevel van ongeveer 220 meter lang. De koepel steekt zo'n 55 meter omhoog; bovenop dragen drie Gratiën een kroon. Daaronder ligt overigens geen zaal – de koepel is puur decor.

Frederik gebruikte het slot vooral voor gasten en feesten: er waren zo'n 200 kamers, vier feestzalen en een theater. Aan de overkant liet hij de Communs bouwen, twee prachtige bedrijfsgebouwen die door een zuilengang zijn verbonden. Nu gebruikt de Universiteit Potsdam deze gebouwen. Later werd het Neues Palais de lievelingsresidentie van keizer Wilhelm II, die hier van 1888 tot 1918 met zijn gezin woonde. Het slot hoort bij het UNESCO-werelderfgoed “Paleizen en parken van Potsdam en Berlijn”.

Wat je er ziet

• Grottensaal: wanden en pilaren zijn bezet met schelpen, glas en mineralen uit de hele wereld. Na een restauratie is de zaal weer te zien; het is waarschijnlijk het ongewoonste interieur van het slot.
• Marmorsaal: de grote feestzaal met marmeren wanden en vloer, twaalf marmeren beelden en een plafondschildering van ongeveer 240 vierkante meter.
• Obere Galerie: hier toont de vaste tentoonstelling “Die Rückkehr der Bilder” barokke schilderijen.
• Unteres Fürstenquartier: pas gerestaureerde gastenvertrekken, waaronder het Tressenzimmer, het Konzertzimmer en het Ovale Kabinett.
• Schlosstheater: het rococotheater in de zuidvleugel is een van de mooiste bewaard gebleven theaterzalen uit de achttiende eeuw.
• Prinz-Heinrich-Wohnung: te bezichtigen met een eigen ticket.

De Königswohnung (koninklijk appartement) is momenteel wegens bouwwerkzaamheden gesloten.

Tickets en openingstijden

Gegevens van oktober 2026, volgens de Stiftung Preußische Schlösser und Gärten (SPSG):

• April tot en met oktober: maandag en woensdag tot en met zondag 10.00–17.30 uur, dinsdag gesloten.
• November en december: maandag en woensdag tot en met zondag 10.00–16.30 uur, dinsdag gesloten.
• Januari tot en met maart: dinsdag tot en met zondag 10.00–16.30 uur, maandag gesloten.
• Laatste toegang 30 minuten voor sluitingstijd. Op 24 en 25 december gesloten.

Prijzen (met korting tussen haakjes):

• Grand Tour: € 14 (€ 10)
• Prinz-Heinrich-Wohnung: € 8 (€ 6)
• Combiticket Grand Tour en Prinz-Heinrich-Wohnung (april tot en met oktober): € 16 (€ 14)
• Ticket sanssouci+ voor alle Potsdamse slotten op één dag: € 22 (€ 17), als gezinsticket € 49

Toegang gaat met een tijdvak en de dagcontingenten zijn beperkt. Boek daarom vooral in het weekend online. Van april tot en met oktober kun je het slot zelfstandig of met rondleiding verkennen, van november tot en met maart alleen met een rondleiding in het Duits.

Bezoek en tips

Reken voor de Grand Tour op ruim 1,5 uur, met de Prinz-Heinrich-Wohnung en een wandeling langs de Communs eerder op een halve dag. Download vooraf de gratis app “SANSSOUCI”: die bevat een multimediatour in acht talen, een kindertour en een audiogids voor kinderen. De wifi ter plaatse is niet betrouwbaar en koptelefoons worden niet uitgeleend – neem je eigen mee.

Grote tassen mag je niet in de entreehal achterlaten; voor kleinere tassen tot 35 × 35 × 50 cm is een beperkt aantal kluisjes beschikbaar. Een mooie tip: bezoek het Neues Palais in de ochtend en wandel daarna over de Hauptallee richting Schloss Sanssouci – ruim twee kilometer door het park.

Met kinderen en toegankelijkheid: voor kinderen van 6 tot 9 jaar is er de tour met “Kastellan Konrad” (Duits en Engels), voor 10- tot 13-jarigen de “SPSG-Radio”. Het slot is beperkt toegankelijk voor rolstoelen: de begane grond is via een oprit bereikbaar en ter plaatse staat een rolstoel klaar. Kinderwagens zijn in de tentoonstellingsruimtes niet toegestaan, hulphonden zijn welkom.

Bereikbaarheid en parkeren

Het adres is Am Neuen Palais, 14469 Potsdam. Vanaf het Potsdamer Hauptbahnhof rijden buslijnen 605 en X5 (en de 695) naar halte “Neues Palais”. Je kunt ook een regionale trein nemen tot Potsdam Park Sanssouci; vandaar is het bijna een kilometer lopen. Vanuit Berlijn kom je met de RE1 rechtstreeks tot Park Sanssouci, en het Deutschlandticket is geldig.

Met de auto parkeer je tegen betaling op parkeerplaats P3 – Am Neuen Palais. Van april tot en met oktober rijdt dagelijks van 11.00 tot 17.30 uur een gratis pendelbus over de Ökonomieweg tussen het Grünes Gitter en het Neues Palais; vrijwilligers rijden hem en bij zware regen rijdt hij niet.

In de buurt

• Schloss Sanssouci en de wijnbergterrassen aan het andere eind van de Hauptallee.
• Chinesisches Haus (Chinees theehuis) en Orangerieschloss in het Park Sanssouci.
• Schloss Charlottenhof en de Römische Bäder (Romeinse baden) in het zuiden van het park.
• De binnenstad van Potsdam met het Holländisches Viertel (Hollandse wijk).