Martin-Gropius-Bau

Van 1961 tot 1989 stond de Berlijnse Muur pal voor het hoofdportaal, waardoor de ingang naar de achterkant moest worden verplaatst. Tegenwoordig is de Martin-Gropius-Bau, kortweg Gropius Bau, een van de belangrijkste tentoonstellingshuizen van Berlijn: in het renaissancepaleis aan de Niederkirchnerstraße zie je grote wisselende tentoonstellingen over kunst en cultuurgeschiedenis; een eigen collectie heeft het niet. Alleen al de overdekte Lichthof (lichthof) in het midden is een bezoek waard, en sinds 2018 mag je die ook zonder ticket binnen.

Geschiedenis: van museum voor kunstnijverheid tot ruïne aan de Muur

Het gebouw werd van 1877 tot 1881 gebouwd door Martin Gropius, een oudoom van Bauhaus-oprichter Walter Gropius, en zijn partner Heino Schmieden, oorspronkelijk voor het Kunstgewerbemuseum (museum voor kunstnijverheid). Deskundigen zien in het kubische gebouw met zijn driedelige gevel invloeden van Schinkels Bauakademie en van Gottfried Semper. Vanaf 1922 trokken het Museum für Vor- und Frühgeschichte en de Ostasiatische Kunstsammlung erin. In 1945 raakte het gebouw bij een luchtaanval zwaar beschadigd en een sloop was al gepland. Pas een ingreep van Walter Gropius redde de ruïne; in 1966 kreeg ze monumentenstatus en de naam van haar architect.

De wederopbouw begon in 1978, en al in 1981 werd het huis geopend met een Schinkel-tentoonstelling, nog met de ingang aan de zuidkant. Na de val van de Muur werd de oorspronkelijke noordelijke ingang hersteld. Sinds 2001 wordt het huis in opdracht van de bondsstaat beheerd door de Berliner Festspiele.

Wat je er ziet

• De Lichthof: de centrale hof onder het glazen dak meet ongeveer 40 × 30 m en is zo'n 26 m hoog. Hij is vrij toegankelijk, vaak met installaties.
• De gevel: architectuur, bouwsculptuur en schilderwerk verwezen naar het oorspronkelijke gebruik als museum voor kunstnijverheid. Bekijk de reliëfs en friezen boven de ramen goed.
• De tentoonstellingen in het najaar van 2026: “Christoph Schlingensief: Es ist nicht mehr mein Problem, macht eure Scheiße alleine” (9 oktober 2026 tot 17 januari 2027), “Kreuzberg: Kunst und Migration seit 1960” (10 september 2026 tot 17 januari 2027) en “Gabriele Stötzer: Dabei sein und nicht schweigen” (tot 6 december 2026).
• BAUBAU: een door kunstenares Kerstin Brätsch ontworpen speelplek voor kinderen op de begane grond, gratis toegang met een tijdslotticket.
• Muurresten: aan de overkant van de Niederkirchnerstraße staat nog een stuk van de Berlijnse Muur.

Tickets en openingstijden

• Openingstijden: maandag en woensdag tot en met vrijdag 12.00–19.00 uur, zaterdag, zondag en feestdagen 10.00–19.00 uur, dinsdag gesloten. De kassa sluit om 18.00 uur.
• Eén ticket voor alle tentoonstellingen: € 15, met korting € 10.
• Gratis: kinderen en jongeren tot en met 18 jaar, de Lichthof en BAUBAU.

In het weekend raadt het huis aan om online een ticket met tijdslot te boeken; zonder reservering kom je, afhankelijk van de drukte, bij de kassa naar binnen. Rondleidingen voor groepen (60 minuten, Duits of Engels) lopen via de Museumsdienst Berlin.

Bereikbaarheid en parkeren

Het adres is Niederkirchnerstraße 7, 10963 Berlijn. Met de U2 of de S-Bahn rijd je tot Potsdamer Platz, met de U6 tot Kochstraße of met de S-Bahn tot Anhalter Bahnhof; de bussen M29 en M41 stoppen in de buurt. Het huis heeft een eigen parkeerplaats aan de Stresemannstraße 110, hoek Niederkirchnerstraße, met een beperkt aantal plaatsen en zes gehandicaptenparkeerplaatsen: € 2,50 per uur, € 40 per dag, alleen met pinpas of creditcard.

Tripto-tip

Reken voor alle tentoonstellingen op twee tot drie uur. Heb je weinig tijd, ga dan alleen naar de Lichthof en het restaurant in het gebouw. Direct naast het huis ligt de Topographie des Terrors op het terrein van het voormalige hoofdkwartier van de Gestapo; de entree is daar gratis. Naar Potsdamer Platz en Checkpoint Charlie is het telkens maar een paar minuten lopen.