Gendarmenmarkt

De Gendarmenmarkt in Berlijn geldt voor velen als het mooiste plein van de hoofdstad: tussen het Konzerthaus van Karl Friedrich Schinkel en de twee bijna identieke koepeltorens van de Deutscher Dom (Duitse Dom) en de Französischer Dom (Franse Dom) ontstaat een ensemble dat doet denken aan Italiaanse piazza's. Het plein ligt midden in Berlijn-Mitte, op een paar stappen van de Friedrichstraße, en is dag en nacht vrij toegankelijk. Sinds de renovatie, die in het voorjaar van 2025 werd afgerond, oogt het lichter en opgeruimder en is het drempelvrij begaanbaar.

Geschiedenis: van lindenmarkt tot prachtplein

Het plein werd vanaf 1688 aangelegd als onderdeel van de nieuwe Friedrichstadt, die onder keurvorst Frederik III – de latere koning Frederik I – naar plannen van Johann Arnold Nering ontstond. In de wijk vestigden zich veel hugenoten, Franse geloofsvluchtelingen die in Brandenburg een nieuw thuis vonden. Voor hen en voor de Duitse lutherse gemeente ontstonden vanaf 1701 de twee kerken die het plein tot op de dag van vandaag bepalen.

De naam heeft een militaire achtergrond: koning Frederik Willem I liet hier in 1736 stallen bouwen voor het kurassierregiment “Gens d'armes”. Voordat in 1799 de huidige naam ingang vond, heette het plein onder meer Linden-Markt en Neuer Markt.

Zijn huidige gedaante dankt de Gendarmenmarkt vooral aan Frederik II: hij liet van 1780 tot 1785 door Carl von Gontard de twee koepeltorens voor de tamelijk sobere kerken plaatsen – pure representatiebouwwerken die het plein monumentaal omlijsten. Het Schauspielhaus van Carl Gotthard Langhans brandde in 1817 af, Schinkel verving het door het klassicistische gebouw dat in 1821 werd geopend.

In de Tweede Wereldoorlog brandden alle drie de gebouwen uit. De wederopbouw sleepte zich voort van 1976 tot in de jaren negentig: het Schauspielhaus heropende op 1 oktober 1984 als Konzerthaus, de Franse Dom in 1987, de Duitse Dom in 1996. In de DDR-tijd heette het plein vanaf 1950 “Platz der Akademie”; pas na de val van de Muur kreeg het zijn oude naam terug.

Wat je er ziet

• Konzerthaus Berlin: Schinkels meesterwerk met de grote buitentrap is de thuisbasis van het Konzerthausorchester. Ook als je geen concert bijwoont, loont de blik op de gevel met Apollo in de griffioenwagen op de fronton.
• Schillerdenkmal: voor de trap staat het marmeren standbeeld van Reinhold Begas, waarvan de eerste steen in 1859 werd gelegd bij Schillers 100e geboortedag.
• Französischer Dom: in de toren wacht je een uitkijkplatform met rondzicht over Mitte – let op, er is geen lift. In het gebouw is bovendien het Hugenotenmuseum gevestigd.
• Deutscher Dom: hier toont de Duitse Bondsdag een tentoonstelling over de parlementaire geschiedenis en de geschiedenis van de democratie in Duitsland. De entree is volgens Berlin.de gratis.
• Het plein zelf: ruim 3,3 hectare groot, met nieuwe bestrating, banken en ruimte voor evenementen. 's Avonds, als de gevels verlicht zijn, is de sfeer bijzonder mooi.

Van oktober 2022 tot maart 2025 werd de Gendarmenmarkt grondig verbouwd. Nieuwe leidingen voor stroom, drinkwater en afvalwater liggen nu onder het oppervlak, de eerder zichtbare voorzieningen voor evenementen zijn verdwenen. Een ondergrondse installatie laat regenwater wegzakken – het plein moet daarmee een voorbeeld zijn van de klimaatbestendige “spons-stad”. Op 13 maart 2025 gaf de regerend burgemeester het plein officieel weer vrij. Een derde van het oppervlak tussen de Franse Dom en de Französische Straße werd om kostenredenen niet mee gerenoveerd.

Bezoek en tips

Voor een rondgang over het plein met fotostops heb je 30 tot 45 minuten nodig. Met de torenbeklimming, de tentoonstelling van de Bondsdag of een kop koffie in een van de cafés rond het plein plan je twee tot drie uur in. Een concertbezoek in de Grote Zaal is natuurlijk het hoogtepunt – kaarten haal je via het Konzerthaus. Volgens Berlin.de zijn er bovendien bijna dagelijks gratis korte rondleidingen van ongeveer 30 minuten door het gebouw, zonder aanmelding. In de zomer lokt het Classic Open Air met concerten onder de blote hemel.

Beste reistijd: 's ochtends is het aangenaam rustig, en het licht valt dan mooi op de gevel van het Konzerthaus. In de adventstijd verandert het plein in de WeihnachtsZauber Gendarmenmarkt, een van de bekendste kerstmarkten van Berlijn met kunstnijverheid en podiumprogramma. Voor deze markt wordt doorgaans een kleine entree gevraagd; de actuele data en prijzen vind je op de pagina van de organisator.

Entree en openingstijden

De Gendarmenmarkt is een openbaar plein – gratis entree, altijd toegankelijk. Voor het uitkijkplatform in de Franse Dom heb je een ticket nodig; aanbieders noemen prijzen vanaf ongeveer € 4,50, met audiogids meer. De tijden van het platform wisselen per seizoen; in de herfst en winter is het meestal van dinsdag tot en met zondag in de middag geopend. Controleer de actuele gegevens voor je bezoek (stand oktober 2026).

Bereikbaarheid en parkeren

• Metro: het dichtstbij ligt station Stadtmitte (U2, U6), ongeveer drie minuten lopen. Je kunt het plein ook bereiken via Hausvogteiplatz (U2) of Unter den Linden (U5, U6).
• S-Bahn en regionaal vervoer: vanaf station Friedrichstraße loop je ongeveer 15 minuten de Friedrichstraße af – een mooie wandeling met etalages kijken.
• Auto: parkeerplaatsen direct aan het plein zijn er vrijwel niet. Gebruik een parkeergarage in de buurt van de Friedrichstraße of ga liever meteen met trein en bus.

Met kinderen en toegankelijkheid: sinds de verbouwing is het plein zelf drempelvrij: vlakke bestrating, geen struikelranden door kabelbruggen. De buitentrap van het Konzerthaus nodigt kinderen uit om te klimmen en te zitten. Het torenplatform in de Franse Dom is daarentegen alleen via trappen te bereiken en ongeschikt voor rolstoelen en kinderwagens. Honden aan de lijn zijn op het plein geen probleem.

In de buurt

• Bebelplatz en Staatsoper Unter den Linden – een paar minuten naar het noorden
• Checkpoint Charlie – via de Friedrichstraße ongeveer tien minuten lopen
• Museumsinsel en Humboldt Forum – ongeveer 15 minuten lopen
• Nikolaiviertel – de oudste wijk van Berlijn aan de overkant van de Spree
• Brandenburger Tor – via Unter den Linden goed te voet te bereiken

Kerstmarkt 2026

De WeihnachtsZauber op de Gendarmenmarkt loopt van 23 november tot 31 december 2026: van zondag tot en met donderdag van 11.00 tot 22.00 uur, op vrijdag en zaterdag van 11.00 tot 23.00 uur, op kerstavond van 12.00 tot 18.00 uur. De entree kost 2 euro, kinderen onder 12 jaar betalen niets. Van maandag tot en met vrijdag tussen 11.00 en 14.00 uur is de entree voor iedereen gratis, behalve op 24, 25, 26 en 31 december. Alle Berlijnse markten vind je in ons overzicht Kerstmarkten in Berlijn 2026.