Humboldt Forum

Het Humboldt Forum in Berlijn schuilt achter de herbouwde barokke gevels van het Berliner Schloss, tegenover het Museumeiland. Binnen wachten je de collecties van het Ethnologisches Museum en het Museum für Asiatische Kunst, de Berlijn-tentoonstelling BERLIN GLOBAL, gratis delen als de Schlosskeller en de Skulpturensaal en een dakterras met uitzicht over Mitte. Bijna geen Berlijns nieuwbouwproject is zo fel besproken – des te interessanter is het om je ter plekke je eigen beeld te vormen.

Geschiedenis: van Hohenzollernslot tot cultuurforum

Eeuwenlang stond hier het Berliner Schloss, de residentie van de Brandenburgse keurvorsten, Pruisische koningen en Duitse keizers. Zijn barokke gedaante kreeg het omstreeks 1700, vooral dankzij bouwmeester Andreas Schlüter. Na zware oorlogsschade liet de DDR-top de ruïne in 1950 opblazen. Later verrees op die plek het Palast der Republik, dat in 1976 opende, in 1990 wegens asbest sloot en tot 2008 werd gesloopt.

Op 4 juli 2002 besloot de Bondsdag tot herbouw met de historische gevels. Het ontwerp kwam van de Italiaanse architect Franco Stella: drie buitenzijden en grote delen van de Schlüterhof tonen de barokke uitstraling, terwijl de oostzijde aan de Spree en het interieur bewust modern zijn. Er werd gebouwd van 2014 tot 2020. De totale kosten liepen op tot zo'n 677 miljoen euro; de historische gevels werden grotendeels met giften betaald.

Vanwege de pandemie opende het huis eerst digitaal, op 16 december 2020, en voor bezoekers pas op 20 juli 2021. Voor 2024 meldt de stichting zo'n 3,3 miljoen bezoeken – waarbij alle keren dat iemand door de deur gaat worden geteld, niet het aantal personen.

Wat je er ziet

• Etnologische collecties en Aziatische kunst (2e en 3e verdieping): voorwerpen uit Afrika, Azië, Amerika en Oceanië, waaronder grote boten uit de Zuidzee. De tentoonstellingen belichten ook de koloniale herkomst van veel stukken.
• BERLIN GLOBAL (1e verdieping): een interactieve tentoonstelling over de banden van Berlijn met de wereld – van revolutie en vermaak tot mode en grenzen.
• Gratis delen: in de Schlosskeller zie je archeologische resten van het oude slot, in de Skulpturensaal originele fragmenten van de barokke gevel. Daarbij komen het videopanorama over de geschiedenis van de plek en de tentoonstelling “Einblicke. Die Brüder Humboldt”.
• Dakterras: op 30 meter hoogte kijk je uit op de Berliner Dom, de Fernsehturm, het Museumeiland en de Brandenburger Tor. Op het terras zit ook het restaurant Baret.
• Schlüterhof en passage: de gereconstrueerde binnenplaatsgevels van Andreas Schlüter zijn vrij toegankelijk en in de zomer een plek voor evenementen.

Openingstijden en tickets

De tentoonstellingen zijn van woensdag tot en met maandag 10.30–18.30 uur geopend, op dinsdag is het huis gesloten. Het dakterras is op maandag, woensdag, donderdag en zondag tot 18.30 uur open, op vrijdag en zaterdag tot 20.00 uur. Op 24 december 2026 blijft het huis dicht, op oudejaarsdag sluit het om 16.00 uur (gegevens van oktober 2026).

• Tentoonstellingsticket: telkens € 9 voor BERLIN GLOBAL en voor de Etnologische collecties en Aziatische kunst
• Korting: 50 procent onder meer voor scholieren, studenten en leerlingen in een beroepsopleiding tot 30 jaar en mensen met een ernstige beperking
• Gratis: kinderen en jongeren onder de 18 jaar (bij de Etnologische collecties onder de 19), en houders van de Museumspass
• Dakterras: € 3, eveneens met ticket
• Mediaguide: € 3 gebruikskosten

Tickets met tijdslot krijg je online of aan de kassa. Wil je meerdere tentoonstellingen zien, stem de tijdsloten dan goed op elkaar af. Garderobe en kluisjes zijn gratis; tassen groter dan A4 moet je afgeven.

Rondlopen en tips

Begin het best met het gratis videopanorama en de Schlosskeller – zo begrijp je de bewogen geschiedenis van de plek voordat je de collecties in gaat. Let tijdens je rondgang op de 36 “Spuren” (sporen) door het hele huis, die herinneren aan het slot en het Palast der Republik: voor het dakrestaurant staat bijvoorbeeld een ijskoffiebeker uit de melkbar van het Palast.

Het dakterras is vooral mooi bij zonsondergang; op vrijdag en zaterdag heb je daar tot 20.00 uur de tijd voor. Bij sneeuw of gladheid kan het op korte termijn worden afgesloten.

Het Humboldt Forum is tot op de dag van vandaag omstreden – vanwege de reconstructie van een koningsslot en vanwege collectiestukken uit koloniale contexten. De tentoonstellingen pakken die debatten openlijk op, wat het bezoek extra boeiend maakt.

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

Het adres is Schloßplatz, 10178 Berlin. Het gemakkelijkst reis je met de U5 tot Museumsinsel – het station ligt direct aan het gebouw. De ingang naar de tentoonstellingen is Portal 3 aan de westzijde of in de passage. Parkeerplaatsen voor bezoekers zijn er praktisch niet, alleen een paar gehandicaptenparkeerplaatsen aan de Schlossplatz. Het huis is toegankelijk voor rolstoelen, ook het dakterras bereik je met de lift.

Met kinderen: omdat kinderen en jongeren gratis naar binnen mogen, is het Humboldt Forum een goede tip voor slecht weer. Reken voor een bezoek met een tentoonstelling en het dakterras op ongeveer twee tot drie uur, voor alles op een hele dag.

In de buurt

• Museumeiland met het Pergamonmuseum, het Neues Museum en het Alte Museum – precies aan de overkant
• Berliner Dom en Lustgarten – alleen de straat over
• DDR-Museum – een paar minuten lopen aan de Spree
• Nikolaiviertel – de oude kern van Berlijn aan de andere kant van de Spree
• Fernsehturm en Alexanderplatz – zo'n 15 minuten lopen
• Gendarmenmarkt – goed bereikbaar via Unter den Linden