Kyffhäuserdenkmal

Het Kyffhäuserdenkmal in het Thuringse Kyffhäuserland is met 81 meter een van de grootste nationale monumenten van Duitsland. Hoog boven de Goldene Aue verbindt het de mythe van de slapende keizer Barbarossa met het ruiterstandbeeld van keizer Wilhelm I – gebouwd op de ruïnes van de middeleeuwse Reichsburg Kyffhausen. Wie naar boven klimt, wordt beloond met een rondzicht tot aan de Harz en het Thüringer Wald. Een uitstapje dat geschiedenis, sagen en natuur samenbrengt.

Geschiedenis: Barbarossa en het Keizerrijk

Volgens de sage slaapt keizer Frederik I Barbarossa in de Kyffhäuserberg en wacht hij tot hij het rijk kan vernieuwen. Na de stichting van het Duitse Keizerrijk in 1871 zag men in Wilhelm I de keizer die dit verlangen had ingelost. De Deutsche Kriegerbund (bond van oud-strijders) gaf de aanzet voor een monument; architect Bruno Schmitz, die ook het Völkerschlachtdenkmal in Leipzig ontwierp, bouwde het in de jaren 1890 van rode Kyffhäuser-zandsteen, gewonnen in een steengroeve vlak onder het monument. Op 18 juni 1896 werd het ingewijd. Na 1945 eisten plaatselijke communisten dat het zou worden opgeblazen, maar Sovjet-cultuurofficieren weigerden. Het ruiterstandbeeld is het enige van zijn soort op het grondgebied van de voormalige DDR dat op de oorspronkelijke plek is blijven staan. Van 1994 tot 2014 werd het monument voor ongeveer 14 miljoen euro gerestaureerd.

Wat je er ziet

• Barbarossa-beeld: op de grotachtige binnenplaats onder de toren zit de 6,5 meter hoge stenen keizer, die op het punt lijkt te staan wakker te worden – door beeldhouwer Nikolaus Geiger ter plekke uit het zandsteen gehouwen.
• Ruiterstandbeeld van Wilhelm I: de bijna 10 meter hoge koperen groep toont de keizer met pickelhaube, geflankeerd door een Germaanse krijger en een vrouwenfiguur als symbool van de Geschiedenis.
• Toren en uitzicht: via 247 treden bereik je de koepel onder de keizerskroon; bij helder weer zie je tot aan de Brocken.
• Reichsburg Kyffhausen: resten van de boven-, midden- en benedenburg, de Barbarossaturm en volgens de exploitant de diepste burchtput ter wereld.
• Burgmuseum: vondsten uit de opgravingen van de Reichsburg en een interactieve tentoonstelling.

Tickets en openingstijden

Openingstijden en prijzen:

• Maart tot en met oktober: dagelijks 9.30–18.00 uur, laatste toegang 17.30 uur.
• November tot en met februari (vanwege bouwwerkzaamheden aangepast): vrijdag 13.00–17.00 uur, zaterdag en zondag 9.30–17.00 uur, maandag tot en met donderdag gesloten; op 24 december gesloten.
• Entree: volwassenen € 9,50, scholieren, studenten en leerlingen in een beroepsopleiding € 5,50, kinderen tot 6 jaar gratis, gezinskaart (2 volwassenen, 1 kind) € 19,50.
• Combiticket met de Barbarossahöhle: € 20.

In schoolvakanties zijn er soms gezinsrondleidingen, bijvoorbeeld met “Ritter Gerwig”; de data vind je op de website van het monument.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de auto rijd je vanuit het noorden via de A38 (afrit Berga of Roßla) en de B85 richting Bad Frankenhausen, vanuit het zuiden via de B85 richting Kelbra. Voer in je navigatie “Kyffhäuser, 99707 Steinthaleben” in. Aan de voet van het monument ligt een grote parkeerplaats voor auto’s en bussen; vandaar is het 10 tot 15 minuten lopen bergopwaarts. Van april tot en met oktober rijdt in het weekend (in de Thuringse schoolvakanties ook door de week) een shuttle voor bezoekers met beperkte mobiliteit tussen parkeerplaats en kassa, € 2 heen en terug. Zonder auto kun je gebruikmaken van de belbus, die je van april tot en met oktober vanuit omliggende plaatsen naar de parkeerplaats brengt – aanmelden uiterlijk een uur van tevoren.

Wandelaars beginnen in Tilleda (ongeveer 3 km, 300 hoogtemeters, circa 1,5 uur) of in Bad Frankenhausen (ongeveer 9 km, circa 3 uur).

Met kinderen en toegankelijkheid

Kinderen houden van de Barbarossa-sage en de burchtruïnes; gezinnen besparen met de gezinskaart. Kassa en monumentenplein zijn vanaf de parkeerplaats beperkt toegankelijk, het onderste uitkijkplatform via een helling, en het Burgmuseum en de bistro zijn goed toegankelijk. Torens en burchtput zijn alleen via trappen te bereiken. Een gehandicaptenparkeerplaats direct bij het monument kun je telefonisch aanvragen. Een hapje eten kun je in de bistro “Kaiser Picknick” of in Gasthaus Burghof Kyffhäuser.

In de buurt

• Barbarossahöhle bij Rottleben: toeristengrot die je met het combiticket kunt bezoeken.
• Bad Frankenhausen: het Panorama Museum met het monumentale schilderij over de Boerenoorlog en de scheve toren van de Oberkirche.
• Goldene Aue en Kyffhäusergebirge: wandelroutes in het kleinste middelgebergte van Duitsland.