Festungsruine Hohentwiel

De Hohentwiel in Singen is een uitgedoofde vulkaankegel in de Hegau, met op de top de ruïne van een van de grootste vestingen van Duitsland. De vestingruïne beslaat ongeveer negen hectare en biedt een rondomzicht over de Hegau-vulkanen, het Bodenmeer en bij helder weer tot aan de Zwitserse Alpen. Meer dan duizend jaar geschiedenis, wijngaarden op de hellingen en een natuurreservaat maken de huisberg van Singen tot een mooi doel voor wandelaars, gezinnen en geschiedenisliefhebbers.

Van vulkaan tot landsvesting

De Hohentwiel is 696 meter hoog en bestaat uit fonoliet, een vulkanisch gesteente dat miljoenen jaren geleden in het binnenste van een vulkaan stolde. Pas de gletsjers van de ijstijden legden de harde kern bloot – daarom steekt de berg nu zo markant zo'n 260 meter boven het Aachtal uit.

Al rond het jaar 915 wordt op de Twiel een burcht vermeld, en omstreeks 970 stichtten hertog Burchard III en hertogin Hadwig hier een klooster. Later wisselde de burcht meermaals van eigenaar, tot hertog Ulrich van Württemberg haar vanaf 1521 tot vesting uitbouwde; in 1538 kwam ze definitief aan Württemberg. Beroemd werd de Hohentwiel in de Dertigjarige Oorlog: onder commandant Konrad Widerholt weerstond de vesting vijf belegeringen en werd ze nooit ingenomen. Pas in 1799 viel ze in handen van Franse troepen, die het complex in 1801 slechtten. Sindsdien bepalen de machtige muurresten het silhouet van de Hegau.

Wat je er ziet

• Onderste en bovenste vesting: het complex bestaat uit de Unterfestung aan de westhelling en de Oberfestung op de top. Daartussen verken je bastions, poorten, kazematten en muurresten.
• Fürstliches Haus: de resten van de ridderburcht en het hertogelijk slot laten zien hoe de middeleeuwse burcht een residentie en vesting werd.
• Uitzicht: het uitzicht geldt als het “mooiste panorama van Baden-Württemberg”. Vanaf de muren zie je de vulkaankegels van de Hegau, het Bodenmeer en op föhndagen de Alpenketen.
• Wijngaarden: aan de helling liggen de Olgaberg en de Elisabethenberg – ze gelden als een van de hoogstgelegen wijngebieden van Duitsland.

In de zomer verandert het Hohentwiel-Festival de ruïne in een openluchtpodium; festivals zijn hier al sinds 1969. Een 3D-app van Staatliche Schlösser und Gärten Baden-Württemberg laat zien hoe de vesting er vroeger uitzag.

Openingstijden en entree

Gegevens van oktober 2026:

• 1 april tot en met 15 oktober: dagelijks 9.30–18.30 uur, laatste toegang 17.30 uur
• 16 oktober tot en met 31 maart: alleen op zaterdag, zondag en feestdagen 10.00–16.00 uur, laatste toegang 15.00 uur

De entree kost € 5 voor volwassenen, met korting € 2,50, gezinnen € 12,50; het jaarkaartje kost € 23. Tickets krijg je in het infocentrum in de schuur bij de parkeerplaats. Belangrijk: neem voor de zekerheid contant geld mee.

Bereikbaarheid en parkeren

Het adres is Auf dem Hohentwiel 2a, 78224 Singen. Bij het infocentrum zijn maar weinig parkeerplaatsen. Gratis parkeren kan bij het terrein van de Landesgartenschau (regionale tuinbouwtentoonstelling) en op het Festplatz; vandaar is het ongeveer 35 minuten lopen. Vanaf het infocentrum loop je dan bergopwaarts naar de vesting. In het weekend en op feestdagen rijdt de Hohentwiel-Taxi (lijn 8) op aanvraag ongeveer elk uur vanaf het station van Singen via het stadhuis en de Landesgartenschau naar boven. Singen bereik je per trein onder meer vanuit Stuttgart, Zürich en vanaf het Bodenmeer.

Met kinderen, hond en toegankelijkheid

Voor kinderen is de enorme ruïne met muren, poorten en uitkijkpunten een avonturenspeeltuin. Honden zijn aangelijnd toegestaan. Het infocentrum is rolstoeltoegankelijk, de vesting zelf is door trappen en oneffen paden niet toegankelijk voor rolstoelen. Drones zijn verboden. Een kiosk op de Hohentwiel biedt dagelijks van 11.00 tot 18.00 uur drankjes en snacks (afhankelijk van het weer), en bij de berg is er ook een hotelrestaurant.

In de buurt

• Hegau-vulkanen: Hohenkrähen, Mägdeberg en Hohenstoffeln liggen op slechts een paar kilometer afstand.
• Bodenmeer met het eiland Reichenau: het kloostereiland is UNESCO-werelderfgoed en goed te bereiken.
• Rijnval bij Schaffhausen: een van de grootste watervallen van Europa ligt vlak over de Zwitserse grens.