Affenberg Salem

Een paar kilometer van het Bodenmeer zit er ineens een aap langs het pad tegenover je, die zich op zijn hoofd krabt en geen aandacht aan je besteedt. Op de Affenberg Salem leven bijna 200 berberapen in een bosgebied van meer dan 20 hectare, en tussen hen en de bezoekers bevinden zich noch hekken noch grachten. Het is het grootste openluchtverblijf voor apen van Duitsland en tegelijk een van de belangrijkste onderzoekslocaties voor deze bedreigde soort.

Geschiedenis: een baron en zijn apenbergen

Het park werd opgericht door de Elzasser baron Gilbert de Turckheim. Zijn eerste verblijf, La Montagne des Singes, opende hij in 1969 in het Elzasser Kintzheim; in 1974 volgde Rocamadour in Zuid-Frankrijk en in 1976 de Affenberg op pachtgrond van Schloss Salem. Het idee: slechts één diersoort, maar op veel ruimte. Daardoor gedragen de apen zich hier nauwelijks anders dan in het wild. Sinds 2006 wordt het park geleid door de primatoloog Roland Hilgartner.

De dieren

• Berberapen: ze komen uit de bergen van Marokko en Algerije, waar ze tot op 2000 m hoogte leven. Het klimaat aan het Bodenmeer lijkt op dat van hun thuisland. Wereldwijd zijn er nog maar zo'n 10.000 dieren. Op de Affenberg leven ze in drie groepen. Rangorde is alles: vrouwtjes erven hun rang, mannetjes moeten die met bondgenoten bevechten.
• Ooievaars: in 1978 richtte de Affenberg een ooievaarsstation op, toen de ooievaar in veel delen van Baden-Württemberg was verdwenen. Tegenwoordig broedt er op de daken van de Mendlishauser Hof een vrij rondvliegende kolonie van zo'n 90 ooievaars.
• Damherten: in het verblijf loop je dwars tussen de hinden en een imposante damhert door.

Bijna de helft van de huidige kennis over berberapen komt van de Affenberg, die onder meer samenwerkt met het Max-Planck-Institut für evolutionäre Anthropologie in Leipzig.

Voederrondes en Treewalk (seizoen 2026)

De berberapen krijgen ongeveer twee keer per uur te eten, tussen 10.40 en 16.00 uur, op sommige dagen ook om 17.00 uur. Dierverzorgers vertellen dan over het leven van de groepen. De damherten mag je om 12.00, 13.00, 14.00, 15.00 en 16.00 uur zelf voeren; het voer is gratis. Het voeren van de apen door bezoekers is sinds 2020 niet meer toegestaan.

De Treewalk is een boomkroonpad van 250 m lang met 11 hangbruggen en 12 platforms op tot 12 m hoogte, zonder schroeven aan de bomen bevestigd. Het kost € 5 extra en is vanaf 5 jaar onder begeleiding toegestaan; hoogtevrees is wel een bezwaar.

Openingstijden en prijzen

• Seizoen: van half maart tot begin november dagelijks en bij elk weer. In de winter blijft het park gesloten; dan is het ongestoorde paartijd.
• Entree: volwassenen € 13,90, kinderen van 5 tot 14 jaar € 9,90, onder de 5 gratis, scholieren en studenten € 12,90. Er wordt alleen met pas betaald; vooraf reserveren hoeft niet.
• Parkeren: gratis.

Reken voor rondwandeling, voederrondes en Treewalk op twee tot drie uur.

Bereikbaarheid

Het park ligt bij de Mendlishauser Hof, ten westen van Salem in de Bodenseekreis; voer in je navigatie gewoon “Affenberg Salem” in. Buslijn 110 rijdt tussen Überlingen en Oberuhldingen langs de Affenberg. In het najaar van 2026 was de directe toegangsweg vanuit Salem/Stefansfeld afgesloten wegens werkzaamheden aan de L 205; een omleiding loopt via Frickingen.

Tripto-tip

Kom naar een van de voederrondes aan het eind van de ochtend en blijf daarna nog langs het pad zitten: als de groep verzadigd is, wordt er gevlooid, gespeeld en geruzied, en dan zie je het meeste. Op slechts enkele kilometers liggen klooster en slot Salem en de bedevaartskerk Birnau.