Felsenmeer

Op de helling van de Felsberg, boven Lautertal-Reichenbach, ligt een stroom van steen: duizenden donkergrijze, rond geslepen blokken trekken als een versteende rivier door het beukenbos. Het Felsenmeer (rotsenzee) in de Odenwald is iets meer dan 2 km lang, tot 100 m breed en overbrugt zo'n 200 hoogtemeters. Wie hier van blok naar blok klimt, stuit halverwege op een verrassing: werkstukken die Romeinse steenhouwers zo'n 1700 jaar geleden bewerkten en vervolgens lieten liggen.

Ontstaan: wolzakken uit de diepte

De blokken bestaan uit kwartsdioriet, een op graniet lijkend dieptegesteente dat de steenhouwers later “Felsberg-Granit” noemden. Het ontstond op 12 tot 15 km diepte en koelde over miljoenen jaren af, waarbij het in spleten scheurde. Onder een subtropisch klimaat ontbond de verwering het gesteente langs die scheuren en rondde de randen af; geologen spreken van wolzakverwering. In de laatste ijstijd spoelde smeltwater het gruis tussen de blokken weg, waarna de blootgelegde brokken de helling af gleden en zich verzamelden in het dalletje van de Felsenmeerbach. In 2006 werd het Felsenmeer uitgeroepen tot Nationaler Geotop; het hoort bij het UNESCO-geopark Bergstraße-Odenwald en ligt in het natuurgebied “Felsberg bei Reichenbach”.

De Romeinen op de Felsberg

Wat het Felsenmeer onderscheidt van andere blokkenvelden, zijn de Romeinse werkplaatsen. Bijna 300 onvoltooide of beschadigde werkstukken op 15 werkplaatsen zijn bewaard gebleven, gedateerd in de 2e tot 4e eeuw. De steenhouwers kloofden de blokken met ijzeren wiggen en zaagden ze met zagen die ze direct boven op de rotsen opbouwden. Vertoonde een blok vlak voor de afwerking een fout in het gesteente, dan bleef het liggen. Juist die mislukkingen kun je nu bekijken.

Wat je er ziet

• Riesensäule: 9,3 m lang en zo'n 27,5 ton zwaar, volledig bewerkt. Drie aangezette zaagsneden laten zien dat men haar wilde doorsnijden. Bij een brand op 1 mei 1980 brak er een stuk af.
• Altarstein: hier zie je goed hoe platen eerst werden ingezaagd en dan met wiggen losgeklooft, inclusief een mislukte splijting.
• Pyramide, Schiff und Sarg: het “Schiff” (schip) heeft met 12,35 m de langste doorlopende werkrand van de berg, de “Sarg” (doodskist) werd door een foute snede onbruikbaar.
• Siegfriedquelle: aan de voet van het Felsenmeer geldt ze als een van de mogelijke plekken waar in het Nibelungenlied Siegfried werd vermoord.
• Infozentrum: het in 2007 geopende Felsenmeer-Informationszentrum legt in een klein museum geologie, Romeinse tijd en sagen uit.

De sage van de twee reuzen

De mensen in het Lautertal hadden een eigen verklaring voor de stenen: twee reuzen, een op de Felsberg en een op de tegenoverliggende Hohenstein, bekogelden elkaar in een ruzie met rotsblokken. De reus van de Felsberg verloor en ligt nog steeds onder de blokken begraven. Sommigen zeggen dat je hem af en toe nog hoort brullen.

Bezoek en tijdsplanning

De klassieke route loopt vanaf de parkeerplaats bij het informatiecentrum recht door de blokken omhoog naar de Riesensäule. Voor op- en afdaling met pauzes reken je op minstens 1,5 tot 2 uur; met infocentrum en rondwandeling eerder een halve dag. Gemakkelijker is instappen van bovenaf, bij de Römersteine in Beedenkirchen, waar ook het 2,5 km lange geologisch-historische leerpad begint. Het terrein is vrij toegankelijk; alleen voor parkeren betaal je.

Draag stevige schoenen met een goed profiel; op natte rots wordt het glad. Voor kinderwagens en rolstoelen is het blokkenveld niet geschikt. Blijf bij de afdaling alsjeblieft op de paden: door sluippaadjes lijdt het bos, daarom heeft HessenForst extra stukken ingezaund voor bosverjonging.

Openingstijden infocentrum

• 18 tot en met 30 oktober: woensdag tot en met vrijdag 11.00–16.00 uur, zaterdag en zondag 10.00–17.00 uur
• November: alleen zaterdag en zondag 11.00–16.00 uur

In het infocentrum zijn een winkel en het bistro “Koboldklause” met biertuin; op veel weekenden is ook het kiosk bij de Riesensäule open.

Bereikbaarheid en parkeren

Rijd via de Beedenkirchener Straße naar de parkeerplaats Felsenmeer. Rijd niet via Auerbach-Hochstädten: de Felsbergstraße is daar afgesloten en eindigt als wandelpad, ook als navigatie-apps haar voorstellen. Parkeren kost € 5 per dag voor auto's, € 3 voor motoren en € 10 voor campers. Neem gepast muntgeld mee; bankbiljetten worden niet aangenomen. Op mooie weekenden is de parkeerplaats snel vol; uitwijkparkeerplaatsen zijn er bij de Ohlyturm op de Felsberg en bij de Lautertalhalle.