Felsenkirche Idar-Oberstein

Wie door de oude binnenstad van Oberstein slentert en omhoogkijkt, ziet een wit kerkje dat als opgeplakt in een bijna loodrechte rotswand hangt. De Felsenkirche (rotskerk) werd meer dan 500 jaar geleden in een holte van de Schlossfelsen gebouwd, zo'n 60 meter onder de oude burcht. Ze is het symbool van Idar-Oberstein en een van de ongewoonste kerken van Rijnland-Palts. Naar binnen ga je tegenwoordig door een tunnel in de berg, en alleen met een gids.

Geschiedenis: een kerk onder de vallende stenen

De kerk liet Wirich IV. van Daun-Oberstein bouwen tussen 1482 en 1484, op de fundamenten van een oudere grotburcht. Aan wie ze gewijd was, is niet met zekerheid vastgesteld; documenten wijzen op de heilige Walburga. Vanaf de Reformatie tot 1964 was ze de protestantse parochiekerk van Oberstein.

De ligging had een prijs. Vallend gesteente beschadigde de kerk meermaals zwaar, en in 1742 en 1858 moest ze daarna ingrijpend worden herbouwd. Eind jaren zeventig besloten kerkgemeente, stad en deelstaat de rots blijvend te beveiligen. Vanaf 1980 stond er een zo'n 70 meter hoge steiger tegen de wand, vermoedelijk de hoogste die tot dan toe in Europa tegen een rotswand was opgetrokken. 84 ankers houden sindsdien losse blokken in de berg vast. Met Pasen 1981 waren de werkzaamheden na bijna drie jaar klaar.

De sage van de broedermoord

Een sage plaatst het verhaal in de elfde eeuw. Op burcht Bosselstein boven de kerk woonden de broers Wyrich en Emich van Oberstein, allebei verliefd op Bertha van Lichtenburg. Toen Wyrich hoorde van de verloving van zijn jongere broer, duwde hij hem uit het burchtraam. Als boetedoening moest hij op de plek waar Emich stierf eigenhandig een kapel bouwen. Toen hij God om een teken van vergeving vroeg, ontsprong er een bron in de rots. Bij de inwijding zakte Wyrich dood neer bij het altaar.

Wat je er ziet

• De tunnel: sinds 1981 bereik je de kerk door een zo'n 38 meter lange voetgangerstunnel met twee bogen, die 9,50 meter hoogteverschil overbrugt. De tunnel werd in de zomer van 1980 uitgeblazen, met zorg voor de huizen eronder.
• Het vleugelaltaar: het belangrijkste kunstwerk, geschilderd door de zogeheten Meester van het Obersteiner Altaar, toont het lijden van Christus.
• Grafmonument van een ridder: het epitaaf in volle wapenrusting toont Philipp II. van Daun-Oberstein, de vader van de bouwer.
• Apostelschilderingen: langs de balustrade van de galerij staan de apostelen in een boerse omgeving, geschilderd in de zeventiende en achttiende eeuw.
• Glasfragmenten: resten van de laatgotische ramen die bij de rotsval van 1742 braken.
• Het orgel: in 2001 gebouwd door Rainer Müller, in de orgelkas van de orgelbouwers Stumm uit 1756, met 21 registers.

Rondleidingen en prijzen

Op eigen houtje bezoeken kan niet: de kerk is alleen met een rondleiding toegankelijk.

• 15 maart tot en met 15 november: dinsdag tot en met zondag om 13.30 en 15.00 uur
• Schoolvakanties en feestdagen in Rijnland-Palts: dagelijks om 11.00, 13.30 en 15.00 uur
• Entree: volwassenen € 5, met gastenkaart € 4,50; gereduceerd (kinderen van 6 tot en met 16, studenten, mensen met een beperking vanaf GdB 50) € 4
• Gezinnen: het eerste kind van 6 tot en met 16 jaar gratis, elk volgend kind betaalt € 4

Groepen boeken via de EdelSteinLand Tourist-Information. Af en toe vinden in de kerk kerkdiensten en huwelijken plaats, en op kerstavond de nachtmis.

De weg naar boven

Met de auto kom je niet bij de kerk. Elke route is een flinke wandeling met steile stukken en veel trappen. Het gemakkelijkst is de grotendeels vlakke weg vanaf het eind van de Genossenschaftsstraße, maar daar zijn geen parkeerplaatsen. Ook dan moet je in de tunnel nog meer dan 40 treden nemen. Voor mensen in een rolstoel, met een rollator of met hartklachten is een bezoek daarom nauwelijks haalbaar. Reken voor de wandeling en de rondleiding samen op ruim een uur. Het mooiste fotomotief heb je beneden vanuit de oude stad, waar de kerk boven de daken in de rotswand zit.