Burg Lichtenberg

Wie Burg Lichtenberg van het ene eind naar het andere afloopt, legt bijna een halve kilometer af. Met een lengte van 425 m behoort ze tot de langste burchtruïnes van Duitsland en is ze het grootste burchtcomplex van de Palts. Ze troont op een bergrug boven het dorp Thallichtenberg in het district (Landkreis) Kusel. Anders dan veel andere burchten in de Palts is ze geen kale ruïne: tussen muren en poorten staan een kerk, twee musea, een jeugdherberg en een bergfried waarop je kunt klimmen.

Geschiedenis: nooit veroverd, toch een ruïne

De burcht wordt voor het eerst genoemd in 1214, en wel bij een rechtszaak: de graven van Veldenz hadden haar onrechtmatig gebouwd op land van de abdij Saint-Remi in Reims. De burcht moest worden afgebroken, maar bleef staan. Nadat het geslacht Veldenz in 1444 was uitgestorven, ging ze naar de hertogen van Pfalz-Zweibrücken, die haar tot 1793 hielden.

Lichtenberg was nevenresidentie, landgoed en tot 1755 zetel van het ambtsbestuur, dat toen naar Kusel verhuisde. In 1529 overnachtten hier de hervormers Zwingli, Oecolampadius, Bucer en Sturm op weg naar het Godsdienstgesprek van Marburg. De burcht werd nooit veroverd. Na de Negenjarige Oorlog was ze zelfs de enige onverwoeste burcht van de Palts. Pas een grote brand op 26 oktober 1799 maakte er een ruïne van. Alleen de burchtkerk en de Landschreiberei (het voormalige bestuurskantoor), die ver genoeg van de hoofdburcht af stonden, bleven gespaard.

Een curiositeit volgde na de Napoleontische oorlogen: vanaf 1816 hoorde het gebied bij Saksen-Coburg-Saalfeld, en de exclave heette vanaf 1819 naar de burcht Fürstentum Lichtenberg (vorstendom Lichtenberg). In 1834 werd het afgestaan aan Pruisen. Sinds 1895 is de burcht een beschermd monument.

Wat je er ziet

• Bovenburcht en benedenburcht: oorspronkelijk waren het twee burchten, zo'n 130 m van elkaar. De bovenburcht ontstond aan het eind van de 12e of begin van de 13e eeuw op het hoogste punt, de benedenburcht in de 14e eeuw aan de punt van de rug. Rond 1400 groeiden beide aan elkaar door een gemeenschappelijke ringmuur.
• De bergfried: de vierkante toren van de bovenburcht is ongeveer 33 m hoog en overdag als uitkijktoren geopend. Vanaf boven kijk je naar het zuiden tot aan Kusel. De buitentrap naar de hoge ingang werd in 2016 vervangen door een metalen trap.
• Poorten en bolwerken: meerdere poorten achter elkaar, zwingermuren en torens uit de 15e en 16e eeuw laten zien hoe de aanvalszijde werd versterkt. In de benedenburcht is de poortconstructie met de oorspronkelijke burchtkapel erboven het opvallendste restant.
• Burchtkerk en tiendschuur: tussen de burchtdelen staan de kerk van 1755/58 en de Zehntscheune (tiendschuur) van 1738.
• Oertijdmuseum Geoskop: het moderne museum toont fossielen uit de Palts van zo'n 290 tot 300 miljoen jaar geleden, platentektoniek en de geschiedenis van de mijnbouw in het Nordpfälzer Bergland.
• Pfälzer Musikantenland-Museum: het is gevestigd in de tiendschuur, die van 1979 tot 1984 werd herbouwd, en is gewijd aan de muzikantentraditie van de West-Palts.

Bezoek en tijdsplanning

Voor een rondgang over het terrein met beklimming van de toren heb je ongeveer een uur nodig, met beide musea twee tot drie uur. De musea hebben eigen openingstijden en entreeprijzen; controleer ze vóór je bezoek op de website van de burcht. Op de burcht zijn een restaurant en een kiosk, en in de voorburcht een jeugdherberg die er al sinds de jaren twintig is. Op de burcht worden concerten en andere evenementen gehouden, en paren kunnen hier ook trouwen.

Bereikbaarheid en parkeren

De burcht ligt tussen Thallichtenberg, Ruthweiler en Körborn, net geen 4 km ten noordwesten van Kusel. Een grote parkeerplaats ligt ten oosten van de burcht, direct aan de Burgstraße tussen Thallichtenberg en Körborn; vandaar zijn het maar een paar stappen naar de poort. Wandelaars bereiken de burcht ook via boswegen vanuit de omliggende dorpen; vanuit Thallichtenberg is het zo'n 100 hoogtemeters omhoog. Voor campers is er een aparte camperplaats.