Chilehaus

Het Chilehaus in Hamburg is een van de beroemdste kantoorgebouwen van Duitsland en een hoofdwerk van het baksteenexpressionisme. Het donkere klinkergebouw in de Kontorhausviertel (wijk met kantoorpanden) doet met zijn spitse oosthoek denken aan de boeg van een schip. Sinds 2015 maakt het deel uit van het UNESCO-werelderfgoed. Je hoeft geen entree te betalen om het te bewonderen: het Chilehaus hoort bij de bezienswaardigheden van Hamburg die je vooral al wandelend en met een rondje om het blok beleeft.

Geschiedenis: salpeter, klinkers en een architect

Het Chilehaus werd gebouwd van 1922 tot 1924 naar plannen van architect Fritz Höger. Opdrachtgever was de koopman Henry B. Sloman, die zijn fortuin had gemaakt met de handel in Chileens salpeter. Na zijn 32 jaar werk in Zuid-Amerika noemde hij het huis “Chilehaus”. De bouw begon op 14 mei 1922, in februari 1924 werd het gebouw aan de opdrachtgever overgedragen.

De gevel bestaat uit Bockhorner klinkers. Höger sprak van ruwe, uitgesorteerde stenen die hij bewust toepaste. Dat betekent echter niet dat er echt afval werd gemetseld. Het huis staat op gewapend-betonpalen van tot wel 16 m lengte, samen zo'n 18.000 meter. De bouwkosten lagen bij ongeveer 10 miljoen rijksmark, preciezer is het door inflatie en geldhervormingniet te zeggen. Sinds 1983 is het gebouw een cultuurmonument.

Oorspronkelijk verhuurde Sloman de ruimtes aan veel kleine import- en exportbedrijven. Tegenwoordig zitten op de begane grond onder meer een Manufactum-winkel en een pianosalon van C. Bechstein.

Wat je er ziet

Het huis heeft negen tot tien verdiepingen; de bovenste lagen springen als terrassen terug. In totaal heeft het zo'n 36.000 m² bruto vloeroppervlak op een grondoppervlak van 5.950 m². Dat lijkt gigantisch, maar de getrapte daken en de vele baksteenornamenten geven de gevel ritme.

• De oostpunt: het beroemdste uitzicht is vanuit het oosten op de smalle punt die als een scheepsboeg tussen twee straten uitsteekt. Hier worden de meeste foto's gemaakt.
• Rond het huis: loop eens helemaal om het blok. Het gebouw staat tussen Niedernstraße, Burchardstraße, Pumpen, Klingberg en Depenau en toont aan elke kant andere klinkerdetails.
• De binnenhof: de Fischertwiete loopt onder een brugachtige verbinding tussen twee gebouwdelen door. Vanaf de rustige binnenhof leiden twee trappenhuizen het huis in. Omdat het gebouw grotendeels verhuurd is, is toegang tot de binnenruimtes niet gegarandeerd; de hoven kun je wel verkennen.
• Welterbe Info Point: in het Chilehaus bevindt zich een infopunt over het werelderfgoed. Check de openingstijden vooraf.

UNESCO-werelderfgoed en context

Op 5 juli 2015 nam de UNESCO de “Speicherstadt en de Kontorhausviertel met Chilehaus” op in de Werelderfgoedlijst. Het Chilehaus is daarin het bekendste afzonderlijke gebouw. De Kontorhausviertel bestaat uit grote bakstenen gebouwen die voor handelsfirma's werden opgetrokken, en het Chilehaus geldt als voorbeeld van deze bouwstijl uit de jaren twintig. Het loont daarom om je bezoek niet tot één foto te beperken, maar de buurt te voet te verkennen. Sloman had het perceel al in oktober 1921 gekocht, dus planning en bouw vielen in de tijd van de inflatie, wat verklaart waarom de kosten alleen te schatten zijn.

Bezoek en tijdsplanning

Voor de buitenkant en een wandeling over de hof heb je 30 tot 45 minuten nodig; met fotostops kan het langer duren. Wie dieper wil gaan, kan het Chilehaus combineren met een wandeling door de hele Kontorhausviertel. Daarvoor zijn er audiotours om zelf te volgen die het Chilehaus omvatten. Of er rondleidingen door het huis zelf zijn, kun je navragen via de website chilehaus.de.

Entree en openingstijden

Voor de buitengevel en de openbaar toegankelijke hoven betaal je niets. Vraag vooraf na op welke tijden de binnenhof toegankelijk is. Als huisnummer vind je Fischertwiete 1 (Info Point) en Fischertwiete 2 (toerisme- en kaartensites). Voor de navigatie volstaan de postcode 20095 en de naam Chilehaus.

Bereikbaarheid

Het Chilehaus ligt in de oude stad, aan de rand van de Kontorhausviertel, Fischertwiete 2, 20095 Hamburg. Metrostation Meßberg (U1) is het dichtstbijzijnde punt. Wie met de auto komt, kiest het best een parkeergarage in het centrum; actuele parkeertarieven hoor je bij de exploitanten van de parkeergarages. De Hamburg Card (vanaf € 12,90) is inclusief reizen met de HVV.

Met kinderen en toegankelijkheid

De wandeling is kort en goed te doen met kinderen. De buitenkant ligt gelijkvloers; vraag over de toegankelijkheid van de binnenruimtes en het Info Point het best vooraf na.

In de buurt

Te voet bereik je de Speicherstadt, die samen met de Kontorhausviertel tot het werelderfgoed behoort. Het Chocoversum ligt een paar minuten lopen verderop, en het Museum für Kunst und Gewerbe (museum voor kunst en kunstnijverheid) is in de buurt van het Hauptbahnhof. In de Kontorhausviertel zelf loont bovendien een blik op andere bakstenen gebouwen zoals de Sprinkenhof.