Burg zu Burghausen

De Burg zu Burghausen in het Opper-Beierse Burghausen aan de Salzach geldt met 1051 meter als het langste burchtcomplex ter wereld; zo staat het ook in het Guinness Book of Records. Op een smalle bergrug tussen het groene Wöhrsee en de Salzach liggen de hoofdburcht en vijf voorhoven met poorten, torens, kapellen en verdedigingsmuren aaneengeschakeld. Het terrein is vrij toegankelijk, het uitzicht op de oude binnenstad en de rivier is prachtig, en in de hoofdburcht wacht een staatsmuseum met laatgotische kunst.

Geschiedenis: residentie van de rijke hertogen

De burchtberg was al in de voorchristelijke tijd bewoond; vondsten gaan terug tot de 1e eeuw v.Chr. In de 11e eeuw begon de uitbouw tot burcht, en in de 12e eeuw zetelden hier de graven van Burghausen. Na de dood van de laatste graaf viel het complex in 1168 aan de Wittelsbachers, en vanaf 1255 liet hertog Hendrik XIII van Neder-Beieren de burcht royaal uitbreiden.

Haar huidige vorm kreeg ze in de 15e eeuw onder de hertogen van Beieren-Landshut, vooral onder Joris de Rijke. Burghausen was hun tweede residentie en de woonplaats van de hertoginnen. De bekendste is de Poolse koningsdochter Hedwig (Jadwiga), wier huwelijk met Joris in november 1475 als de “Landshuter Hochzeit” met zo'n 10.000 gasten in de geschiedenis is ingegaan. Voor de nieuwe hertogin werd de burcht na 1475 uitvoerig verbouwd, en een hofordonnantie uit 1471 getuigt van een groot hof.

Wat je er ziet

Een wandeling over de hele lengte duurt zonder museum ongeveer een uur, met pauzes en omwegen gerust langer.

• Hoofdburcht met palas: in het oudste deel aan de zuidpunt vind je het Staatliches Burgmuseum (staatsburchtmuseum) van de Bayerische Schlösserverwaltung, met meubels, wapens en laatgotische schilderijen in de vertrekken van de hertogen, aangevuld met een Staatsgalerie. Direct ernaast staat de Elisabethkapelle uit 1255, die geldt als het oudste vroeggotische kerkgebouw van Zuid-Beieren. De tijdelijke tentoonstelling “Frauenzimmer – Frauenhof” is nog tot 27 oktober 2026 bij de entree inbegrepen.
• Burchthof en Kemenate: in de Kemenate (het vrouwenverblijf) toont het stadsmuseum de geschiedenis van stad en burcht.
• Vijf voorhoven: naar het noorden volgen de voorhoven met het Georgstor, woonhuizen, weergangen en kapellen, waaronder de omstreeks 1489 begonnen Hedwigskapelle, die hertogin Hedwig en hertog Joris schonken. De Georgstor met twee torens uit 1494 draagt de naam van de hertog.
• Pulverturm (buskruittoren): de machtige voorverdediging ten westen van de burcht werd uitgebouwd met zes geschutsopstellingen.
• Uitkijkpunten: vanaf de burchtrug kijk je op de kleurige huizen van de oude binnenstad, over de Salzach naar Oostenrijk en op het Wöhrsee.
• Kolonie van kaalkopibissen: in het buitenwerk broedt de zeldzame kaalkopibis (Waldrapp), een ernstig bedreigde ibissoort.

Tickets en openingstijden

Volgens de Bayerische Schlösserverwaltung:

• Burchtterrein met de hoven: altijd vrij toegankelijk (behalve bij bijzondere evenementen)
• Staatliches Burgmuseum met Staatsgalerie: 28 maart tot en met september dagelijks 9.00–18.00 uur, oktober tot 27 maart dagelijks 10.00–16.00 uur
• Gesloten op 1 januari, carnavalsdinsdag en op 24, 25 en 31 december

Entree burchtmuseum: regulier € 6, met korting € 5. De Museumspass voor burchtmuseum, stadsmuseum en Haus der Fotografie kost € 10 (met korting € 8). Kinderen en jongeren onder de 18 jaar komen gratis binnen in het staatsmuseum. Tickets zijn alleen verkrijgbaar aan de kassa in het bezoekerscentrum; online reserveren is niet nodig.

Rondleidingen: de tour “Geheime Pfade” (geheime paden) voert in het weekend om 10.30 en 13.00 uur gedurende ongeveer 90 minuten naar plekken die anders gesloten zijn (volwassenen € 6 extra bovenop de entree, onder de 18 jaar € 4, aanmelding verplicht). Voor de rondleiding door de Pulverturm heb je een zaklamp en stevige schoenen nodig.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de auto: Burghausen ligt aan de grens met Oostenrijk, ongeveer anderhalf uur ten oosten van München. Volgens de stad parkeer je gratis op de parkeerplaats bij de Messehalle, van waar het maar een korte wandeling is naar de burchtingang. Ook de parkeergarage Neustadt biedt veel plaatsen.

Met trein en bus: Burghausen heeft een eigen station; vanuit München reis je met overstap in Mühldorf. De Citybus brengt je naar de halte Burg. Vanaf de halte “Ludwigsberg/Burg” is het ongeveer 300 meter naar de ingang. Vanuit de oude binnenstad leiden steile trappen en steegjes omhoog; dat is de mooiste, maar ook de zwaarste route.

Met kinderen en toegankelijkheid

Het pad over de burchtrug is grotendeels vlak en geplaveid en daarom ook geschikt voor rolstoel en kinderwagen. Een lift vanuit de oude binnenstad is er niet, gebruik dus de toegang vanuit de Neustadt. Kinderen onder de 14 jaar mogen het museum alleen met begeleiding in. Voor gezinnen zijn de weergangen en torens een avontuur, en in de zomer nodigt het Wöhrsee onder de burcht uit tot zwemmen.

In de buurt

• Oude binnenstad van Burghausen: het kleurrijke Stadtplatz met gevels in Inn-Salzach-stijl ligt direct onder de burcht.
• Wöhrsee: het zwemmeer met historisch houten bad aan de voet van de burchtmuren.
• Altötting: de bekendste bedevaartsplaats van Beieren, met de Gnadenkapelle, ligt ongeveer een half uur verderop.
• Haus der Fotografie: het museum in de burcht is bij de Museumspass inbegrepen.