Burg Altena

Burg Altena troont op een rotsuitloper hoog boven de Lenne in het Sauerland en is een van de bekendste burchten van Noordrijn-Westfalen. Hier ontstond in 1914 de eerste vaste jeugdherberg ter wereld, waarvan je de originele kamers nu kunt bezichtigen. Ook de musea van de burcht hebben gratis entree, en een belevingslift brengt je vanuit de oude stad dwars door de rots naar de burchtbinnenplaats. Een uitstapje dat geschiedenis, uitzicht en gezinsplezier combineert.

Geschiedenis: van grafenburcht tot mythe van de jeugdherbergen

De muren gaan vermoedelijk terug tot rond 1100. Vanaf 1161 noemden de graven van Altena zich naar de burcht; later verplaatsten ze hun zetel en heette het graafschap voortaan Mark. In 1455 brandde de burcht, later trok er een Brandenburgs garnizoen in, daarna dienden delen als armenhuis, rechtbank en gevangenis. In de 18e eeuw raakte het complex in verval. Van 1907 tot 1914 werd het met giften van de Märkischer Burgverein grotendeels herbouwd, in historiserende stijl en destijds hevig omstreden.

In 1914 openden de leraar Richard Schirrmann en Wilhelm Münker in de burcht de eerste permanente jeugdherberg ter wereld – de kiem van een beweging die nu over de hele wereld verspreid is. Sinds 2007 geldt de burcht als monument van nationaal belang.

Wat je er ziet

• Wereldjeugdherberg: slaapzaal en dagverblijf met de inrichting van 1914 laten zien hoe sober jonge wandelaars toen overnachtten.
• Musea van Burg Altena: harnassen en jachtwapens, ridderleven, ijzersmelterij en draadtrekkerij van het graafschap Mark. In het Kommandantenhaus staat een echt holenberskelet, in de bergfried is een angstgat en in de kerker draait het om marteling en heksenvervolging. Voor de rondgang rekent het museum op ongeveer 1,5 uur.
• Belevingslift: een ongeveer 90 meter lange tunnel met licht- en geluidsvoorstellingen over sagen uit de streek leidt naar de lift, die je 85 meter omhoog brengt naar de burchtbinnenplaats.
• Uitzicht: vanaf de weergangen en de rondweg kijk je over het smalle Lennedal en de daken van de oude stad.

Tickets en openingstijden

De musea van de burcht zijn dinsdag tot en met vrijdag van 9.30 tot 17.00 uur open, in het weekend en op feestdagen van 11.00 tot 18.00 uur; op maandag is het rustdag, behalve op feestdagen. De entree is sinds april 2024 gratis, een gift volgens het principe “betaal wat je wilt” is welkom. Alleen bij de feesten “Anno Tuck” in augustus en het Winter-Spektakulum op het eerste adventsweekend betaal je entree voor het evenement. De belevingslift kost voor volwassenen € 4,80, met korting € 3,50, gezinnen betalen € 12. Een multimediagids in het Duits, Engels of Nederlands leen je voor € 2,50. (Gegevens van oktober 2026)

Bereikbaarheid en parkeren

Vanaf station Altena loop je ongeveer 500 meter over de Lennebrug en door het voetgangersgebied naar de belevingslift. Een alternatief is de Burgweg, die zo'n 50 meter van het station begint. Op de burchtberg zelf zijn geen parkeerplaatsen. Je parkeert het best op de grote, grotendeels gratis parkeerplaats Langer Kamp, ongeveer 900 meter van de lift. Van Pasen tot oktober rijdt in het weekend en op feestdagen een buurtbus tussen Langer Kamp, Drahtmuseum en burcht.

Met kinderen en tips

Voor kinderen is alleen al de rit door de tunnel een hoogtepunt; boven wachten harnassen en de burchtbinnenplaats. Reken op ongeveer twee uur. Spectaculair wordt het tijdens de poppenspeeldagen van 3 tot 8 november 2026. Houd je van rust, kom dan op een doordeweekse dag. Neem voor de wandeling omhoog comfortabele schoenen mee.

In de buurt

Vlakbij liggen het Deutsches Drahtmuseum (Duits draadmuseum) in de oude stad, dat eveneens gratis entree biedt, en de Luisenhütte Wocklum bij Balve, een van de oudste bewaard gebleven hoogovencomplexen van Duitsland. Langs de Lenneroute fiets je door het dal.