Bremer Rathaus und Roland

Het Bremer Rathaus met de Roland op de Marktplatz is het hart van de Hanzestad Bremen en sinds 2004 UNESCO-werelderfgoed. Het gotische raadhuis met zijn rijke gevel in Weserrenaissancestijl geldt als het enige raadhuis uit de late middeleeuwen in Europa dat nooit verwoest is. Ervoor waakt sinds 1404 de stenen Roland als symbool van vrijheid en marktrecht. Samen met dom, Schütting en Bürgerschaft vormen ze een van de mooiste marktpleinen van Duitsland – en bij een rondleiding zie je ook de weelderige Obere Rathaushalle.

Geschiedenis: burgertrots in steen

Rond 1400 was Bremen rijk en zelfbewust. De raad liet vanaf 1405 een nieuw raadhuis bouwen als gotisch zaalgebouw: beneden een open hal voor het “marktvolk”, boven een grote zaal voor de raad en representatieve gelegenheden. Aan de marktzijde staan nog steeds de beelden van de keizer en de zeven keurvorsten uit de bouwtijd.

Zo'n 200 jaar later was dat de senaat niet meer genoeg. Bouwmeester Lüder von Bentheim gaf het gebouw vanaf 1608 zijn huidige paradegevel in Weserrenaissancestijl: een grote middenrisaliet met Vlaamse gevel, balustrades, reliëfs, engelen en fabeldieren. Van 1909 tot 1913 kwam er naar plannen van de Münchense architect Gabriel von Seidl aan de achterkant het Neue Rathaus bij, dat zich bewust ondergeschikt opstelt. Nu is het raadhuis de zetel van senaat en burgemeester van de deelstaat Bremen.

De Roland werd in 1404 geplaatst, nadat troepen van de aartsbisschop in 1366 zijn houten voorganger hadden verbrand. Het beeld is 5,47 meter hoog, met sokkel en baldakijn meet het monument 10,21 meter – het grootste vrijstaande standbeeld uit de Duitse middeleeuwen. Roland, de legendarische paladijn van Karel de Grote, houdt een blank zwaard vast als teken van rechtspraak en een schild met de rijksadelaar. De boodschap aan de aartsbisschop was helder: Bremen eist keizerlijke rechten en vrijheden op.

Wat je er ziet

• De marktgevel: neem de tijd voor de details – beelden, maskers en reliëfs vertellen verhalen uit de bijbel, de oudheid en de stadsgeschiedenis.
• De Roland: let op de afstand tussen de knieën; die komt in de buurt van de oude Bremer el en wordt graag uitgelegd als standaardmaat.
• De Bremer Stadtmusikanten: het bronzen beeld van Gerhard Marcks staat aan de westzijde van het raadhuis. Ezel, hond, kat en haan zijn het populairste fotomotief van de stad.
• De Obere Rathaushalle (alleen met rondleiding): een grote zaal met hangende scheepsmodellen, wandschilderingen en de Güldenkammer met jugendstilinrichting. Daarbij komt de feestzaal in het Neue Rathaus.
• De Ratskeller onder het raadhuis, een historische wijnkelder met restaurant.

Rond de Marktplatz: tegenover het raadhuis staat de Schütting, het oude huis van de kooplieden, aan de zuidoostkant het moderne Haus der Bürgerschaft, het deelstaatparlement. De torens van de dom rijzen er direct naast op, en in het noorden sluit de kerk Unser Lieben Frauen aan. Nauwelijks een plein in Duitsland toont kerk, parlement, regering en kooplieden zo dicht naast elkaar – precies dat samenspel waardeert de UNESCO.

Overigens: het raadhuis is geen museum. Hier vergadert elke week de senaat en de burgemeester is tegelijk regeringsleider van de kleinste deelstaat. Als er vlaggen hangen of staatsgasten komen, wordt het op het plein dan ook levendig.

Rondleiding door het raadhuis: tijden en tickets

Het raadhuis is een werkgebouw, dus je komt er alleen in met een rondleiding van Bremen Tourismus (stand oktober 2026):

• Duits: maandag tot en met zaterdag om 11.00, 12.00, 15.00 en 16.00 uur, op zondag om 11.00 en 12.00 uur
• Engels: dagelijks om 12.00 uur
• Prijs: vanaf € 9,50 per persoon; kinderen tot 12 jaar krijgen een gratis ticket; met de BremenCARD is er korting
• Duur: ongeveer een uur

Door senaatsbijeenkomsten worden data pas ongeveer een maand van tevoren vrijgegeven; bij ontvangsten of zittingen vervallen de rondleidingen. Tickets zijn er online en bij de Tourist-Information Böttcherstraße. Verzamelpunt is een klein deurtje aan de domzijde van het raadhuis, naast de ruiterstandbeelden. Rugzakken, tassen, paraplu's en natte jassen moet je in de garderobe achterlaten; toiletten en zitplaatsen zijn er in het raadhuis niet.

Bereikbaarheid

Met de trein: vanaf het Bremer Hauptbahnhof loop je in ongeveer een kwartier door het centrum naar de Marktplatz, of je neemt de tram tot de halte Domsheide. Het Deutschlandticket geldt in het regionale openbaar vervoer.

Met de auto: parkeer in een van de parkeergarages in het centrum; de Marktplatz zelf ligt in het voetgangersgebied.

Tips voor je bezoek

• De Marktplatz is dag en nacht vrij toegankelijk – bijzonder sfeervol in het blauwe uur, als raadhuis en dom worden aangelicht.
• Boek de rondleiding tijdig, vooral in het weekend en in de vakanties, want het aantal plaatsen is beperkt.
• Direct ernaast vind je de St.-Petri-Dom, de Böttcherstraße en de wijk Schnoor; naar de Weserpromenade Schlachte is het maar een paar minuten.
• Met kinderen is een omweg naar de Stadtmusikanten de moeite waard – volgens de legende brengt het geluk als je de voorpoten van de ezel omvat.