Wieskirche (bedevaartskerk van de Gegeselde Heiland op de Wies)

De Wieskirche bij Steingaden in de Beierse Pfaffenwinkel geldt als een van de volmaaktste kunstwerken van de rococo en staat sinds 1983 op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Midden in een weiland, met de Alpen als achtergrond, ziet de bedevaartskerk er van buiten bijna sober uit – des te overweldigender is het lichtdoorstroomde interieur vol goud, stucwerk en fresco's. Ruim een miljoen mensen bezoeken de “Wies” elk jaar. De toegang is gratis, en een omweg loont ook op weg naar de koningskastelen.

Geschiedenis: het tranenwonder op de Wies

Het verhaal begint met een onopvallend houten beeld. Voor de Goede Vrijdagprocessie liet het klooster van Steingaden in de jaren 1730 uit delen van oude beelden een gegeselde Heiland samenstellen. Omdat het beeld artistiek weinig geslaagd werd gevonden, belandde het al snel op een zolder. In 1738 haalde de boerin Maria Lory het naar haar hoeve op de Wies. Op 14 juni 1738 meende ze tijdens het avondgebed tranen op het gezicht van het beeld te zien – het zogenoemde tranenwonder.

Al snel ontstond een bedevaart. Twee jaar later kwamen er al duizenden pelgrims, en een kleine kapel was algauw te klein. Abt Hyazinth Gassner gaf de bouwmeester Dominikus Zimmermann uit Landsberg opdracht voor een bedevaartskerk. Er werd gebouwd van 1745 tot 1754, eerst alleen het koor – voor het geval de stroom pelgrims zou opdrogen. De fresco's schilderde zijn broer Johann Baptist Zimmermann. Begroot was 30.000 gulden, uiteindelijk kostte de bouw zo'n 180.000 gulden. Sinds de secularisatie van 1803 is de kerk eigendom van de Vrijstaat Beieren.

Dominikus Zimmermann had rond 1730 met de bedevaartskerk van Steinhausen in Opper-Zwaben al een echt rococogebouw gemaakt. In de Wies dreef hij het oplossen van de architectuur tot het uiterste: vooral in het oostkoor lijken muren en gewelven op te gaan in licht, stuc en kleur. Abt Hyazinth Gassner maakte alleen nog het begin van de bouw mee; zijn opvolger Marian II Mayr voltooide het werk, en de kerk werd op 1 september 1754 ingewijd.

Wat je er ziet

• Het interieur: een ovaal schip met rondlopende dubbele zuilen, daarboven een plafondfresco dat de hemel als het ware opent. Het plafond van het schip ligt 20 meter hoog.
• Het plafondfresco: het toont de terugkerende Christus op de regenboog, de gesloten poort naar de eeuwigheid en de lege rechterstoel – thema's van verlossing en het Laatste Oordeel.
• Het genadebeeld: het beeld van de gegeselde Heiland staat in het hoogaltaar en is nog altijd het doel van de bedevaart.
• Hoogaltaar en preekstoel: gekleurd stucmarmer, goud en beelden smelten samen tot een typisch rococo-totaalkunstwerk.
• Het orgel: boven de ingang, direct onder de geschilderde poort naar de eeuwigheid, staat het orgel. Het eerste instrument bouwde Johann Georg Hörterich in 1757; bij de vernieuwing in 2009/10 bleven 475 van de huidige 2.892 pijpen uit de oorspronkelijke bezetting behouden.
• Het Prälatenhaus: in de statige aanbouw aan de oostkant woonden de bedevaartspriesters. Tegenwoordig vind je er onder meer het bedevaartsmuseum.

Openingstijden en entree

• Openingstijden: 1 april tot en met 31 oktober dagelijks 8.00–19.00 uur, 1 november tot en met 31 maart dagelijks 8.00–17.00 uur.
• Kerkdiensten: woensdag tot en met zaterdag om 10.00 uur, op zondag om 8.30 en 11.00 uur. Dan is bezichtiging niet mogelijk, maar je bent welkom om de dienst bij te wonen. Bij concerten sluit de kerk al een uur van tevoren.
• Entree: gratis.
• Rondleidingen: voor groepen vanaf 12 personen van dinsdag tot en met zaterdag, duur ongeveer 45 minuten, € 6 per persoon vanaf 18 jaar. Individuele bezoekers kunnen telefonisch vragen of ze bij een groep mogen aansluiten.

Wil je zeker weten dat de kerk vrij toegankelijk is, bel dan vooraf het parochiebureau (maandag tot en met vrijdag 8.00–11.30 uur). Gegevens van oktober 2026.

Bereikbaarheid en parkeren

De Wieskirche ligt in het gehucht Wies van de gemeente Steingaden in het district Weilheim-Schongau, aan de Romantische Straße. Met de auto is ze het eenvoudigst te bereiken. De openbare parkeerplaats ligt op privéterrein, ongeveer 200 meter ten noorden van de kerk, en kost € 2 voor twee uur, elk volgend begonnen uur € 0,50. Direct bij de kerk mag je vanwege de nooduitgang niet parkeren.

Met het openbaar vervoer is de Wies volgens de Wallfahrtskuratie (het pastoraat van de bedevaartskerk) maar beperkt bereikbaar. Informatie vind je bij de regionale busdiensten en in de dienstregeling van de buslijn “Romantische Straße”; in de DB Navigator kun je “Wieskirche” rechtstreeks als bestemming invoeren. Fietsers vinden fietsenrekken aan de zuidkant.

Toegankelijkheid, honden en tips

Bezoekers die slecht ter been zijn, kunnen met de auto tot aan de zuidingang worden gebracht; vandaar is het interieur zonder trappen te bereiken, voor de binnenhelling is een helper aan te raden. Twee gehandicaptenparkeerplaatsen zijn beschikbaar na telefonische aanmelding. In de voorste banken is een inductielus voor gehoorapparaten geïnstalleerd. Honden mogen niet mee de kerk in, behalve hulphonden.

Reken voor het bezoek op een half uur tot een uur. Het is het rustigst vroeg in de ochtend of laat in de middag, voordat de touringcars komen en nadat ze weg zijn. De Wies is goed te combineren met een uitstapje naar het klooster van Steingaden of naar de koningskastelen bij Füssen.