Schloss Linderhof

Schloss Linderhof bij Ettal in het Graswangtal is het kleinste van de koningsslotten van Lodewijk II – en het enige grotere slot waarvan de voltooiing de sprookjeskoning nog zelf meemaakte. Sinds 2025 staat het op de UNESCO-Werelderfgoedlijst. Weelderige rococozalen, een door de barok geïnspireerde terrastuin met fontein, de kunstmatige Venusgrot en exotische parkgebouwen maken Linderhof tot een van de mooiste bezienswaardigheden van de Ammergauer Alpen. Ideaal voor een dagtrip vanuit München of Garmisch-Partenkirchen.

Geschiedenis: van jachthuis tot koningsslot

Het begon met een eenvoudig boswachtershuis dat al Lodewijks vader Maximiliaan II voor de jacht gebruikte. Vanaf 1869 liet Lodewijk II het zogeheten Königshäuschen (koningshuisje) uitbreiden; stap voor stap ontstond tot 1876 een klein slot in Frans rococostijl. Lodewijk bewonderde Lodewijk XIV en het absolutistische Frankrijk – een enorm complex naar het voorbeeld van Versailles was in het dal wel gepland, maar werd nooit gebouwd. Het oorspronkelijke Königshäuschen werd in 1874 zo'n 200 meter verplaatst en staat daar nog steeds.

In 1885/86 werd de slaapkamer nog eens vergroot, maar tijdens Lodewijks leven werd die niet meer voltooid: de koning stierf in juni 1886. Toch bleef Linderhof het enige van zijn grote bouwprojecten dat hij voltooid zag. Sinds 2025 is het samen met Neuschwanstein, Herrenchiemsee en het Königshaus am Schachen UNESCO-werelderfgoed.

Wat je er ziet

Het slot: je bezoekt het alleen met een rondleiding van ongeveer 25 minuten. De hoogtepunten zijn de fonkelende spiegelzaal, de grote slaapkamer met het blauwe praalbed en de eetkamer met het “Tafeltje-dek-je”: de tafel kon met een slinger naar de keuken worden neergelaten en gedekt weer omhoog komen – zo kon de mensenschuwe koning in zijn eentje dineren.

De Venusgrot: zo'n 50 meter boven het slot ligt een kunstmatige druipsteengrot, gebouwd in 1875–1877. Ze brengt het eerste bedrijf van Richard Wagners opera “Tannhäuser” in beeld, met een meer, een gouden schelpenboot en een monumentaal schilderij. Voor de kleurrijke verlichting ontstond een van de eerste elektriciteitscentrales ter wereld. Na een restauratie van 2015 tot 2025 is de grot in de zomer weer te bezichtigen.

Park en waterspelen: het slotpark combineert Franse terrassen, Italiaanse tuinen en een Engels landschapspark. De fontein van de Florabrunnen schiet tot 22 meter hoog, in de zomer elk halfuur.

Parkgebouwen: het Marokkaanse Huis, de Hundinghütte en de kluizenaarshut van Gurnemanz kun je in de zomer zonder ticket bezoeken. De Moorse Kiosk (Maurischer Kiosk) wordt gerestaureerd en staat in de steigers; de Beierse slottendienst (Schlösserverwaltung) hoopt hem voor het seizoen 2028 weer te openen.

Openingstijden en tickets

Gegevens van oktober 2026:

• Zomer (15 april tot en met 15 oktober): slot, Venusgrot en Marokkaans Huis dagelijks 9.00–18.00 uur, kassa 8.30–17.30 uur.
• Winter (16 oktober tot en met 14 april): slot dagelijks 10.00–16.30 uur, kassa 9.30–16.00 uur. De parkgebouwen zijn gesloten, het Königshäuschen is alleen open op zon- en feestdagen en tijdens de Beierse schoolvakanties.
• Gesloten: 1 januari, carnavalsdinsdag, 24, 25 en 31 december.
• Entree: slot € 11 (met korting € 10), Venusgrot € 9 (alleen in de zomer), combinatiekaart slot en grot € 18 (met korting € 16). Onder de 18 jaar is de toegang gratis.

Een deel van de tickets is te koop in de online ticketshop – daarmee ga je direct naar de ingang. Zijn die uitverkocht, dan krijg je meestal nog kaartjes aan de kassa van het slot. In de zomer ontstaan daar in het weekend langere rijen.

Je bezoek plannen

Reken voor slot, grot en een rondje door het park op twee tot drie uur. De paden naar de Venusgrot zijn deels steil (tot 20 procent stijging). Kinderen onder de 14 jaar mogen er alleen in met een volwassene. Een bezoek in de winter heeft zijn eigen charme: het besneeuwde complex is veel rustiger, maar grot, parkgebouwen en fonteinen zijn dan buiten gebruik.

Met kinderen

Voor gezinnen is Linderhof een prima bestemming: de rondleiding door het slot duurt ongeveer 25 minuten en is daarmee ook voor jongere kinderen kort genoeg. Daarna wacht het park met fontein, trappen, paden door het bos en de grot, die op kinderen meestal het meeste indruk maakt. Omdat kinderen en jongeren onder de 18 geen entree betalen, blijft een uitstapje hierheen ook met een groter gezin betaalbaar. De Bayerische Schlösserverwaltung biedt op haar website bovendien eigen activiteiten voor kinderen rond koning Lodewijk II aan.

Bereikbaarheid en parkeren

Linderhof ligt afgelegen in het Graswangtal ten westen van Ettal, omringd door de bergen van de Ammergauer Alpen.

• Auto: via de A95 en B2 tot Oberau, verder over de B23 richting Ettal en daar links de Staatsstraße 2060 op naar Linderhof. Er zijn ongeveer 550 betaalde parkeerplaatsen.
• Bus en trein: met de trein naar Oberammergau en dan met bus 9622 naar Linderhof. Lijn 9624 verbindt Oberau en Reutte met het slot.

In de buurt

Het klooster van Ettal, Oberammergau met zijn Lüftlmalerei (beschilderde gevels) en het Passionstheater, en Garmisch-Partenkirchen liggen vlakbij. Wie alle koningsslotten wil zien, combineert Linderhof met Neuschwanstein bij Füssen.