Wewelsburg

De Wewelsburg bij Büren in de Kreis Paderborn is een kasteelburcht in Wezerrenaissancestijl met een driehoekige plattegrond – en een plek met een zware geschiedenis. In het Kreismuseum Wewelsburg ontdek je hoe de prins-bisschoppen van Paderborn hier leefden, en in de Erinnerungs- und Gedenkstätte 1933–1945 (herinnerings- en gedenkplaats) zie je hoe de SS van de burcht haar ideologische centrum wilde maken. Wie de Wewelsburg bezoekt, krijgt regionale geschiedenis en eigentijdse geschiedenis op één plek.

Geschiedenis: van bisschoppelijke burcht tot SS-project

Het huidige gebouw ontstond in 1603 tot 1609 onder prins-bisschop Dietrich von Fürstenberg als kasteel in Wezerrenaissancestijl. Vanaf 1933 wilde Heinrich Himmler de burcht uitbouwen tot een centrale bijeenkomstplaats van de SS; in 1934 werd ze hem tijdens een plechtigheid overgedragen. Voor de bouwplannen zette de SS vanaf 1939 gevangenen in, vanaf 1941 in het zelfstandige concentratiekamp Niederhagen. Ongeveer 3.900 mensen zaten er vast, aantoonbaar meer dan 1.200 van hen overleefden het kamp niet. In het voorjaar van 1943 werd het kamp opgeheven; een klein gevangenencommando bleef achter. Himmler liet de burcht eind maart 1945 opblazen; op 2 april 1945 namen Amerikaanse troepen de uitgebrande burcht in. De noordtoren werd van 1973 tot 1975 herbouwd.

Wat je er ziet

• Historisches Museum des Hochstifts Paderborn: regionale en cultuurgeschiedenis van het Paderborner Land, met kruidentuin en kerker.
• Erinnerungs- und Gedenkstätte Wewelsburg 1933–1945: de vaste tentoonstelling “Ideologie und Terror der SS” (gratis toegang), sinds 2010 in nieuwe vorm.
• Noordtoren met “Gruft” en “Obergruppenführersaal”: de enige bouwkundige overblijfselen van de nazi-architectuur, in de tentoonstelling ingebed en historisch geduid.
• Burchtplein en burchtgracht: het complex zelf is een mooi fotomotief, vooral in de herfst.
• GeDenkOrt: een onderdeel van de gedenkplaats aan de Ahornstraße 2, open op elke derde zaterdag van de maand, doorgaans van 14.00 tot 17.00 uur, met gratis toegang.

Audiogidsen, ook in eenvoudige taal (Leichte Sprache), helpen je bij een rondgang op eigen houtje. Openbare rondleidingen voor volwassenen kosten € 3 per persoon. Reken op 2 tot 3 uur als je beide delen van het museum wilt zien.

Tickets en openingstijden

Het museum is open van dinsdag tot en met vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur en op zaterdag, zondag en feestdagen van 10.00 tot 18.00 uur; de laatste toegang is 30 minuten voor sluitingstijd. Op maandag en op 24, 25 en 31 december en 1 januari is het gesloten. De vaste tentoonstelling van de gedenkplaats is gratis. In het Historisches Museum betalen volwassenen € 3, met legitimatie is de prijs verlaagd tot € 1,50, voor gezinnen (maximaal twee volwassenen met kinderen onder de 18) is het € 6.

Bereikbaarheid en parkeren

Het adres is Burgwall 19, 33142 Büren-Wewelsburg. Met de bus rijdt de sneldienst S61 regelmatig vanaf het centraal station van Paderborn (richting vliegveld) naar de halte “Schule” in Wewelsburg; ook de lijnen Sk1 en 461 stoppen daar. Direct bij de burcht zijn parkeerplaatsen, die in het weekend en op feestdagen niet altijd volstaan. Je kunt ook parkeren bij de Dorfhalle (Niederhagen 3), vandaar is het ongeveer 10 minuten lopen, of op de parkeerplaats bij de bakkerij Grundmann (Schafsberg 2).

Toegankelijkheid, kinderen en honden

Beide tentoonstellingen zijn met hulp van het museumpersoneel grotendeels toegankelijk, behalve de kerker en de kelderruimte in het Historisches Museum en de Gruft. Er is een lift en er zijn rolstoeltoegankelijke toiletten. Voor blinden en slechtzienden is er een multisensorische rondgang, voor slechthorenden zijn er rondleidingen in gebarentaal. Honden mogen de tentoonstellingsruimtes niet in. De rondgang voor gezinnen met kinderen vanaf 6 jaar kost € 2 per persoon.

Over de gedenkplaats

De gedenkplaats behandelt misdaden van de SS. Trek er voldoende tijd voor uit en bedenk of de inhoud geschikt is voor jongere kinderen.